THỨ TƯ TUẦN V PHỤC SINH NĂM A
Ga 15,1-8
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan
1 “Thầy là cây nho thật, và Cha Thầy là người trồng nho. 2Cành nào gắn liền với Thầy mà không sinh hoa trái, thì Người chặt đi; còn cành nào sinh hoa trái, thì Người cắt tỉa cho nó sinh nhiều hoa trái hơn.
3Anh em được thanh sạch rồi nhờ lời Thầy đã nói với anh em. 4Hãy ở lại trong Thầy như Thầy ở lại trong anh em. Cũng như cành nho không thể tự mình sinh hoa trái, nếu không gắn liền với cây nho, anh em cũng thế, nếu không ở lại trong Thầy.
5Thầy là cây nho, anh em là cành. Ai ở lại trong Thầy và Thầy ở lại trong người ấy, thì người ấy sinh nhiều hoa trái, vì không có Thầy, anh em chẳng làm gì được.
6Ai không ở lại trong Thầy, thì bị quăng ra ngoài như cành nho và sẽ khô héo. Người ta nhặt lấy, quăng vào lửa cho nó cháy đi. 7Nếu anh em ở lại trong Thầy và lời Thầy ở lại trong anh em, thì muốn gì, anh em cứ xin, anh em sẽ được như ý.
8Điều làm Chúa Cha được tôn vinh là: Anh em sinh nhiều hoa trái và trở thành môn đệ của Thầy.
SUY NIỆM 1: DỤ NGÔN CÂY NHO VÀ CÀNH NHO
1. Bài Tin Mừng hôm nay chúng ta thấy Đức Giê-su dùng một hình ảnh rất cụ thể, rất đẹp để dạy chúng ta một bài học quí giá, đó là cây nho. Ngài tự ví mình là cây nho và chúng ta là cành nho. Hình ảnh này nói lên ý nghĩa cửa sự hiệp thông, liên đới và hỗ tương giữa cây và cành nho, và giữa các cành với nhau, tức là giữa Thiên Chúa với chúng ta và giữa chúng ta với nhau.
2. Vườn nho hay cây nho là hình ảnh rất quen thuộc của người Do thái. Cây nho cho họ thứ rượu hằng ngày và trở thành thức uống không thể thiếu trong các bữa tiệc. Hình ảnh vườn nho hay cây nho cũng được ví như nhà Ít-ra-en dưới ngòi bút của các tiên tri I-sai-a, Giê-rê-mi-a và Ê-dê-ki-en. Dân Ít-ra-en là vườn nho của Chúa trồng lên và chăm sóc bảo vệ chúng, lắm khi chúng đã trở nên tan hoang và nho dại.
Bài Tin Mừng hôm nay, Đức Giê-su cũng lấy lại hình ảnh cây nho và cành nho để nói lên tương quan của Ngài với các môn đệ. Như cành lìa cây sẽ bị héo khô và chết vì mất nguồn sống, thì những ai tách lìa khỏi sự sống duy nhất là Đức Ki-tô sẽ hư mất đời đời. Cành nho sống được là nhờ hút nhựa sống từ thân cây, nhưng không phải hút để ra lá mà là để sinh hoa trái.
3. Nếu Đức Giê-su sinh sống ở Việt nam, Ngài sẽ không nói: ”Thầy là cây nho”, nhưng sẽ dùng một loại cây quen thuộc hơn: ”Thầy là cây mít, là cây ổi, là cây xoài… còn anh em là cành”, để diễn đạt hình ảnh cây và cành có cùng sự sống, luân lưu chung dòng nhựa cây. Ngài cũng đã dùng một động từ để chỉ sự kết hợp này: ”ở lại trong Thầy”. Động từ ấy được lặp đi lặp lại sáu lần trong bài Tin Mừng như lời mời gọi thiết tha, như tiếng van nài khẩn thiết, bởi vì Ngài biết rằng đời ta chỉ có giá trị, sinh hoa trái tốt lành khi ở lại trong Ngài. Muốn sinh hoa trái tốt tươi, cây nho phải được cắt tỉa. Cũng vậy, ta phải vui vẻ để cho Chúa Cha cắt tỉa, cắt đi cái tôi muốn bành trướng cách lộ liễu, tỉa bớt cái bản ngã muốn âm thầm vươn cao, lấn át Chúa và người lân cận (5 phút mỗi ngày).
