THỨ TƯ TUẦN XIX THƯỜNG NIÊN NĂM A

Mt 18,15-20

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

 

¹⁵ Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Nếu anh em con lỗi phạm, hãy đi sửa dạy nó, riêng con và nó thôi. Nếu nó nghe con, thì con đã lợi được người anh em.

¹⁶ Nếu nó không nghe lời con, hãy đem theo một hoặc hai người nữa, để mọi việc được giải quyết nhờ lời hai hoặc ba nhân chứng.

¹⁷ Nếu nó không nghe họ, hãy trình với cộng đoàn. Và nếu nó cũng không nghe cộng đoàn, con hãy kể nó như người ngoại giáo và như người thu thuế.

¹⁸ “Thầy bảo thật các con, những gì các con cầm buộc dưới đất thì trên trời cũng cầm buộc, và những gì các con tháo gỡ dưới đất thì trên trời cũng tháo gỡ.

¹⁹ “Thầy cũng bảo thật các con, nếu hai người trong các con, ở dưới đất, mà hiệp lời cầu xin bất cứ điều gì, thì Cha Thầy, Ðấng ngự trên trời, sẽ ban cho họ điều đó.

²⁰ Vì ở đâu có hai hoặc ba người tụ họp nhân danh Thầy, thì Thầy ở giữa những người ấy”.

SUY NIỆM 1: SỐNG TRỌN VẸN VỚI CON TIM THA THỨ

Ai trong chúng ta cũng đã một lần phạm lỗi với người khác hoặc bị người khác phạm lỗi. Có hai khả thể xảy ra nếu chúng ta phạm lỗi với người khác: Một là chúng ta khiêm nhường nhận lỗi và đi xin lỗi, hai là chúng ta để cho sự kiêu ngạo [bất cần] thống trị để rồi chúng ta không thấy cần phải đi xin lỗi. Bài Tin Mừng hôm nay nói về “tiến trình xử án.” Thánh Mátthêu dựa trên nền tảng của lời khuyên bảo về việc sửa lỗi huynh đệ trong nguồn Q (x. Lc 17:3) để phát triển thành một “học thuyết” về cách phân xử trong câu 15-17. Chúng ta thấy có ba giai đoạn trong tiến trình kỷ luật một người anh em ngoan cố trong cộng đoàn. Còn trong câu 18-20, Thánh Mátthêu cung cấp lý do thiêng liêng cho những quyết định được đưa ra trong tiến trình sửa lỗi này, đó là đi từ lề luật đến thần học.

Như chúng ta đã trình bày, phần sửa lỗi gồm ba giai đoạn: (1) Giai đoạn 1 bắt đầu với việc nhận ra người anh em phạm lỗi thì “đi sửa lỗi nó, một mình anh với nó mà thôi. Nếu nó chịu nghe anh, thì anh đã chinh phục được người anh em” (Mt 18:15). Trong giai đoạn này, sự sửa lỗi mang tính cách cá nhân, đi một mình hầu “giữ thể diện” cho người anh chị em. Trong giai đoạn này, hai điều cần làm là lắng nghe để đối chiếu sự thật và “khiển trách.” Tuy nhiên, chúng ta làm những điều này chỉ với mục đích là “chinh phục” người anh em. Chữ “chinh phục” ở đây là từ mang tính chuyên môn trong thần học của các thầy Rabbi. Nó ám chỉ đến nỗ lực mang người khác về trong việc truyền giáo (x. Lv 19:17-18). (2) Giai đoạn 2 xảy ra khi chúng ta thất bại trong giai đoạn 1. Trong giai đoạn 2, chúng ta cần thêm “một hay hai người nữa, để mọi công việc được giải quyết, căn cứ vào lời hai hoặc ba chứng nhân” (Mt 18:16). Đây là câu trích từ Đnl 19:15. Mục đích của giai đoạn này cũng nhằm thuyết phục người anh chị em của mình dựa trên lời chứng của người khác, chứ không chỉ dựa trên lời chứng mang tính chất “chủ quan” của riêng mình [điều có thể xảy ra trong giai đoạn 1]. Như vậy, trong giai đoạn 2, cả hai khía cạnh chủ quan và khách quan được thiết lập. Nhưng nếu người anh em không chịu lắng nghe, “thì hãy đi thưa Hội Thánh. Nếu Hội Thánh mà nó cũng chẳng nghe, thì hãy kể nó như một người ngoại hay một người thu thuế” (Mt 18:17). Từ “Hội Thánh” ở đây ám chỉ đến cộng đoàn địa phương. Khi người sai phạm không nghe cộng đoàn, thì chính họ tự cắt mình ra khỏi cộng đoàn và như thế cộng đoàn xem họ như “một người ngoại hay một người thu thuế. Đây là lối nói khác của “vạ tuyệt thông,” tức là bị loại trừ ra khỏi cộng đoàn. Điều này chỉ xảy ra trong những trường hợp rất nghiêm trọng, khi lợi ích của cộng đoàn bị đe doạ. Dù bị loại ra như một người thu thuế hay dân ngoại, người anh em vẫn được đón nhận trở về với điều kiện tỏ lòng sám hối. Trong Tin Mừng, chúng ta thấy Chúa Giêsu cũng đón nhận những người thu thuế, nhưng chỉ khi họ tỏ cho thấy họ tin và sám hối (x. Mt 9:9-13).

Trong phần cung cấp lý do thiêng liêng cho việc sửa lỗi huynh đệ, Chúa Giêsu sử dụng lời Ngài nói với Phêrô khi ông tuyên xưng đức tin ở Ceasarea Philippi để nói với các môn đệ (x. Mt 1:13-20): “Thầy bảo thật anh em: dưới đất, anh em ràng buộc những điều gì, trên trời cũng sẽ ràng buộc như vậy; dưới đất, anh em tháo cởi những điều gì, trên trời cũng sẽ tháo cởi như vậy” (Mt 18:18). Trong câu này, các môn đệ khác [những người lãnh đạo cộng đoàn] cũng được ban cho quyền ràng buộc và tháo cởi, nhưng không được ban cho quyền gắn liền với “chìa khoá Nước Trời.” Tuy nhiên, chúng ta cần lưu ý thể thức văn phạm được sử dụng trong câu này, đó là thể “bị động mang tính thần học” – “sẽ bị ràng buộc.” Chi tiết này cho thấy chính Thiên Chúa là Đấng chủ động trong việc ràng buộc [trên trời]. Điều này nhắc nhở chúng ta về việc chúng ta phải hành động nhân danh Chúa, nhất là trong việc sửa lỗi huynh đệ và tha thứ cho nhau. Nói cách cụ thể hơn, khi sửa lỗi huynh đệ và tha thứ, chúng ta phải có con tim bao dung như Chúa để có thể yêu và thuyết phục anh chị em sai lỗi.

Bài Tin Mừng kết thúc với lời mời gọi hãy trở nên “một lòng một trí” trong đời sống cộng đoàn, nhất là trong đời sống cầu nguyện. Khi chúng ta “một lòng một trí” trong đời sống cầu nguyện, mọi sự khác sẽ được tốt đẹp vì đời sống cầu nguyện giúp chúng ta cảm nghiệm được sự hiện diện của Chúa Giêsu ở giữa chúng ta: “Vì ở đâu có hai ba người họp lại nhân danh Thầy, thì có Thầy ở đấy, giữa họ” (Mt 18:20). Trong câu này, Chúa Giêsu ám chỉ đến việc Ngài là trung tâm hiệp nhất của cộng đoàn. Các thành viên trong cộng đoàn sẽ loại trừ nhau khi mọi người không “một lòng một trí” trong Đức Kitô.

Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Dũng, SDB

SUY NIỆM 2: CẦN THÚC ĐẨY CẢM THỨC CỘNG ĐOÀN

Mô sê chết, được chôn cất. Một nhân vật vĩ đại như thế, nhưng đã chết âm thầm đến nỗi ngôi mộ của ông cũng sớm bị lạc mất, người ta không còn biết dấu tích ở đâu! Đó là chưa kể rằng ông bị ‘quên lãng’ một cách lạ lùng bởi lịch sử Thánh Kinh kể từ khi ông qua đời!