4. Một sự thật hiển nhiên là cành nho bị cắt đứt lìa thân cây chắc chắn sẽ héo khô và chết, vì nhựa sống của cành nho không tự có mà là nhựa sống được truyền từ cây sang cành. Khi sử dụng hình ảnh cây nho – cành nho này, Đức Giê-su khẳng định sự hiện hữu của Thiên Chúa và sự hiện hữu của con người. Chỉ có Thiên Chúa mới tự hữu, còn con người chỉ hiện hữu lệ thuộc vào sự sống của Thiên Chúa. Cụ thể, sự sống tâm linh của các tín hữu sẽ không còn khi tách lìa với Đức Ki-tô là “sự sống” như Người từng tuyên bố: ”Thầy là sự sống”. Như vậy, không thể có Ki-tô hữu nào mà lại không kết hợp với Đức Giê-su, đặc biệt kín múc sự sống của Người từ việc cầu nguyện, lãnh các bí tích, đặc biệt là bí tich Thánh Thể.
5. “Cành nào sinh hoa trái, thì Người cắt tỉa cho nó sinh nhiều hoa trái hơn” (Ga 15,2b). Cành sinh trái là cành luôn gắn bó với thân, được nuôi sống bởi nhựa đến từ gốc cây nho. Thật thế, như hình ảnh cành nho liên kết với thân nho, chúng ta cũng vậy nếu “gắn liền với” hay “ở lại trong” Đức Ki-tô, chúng ta sẽ nhận được sức sống, sức mạnh của Ngài vì: ”Cành nho không thể tự mình sinh hoa trái, nếu không gắn liền với cây nho” (Ga 15,4). Cho nên thi sĩ Tagore luôn cảm nghiệm: ”Con nhận Chúa chính nguồn tình yêu”(bài thơ Mong chẳng còn gì).
6. Chữ “Ki-tô hữu” có nghĩa là “người thuộc về Đức Ki-tô”. Cho nên cuộc sống Ki-tô hữu đương nhiên là phải sống trong Đức Ki-tô và sống bằng sức sống của Ngài. Muốn thế thì đương nhiên phải kết hợp chặt chẽ với Đức Ki-tô: bằng cầu nguyện, bằng tưởng nhớ, bằng thi hành những lời Ngài dạy… Ai không làm những điều đó thì người ấy không phải là Ki-tô hữu thật, người ây là cành nho khô, sớm muộn cũng bị chặt đi và quăng vào lửa.
7. Truyện: Kết hợp với Đức Ki-tô.
Văn hào kiêm triết gia nổi tiếng người Ấn độ Rabindranath Tagore đã viết như sau: ”Trên bàn tôi là sợi dây guitar, tôi xoay nó qua lại theo các chiều khác nhau, nó không bị ràng buộc chi cả. Vì nó được cuộn tròn nên khi tôi xoắn đầu này thì đầu kia cũng bật dậy, sợi dây dẫy nảy trong tay tôi, mà chẳng phát ra một âm thanh nào. Hiện tượng này biến mất khi tôi buộc nó vào chiếc đàn guitar, hai đầu bị gắn chặt để sợi dây căng thẳng, rồi với đầu ngón tay, tôi gảy nhẹ vào sợi dây và lạ thay, một âm vang nổi lên hầu như du dương. Đây chính là lúc sợi dây được tự do để tạo nên nốt nhạc.
Cũng thế, trong cách trồng cây cà chua, cây yếu ớt ngã xoài trên mặt đất, nhiều khi lá bị héo úa dập nát. Nhưng nếu cây được cột vào một cọc dựng đứng, mọi phần tử của cây được phơi ra ánh nắng, cây sẽ mơn mởn và đâm nhiều bông trái. Chính vì bị ràng buộc mà cây đã có nhiều triển vọng sinh hoa kết quả” (Thiên Phúc, Lời gọi yêu thương, tr 39).
Chúng ta cần lặp lại lời Đức Giê-su đã nói với chúng ta: ”Không có Thầy, các con không làm được gì” (Ga 14,5). Chúng ta sống được là nhờ có ơn Chúa, mọi sự phải nằm trong Chúa. Đời sống thiêng liêng của chúng ta chỉ có thể phát triển được khi có ơn Chúa nâng đỡ; ngoài Chúa ra không ai có thể giúp đỡ chúng ta làm được việc gì sinh ơn ích cho phần rỗi chúng t
Lm. Giu-se Đinh Lập Liễm
SUY NIỆM 2: AI KẾT HỢP VỚI THẦY THÌ SINH NHIỀU HOA TRÁI
Tin Mừng hôm nay Chúa Giêsu nói cho chúng ta biết về mối tương quan giữa Ngài với Chúa Cha và mối tương quan giữa Ngài với chúng ta, cũng như mối tương quan giữa Chúa Cha với chúng ta, bằng hình ảnh cây nho: Cây nho là chính Chúa Giêsu, người trồng cây nho là Chúa Cha và chúng ta liên kết với Chúa Giêsu như là cành gắn liền với thân. Thầy là cây nho thật và Cha Thầy là người trồng nho. Chúa Giêsu ví mình như là cây nho quý giá được chính Chúa Cha – Đấng uy quyền, toàn năng – trồng vào thế gian này, sai phái vào thế gian này qua mầu nhiệm Nhập thể để đem ơn cứu độ cho nhân loại. Chúa Giêsu là cây nho tốt, cây nho quý, đã sinh hoa trái trường sinh cho chúng ta.
Còn chúng ta là cành được gắn vào thân nho Giêsu. Đó là điều rất đỗi vinh hạnh nhưng cũng bao hàm một trách nhiệm không thể thoái thác, như Chúa tuyên bố: Cành nào gắn liền với Thầy mà không sinh hoa trái thì Chúa Cha sẽ chặt đi. Chúng ta được liên kết mật thiết với Chúa trong bí tích Thánh tẩy, được thông dự vào sự sống thần linh của Ba Ngôi Thiên Chúa: Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Điều ấy không đương nhiên là chúng ta nắm chắc được sự sống đời đời, không chỉ mang danh Kitô hữu là được cứu độ nhưng phải sinh hoa trái bác ái yêu thương ngay trong cuộc sống hằng ngày. Nếu không sẽ ứng nghiệm lời Chúa đã cảnh giác: Cành nào gắn liền với Thầy mà không sinh hoa trái thì Chúa Cha sẽ chặt đi, nghĩa là bị cắt đứt khỏi sự sống vĩnh cửu với Thiên Chúa. Mỗi khi cố tình phạm tội trọng là chúng ta tự tách mình khỏi Thiên Chúa và trở nên khô héo chờ ngày làm mồi cho lửa. Còn cành nào sinh hoa trái thì Chúa Cha cắt tỉa cho nó sinh nhiều trái hơn. Để có được những trái nho căng tròn chín mọng, người làm vườn đã phải lắm công phu: chăm sóc, cắt tỉa, bỏ đi những cành rườm rà: nhằm tập trung dinh dưỡng vào những cành chính để những cành này sản sinh những trái nho ngon lành. Thiên Chúa cũng đang cắt tỉa, thanh luyện chúng ta trong thử thách, giúp chúng ta bỏ bớt đi kiêu căng, bớt cậy dựa tiền bạc để sinh trái tốt… để nhận ra, không có Chúa chúng ta chẳng là gì cả.
Bài trích sách Công Vụ Tông Đồ hôm nay củng cố cho ta xác tín này: hai vị tông đồ Phaolô và Baraba đã được Chúa thanh luyện qua nhiều gian nan thử thách, các ngài đã được biến đổi thành con người mới, từ kiêu căng, sợ hãi, kém tin trở nên những người đầy Thánh Thần và lòng tin hăng say rao giảng Tin Mừng Chúa Kitô Phục Sinh cho dân ngoại. Các ngài bất chấp những chống đối bách hại vẫn làm nên những hoa trái, giúp nhiều cộng đồng dân ngoại tin theo Chúa. Đi đến đâu các ngài cũng kể lại tất cả những gì Thiên Chúa đã làm. Có được thành quả đó là nhờ các ngài đã biết gắn kết với Chúa…
Chúng ta là cành nho, cành không thể tự mình sinh hoa trái; để có thể sinh được hoa trái, cành nhất thiết phải gắn liền vào cây. Có liên kết với cây, cành mới tiếp nhận được nguồn nhựa sống từ thân cây truyền sang, và từ đó mới sinh ra hoa trái tốt lành. Hình ảnh đó muốn nói về sự nhất thiết Kitô hữu phải gắn bó mật thiết với Chúa Giêsu.