‘Không có mợ, chợ vẫn đông’. Không có Mô sê thì có Giôsue thay thế. Và cứ vậy, lịch sử tiếp diễn. Ta nhận ra, câu chuyện cuộc đời của mỗi cá nhân trước khi thuộc về câu chuyện của Thiên Chúa thì đã thuộc về câu chuyện của cộng đồng, của dân Chúa. Tính cộng đoàn hết sức quan trọng, vì Chúa muốn cứu chúng ta trong một cộng đoàn, một dân, chứ không một cách tách rời. Vì thế, cảm thức cộng đoàn thật quan trọng. Giáo hội ngày nay đang tập trung khơi lên mạnh mẽ tính ‘hiệp hành’, tức đồng hành đồng nghị, chính là muốn thúc đẩy cảm thức cộng đoàn này.

Lăng kính ‘cộng đoàn’ có thể được dùng để tiếp cận bài Tin Mừng hôm nay, trong đó Chúa Giêsu nói về việc sửa lỗi huynh đệ, về việc thi hành quyền bính, và về cầu nguyện. Cả ba đều có vai trò đầy thế giá của cộng đoàn. Sửa lỗi huynh đệ là một tiến trình bắt đầu từ khung cảnh riêng tư, nhưng nếu cần thì sẽ nại đến khung cảnh cộng đoàn. Việc thi hành quyền bính sẽ nhân danh cộng đoàn, và được định hướng phục vụ cho cộng đoàn. Việc cầu nguyện trong cộng đoàn có một hiệu năng đặc biệt mà chính Chúa Giêsu bảo đảm…

Chúng ta đang sống trong một thế giới phân mảnh và đóng kín, bởi hệ luỵ của chủ nghĩa cá nhân và não trạng kỳ thị, loại trừ. Không quá khó hiểu khi chiến tranh và xung đột xảy ra khắp nơi và dai dẳng. Nếu muốn trao chứng tá ngôn sứ cho một xã hội và thế giới như thế, Giáo hội nhất thiết phải làm sống hoạt lại phong cách ‘hiệp hành’ (tức đồng hành đồng nghị) của mình.

Để được như vậy, mỗi chúng ta cần biết ra khỏi lô cốt của bản thân mình, vun xới cảm thức cộng đoàn, mở sự quan tâm về phía người khác, nhìn anh chị em mình như quà tặng Chúa ban chứ không phải như sự đe doạ đối với mình. Đơn giản bởi vì Chúa muốn điều đó! Chúa muốn cứu chúng ta trong cộng đoàn. Không ai được cứu một mình.

Lm. Giuse Lê Công Đức, PSS.

SUY NIỆM 3: SỬA LỖI CHO ANH EM THEO TINH THẦN CỦA CHÚA 

Nhận ra lỗi của mình và sửa lỗi cho anh chị em thật là khó. Khó là vì không ai muốn nhận lỗi về mình, và nếu có nhận ra lỗi của mình thì cũng khó chấp nhận sửa sai vì cái “tôi” quá lớn.

Nguyên nhân chính là sự bảo thủ nên dễ nhận thấy lỗi của người khác hơn là lỗi của mình, còn người khác thì dễ nhận ra lỗi của mình hơn là lỗi của họ.

Như vậy, nói về vấn đề sửa lỗi là chuyện rất khó! Tuy nhiên, bài Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu lại bảo các môn đệ hãy đi sửa lỗi cho anh em!

Tâm tình mà Đức Giêsu muốn các môn đệ phải có trong khi sửa lỗi cho người khác là: yêu thương chân tình, tôn trọng, tế nhị, kiên trì và cầu nguyện. Làm được như thế thì mới thành công.

* Sửa lỗi nhau trong yêu thương chân tình: khi muốn sửa lỗi cho người khác, chúng ta phải luôn tâm niệm rằng: lỗi của người anh em đôi khi cũng là lỗi của chính mình. Và có lúc lỗi của mình còn nặng hơn của họ. Có thế, chúng ta mới dễ thông cảm, nhẹ nhàng và bao dung.

* Sửa lỗi trong tâm sự nhẹ nhàng, kín đáo: hãy đến với anh em bằng những lời nói nhẹ nhàng, đầy tình nghĩa trong sự yêu thương: “Một mình anh với nó mà thôi”.

* Sửa lỗi trong tôn trọng: khi sửa lỗi cho nhau mà thiếu đi sự tôn trọng thì chỉ còn những lời chỉ trích, nguyền rủa. Có được sự tôn trọng, chúng ta sẽ nhẹ nhàng, khiêm tốn khi sửa lỗi.

* Sửa lỗi trong sự tế nhị: thường những người phạm tội luôn mang hai trạng thái, một là tự ái, hai là mặc cảm, xấu hổ. Vì thế, nếu không tế nhị thì sẽ dễ dẫn đến thất bại và đào thêm hố ngăn cách cho anh chị em, làm cho sự việc trở nên trầm trọng hơn. Vì thế, cần phải tế nhị và kín đáo.

* Sửa lỗi trong kiên trì: thi hành việc sửa lỗi là cả một quá trình. Chuyện liên quan đến toàn thể con người, nó đụng đến tận gốc rễ của cái “tôi”, vì thế, không phải là chuyện làm một lần là xong. Hãy nhớ lại sự kiên trì của thánh nữ Mônica với thánh Âutinh con của ngài!

* Sửa lỗi  trong cầu nguyện: “Mưu sự tại nhân, thành sự tại Thiên”. Mọi chuyện sẽ trở thành “công dã tràng” nếu không biết cậy dựa vào ơn Chúa. Đời sống cầu nguyện, kết hợp với hy sinh là điều quan trọng để quyết định thành công hay thất bại. Chúng ta nên nhớ rằng: sửa lỗi là việc của chúng ta, nhưng kết quả là việc của Chúa. Tự thân, chúng ta không có khả năng để thay đổi người khác.

Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con biết ý thức mình cũng là con người bất toàn nên cần đến ơn Chúa trợ giúp. Đồng thời, xin cũng cho chúng con ý thức rằng: Chúa luôn muốn chúng con cộng tác với Chúa trong việc thánh hóa anh chị em bằng việc sửa lỗi cho nhau trong tình thương. Amen

Giuse Vinhsơn Ngọc Biển SSP

SUY NIỆM 4: CÁCH SỬA LỖI ĐẦY TÌNH THƯƠNG

“Nếu nó chịu nghe anh, thì anh đã chinh phục được người anh em.”

Chúa Giê-su mời gọi các môn đệ hãy dùng tình thương để sửa lỗi cho nhau. “Nếu người anh em của anh trót phạm tội, thì anh hãy đi sửa lỗi nó, một mình anh với nó mà thôi.” Khi biết lỗi lầm của một ai đó, Chúa Giê-su mời gọi đi gặp cách cái vị với người anh em. Người môn đệ được mời gọi dùng tình thương, chân thành, tha thứ, cảm thông để giúp người khác. Và càng ít người biết càng tốt. Không ai biết là điều tốt nhất. Do đó, Chúa Giê-su mời gọi là gặp gỡ riêng tư. Nếu người môn đệ kể hết người nọ đến người kia. Lỗi lầm sẽ trẻ thành ‘tam sao thất bản’. Vấn đề nhỏ trở thành vần đề lớn. Lỗi lầm nọ thành lỗi lầm kia. Thật hạnh phúc biết bao khi người anh em nhận ra lỗi và thay đổi như lời Chúa Giê-su nói: “Nếu nó chịu nghe anh, thì anh đã chinh phục được người anh em.

Chúa Giê-su cũng mời gọi các môn đệ tiếp tục sửa lỗi bằng tình thương cho đến khi không còn cách nào. Nếu ta sửa lỗi riêng mà họ không nghe, thì mời một hai người khôn ngoan cùng đến góp ý. Nếu họ vẫn cố chấp, thì ta đưa ra cộng đoàn. Dù một hai người hay cộng đoàn, chúng ta được mời gọi hãy có cái nhìn đầy yêu thương của Thiên Chúa. Tuy nhiên, trước khi sửa lỗi, người môn đệ cần dành thời gian cầu nguyện để xin Chúa Thánh Thần soi sáng và nhận ra điều Thiên Chúa muốn.

Trong sách ẩn tu có câu chuyện sau: Ngày kia, vị Giám mục Amolas đến thăm mục vụ tại một làng nọ. Dân chúng bày tỏ sự bất mãn của họ đối với vị ẩn tu trên núi, vì ông hiện đang chung sống với một người phụ nữ.

Sau khi nghe những lời kết án, Giám mục Amolas quyết định cùng dân làng leo lên núi. Ngài đi đầu, dân làng lũ lượt nối gót theo sau. Vị ẩn tu thấy đám đông, ông hoảng sợ và cấp tốc bảo người phụ nữ trốn vào trong chiếc thùng rỗng.

Đức Giám mục là người đầu tiên đến và cũng là người đầu tiên bước vào túp lều. Ngài đưa mắt nhìn chung quanh và hiểu ngay tình hình. Ung dung, ngài đi thẳng đến ngồi trên chiếc thùng gỗ để nghỉ chân. Rồi bình thản vẫy tay gọi dân làng vào và bảo: “Vào đây, các người hãy vào đây và lục soát kỹ xem trong túp lều có người phụ nữ nào không”.

Họ tìm khắp nơi nhưng không thấy gì. Thấy tình thế đã dịu, Đức Giám mục mới nói: “Bây giờ các người phải quỳ xuống xin lỗi Thiên Chúa, vì đã nói xấu vị ẩn tu này vô cớ”.
Và sau đó, khi mọi người đã lục tục kéo nhau xuống núi, Đức Giám mục Amolas mới tiến gần vị ẩn tu, nắm chặt hai bàn tay của ông, đưa mắt nhân từ nhưng cương nghị nhìn sâu vào đôi mắt của ông và chậm rãi nói: “Hỡi người anh em, hãy cẩn thận giữ mình kẻo mất linh hồn đấy”.
Lạy Chúa, xin cho chúng con biết dùng tình thương giúp đỡ anh chị em. A-men

Jos. Nguyễn

SUY NIỆM 5: GIÁO DỤC VÀ HÌNH PHẠT

Loại trừ một phạm nhân là điều công bằng và dễ làm, nhưng giáo dục phạm nhân đó để họ trở thành con người lành thánh thì không dễ dàng. Nhưng đây lại là điều mà Thiên Chúa đã làm và Người muốn mọi người chúng ta thực hiện.

Trong tiến trình giáo dục, chúng ta phải giúp cho tội nhân nhận ra tội của mình bằng những nhân chứng khác nhau. Nếu tội nhân vẫn cố tình vì phạm, phải bị cảnh cáo và chịu những hình phạt nhẹ. Sau cùng nếu tội nhân vẫn ngoan cố không chịu dứt bỏ tội lỗi của mình, họ mới bị loại trừ.

Các bài đọc hôm nay cho chúng ta hai cách giáo dục của Thiên Chúa và của Đức Kitô. Trong bài đọc thứ nhất, Đức Chúa chọn ngôn sứ Edekiel thấy những thị kiến khác nhau để ông nhận ra sự giáo dục của Ngài dành cho con cái Israel. Tiêu diệt họ và phá huỷ Đền Thờ chỉ là biện pháp sau cùng, sau khi Ngài đã dùng tất cả các biện pháp. Tuy nhiên, nếu bất cứ người Do thái nào nhận ra và khóc than tội lỗi mình, Ngài sẽ không tiêu diệt họ.

Trong bài Tin mừng, Chúa Giêsu dạy cho các môn đệ về cách sửa lỗi anh chị em của mình: bắt đầu giữa hai người, sau đó mời thêm các nhân chứng, sau cùng mới đem ra cộng đoàn; khai trừ khỏi cộng đoàn chỉ xảy ra khi tội nhân vẫn ngoan cố không nhận tội.

Sửa lỗi là việc làm hết sức tế nhị, nhất là sửa lỗi cho những người bằng vai hoặc trên chúng ta. Vì thế, có nhiều người chủ trương xin hai chữ bình an vì không muốn mất thời gian, gánh chịu ghen ghét và hậu quả không hay có thể sẽ đến. Nhưng như Lời Chúa hôm nay, sửa lỗi là một bổn phận để đưa người anh em tội lỗi trở về, chứ không phải là việc có thể không làm.

Biết bao nhiêu lần chúng ta đã sửa lỗi không vì mục đích “đưa họ trở vể”, nhưng vì không kìm chế được tính nóng giận, để vạch lá tìm sâu…. Hình phạt chỉ là bước sau cùng phải áp dụng trên người lầm lỗi sau khi đã áp dụng cả 3 bước này và mục đích của hình phạt là để thanh tẩy chứ không để huỷ hoại con người.

Ba bước phải làm mà Chúa dạy hôm nay sẽ bảo đảm sự công bằng và tránh được các nỗi sợ về phương diện tâm lý.

Fr. Joseph