Chúng ta liên kết với Chúa trong cầu nguyện. Không có gì nuôi dưỡng mối quan hệ với Chúa tốt hơn là dành thời gian ở riêng với Ngài – gặp Ngài diện đối diện: tin tưởng, lắng nghe, suy ngẫm và thực thi Lời Chúa dạy, như chúng ta vẫn thường lắng nghe những người thân yêu của chúng ta. Xin cho chúng ta cũng biết sống khiêm nhường hy sinh phục vụ Chúa và tha nhân ngay trong hoàn cảnh hiện tại của mình, nhờ đó sinh được nhiều hoa thơm trái lành trong cuộc đời này. Amen
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist
SUY NIỆM 3:
Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu dùng một hình ảnh rất quen thuộc đối với người Dothái, để dạy cho chúng ta bài học quý giá về sự hiệp nhất, khi Ngài dùng hình ảnh cành nho gắn liền với cây nho để trổ sinh hoa trái.
Muốn trổ sinh nhiều hoa trái, cành nho phải có hai điều kiện sau: Trước hết, cành phải gắn liền với cây để được thông truyền sự sống và lãnh nhận được những dưỡng chất tinh tuyền từ thân cây.
Thứ hai, nó phải chịu cắt tỉa đi những cành, những lá dư thừa, sâu sia hoặc không có khả năng sinh hoa kết trái. Khi chấp nhận cắt tỉa như vậy, chắc chắn sẽ làm cho nó đau đớn, vì phải cắt bỏ đi cơ phận của mình, bị chảy đi dòng nhựa như dòng máu đem lại sự sống.
Tuy nhiên, nếu không chấp nhận đau đớn khi bị cắt tỉa, cành nho sẽ phải nuôi những cành ăn bám, dư thừa vô ích, khiến nó bị vơi đi nhựa sống và không thể nào sinh hoa kết quả được.
Đời sống Kitô hữu chúng ta cũng vậy. Muốn trổ sinh hoa trái thiêng liêng là các việc lành phúc đức, chúng ta cũng buộc phải tuân theo hai điều kiện trên. Trước hết, ta phải kết hợp mật thiết với Chúa để được sống sức sống thần linh của Chúa và đón nhận các ân sủng của Ngài. Bởi vì, con người chúng ta không thể tự tạo ra sự sống siêu nhiên cho mình được.
Thứ đến, ta phải chấp nhận cắt tỉa đi những gì là tội lỗi xấu xa, những gì đi ngược với ý Chúa và các giới răn của Ngài. Tất cả những điều ấy gây cản trở cho việc thực hành đức tin của ta, khiến ta không thể sinh hoa trái thiêng liêng được.
Ước gì mỗi người chúng ta hãy đón nhận bài học của Chúa trong Tin mừng hôm nay, để ta đừng bao giờ lìa xa Chúa là nguồn sống vĩnh cửu của ta, đồng thời ta hãy xin Chúa giúp ta cắt tỉa đi những thói ích kỷ, gian dối, tội lỗi, bất hoà, chia rẽ, kiêu căng… bằng cách lãnh nhận bí tích giải tội.
Chấp nhận những điều kiện như thế, đời sống ta mới có thể trổ sinh được nhiều hoa trái đẹp lòng Chúa, làm cho Chúa Cha được tôn vinh và mang lại lợi ích cho sự sống đời đời của ta. Amen.
Lm. Phêrô Mai Viết Thắng
SUY NIỆM 4:
“Thầy là Cây nho thật, và Cha Thầy là người trồng nho. Cành nào gắn liền với Thầy mà không sinh hoa trái, thì Người chặt đi; còn cành nào sinh hoa trái thì Người cắt tỉa.”
Hình ảnh cây nho trong Kinh Thánh là biểu tượng cho mối tình của Thiên Chúa đối với dân Israel. Khi Đức Giêsu dùng lại dụ ngôn này Người muốn xác định: “Người đích thực thuộc về Dân của Thiên Chúa, Israel mới”.
“Thầy là cây nho thật, Cha Thầy là người trồng nho”.
Vườn nho của Thiên Chúa phát xuất từ một gốc nho duy nhất là Chúa Giêsu, và ngoài Ngài ra thì không có sự sống, vì Chúa ví chúng ta như cành nho, mà cành không thể sống nếu xa lìa thân. Tuy nhiên một khi đã có sự sống từ thân chuyển sang thì cành có bổn phận phải sinh hoa trái. Đây cũng cũng là điều kiện cho cành tồn tại: cành nào không sinh trái sẽ bị chặt quăng vào lửa.
Khi thông hiệp với Đức Kitô, đời sống người tín hữu cũng sẽ được cắt tỉa nhờ Lời của Chúa. Lời Chúa buộc các tín hữu phải lựa chọn, lựa chọn đường hẹp, nhọc nhằn, lựa chọn Thập giá, khổ đau. Nhưng chính những lựa chọn này là những cắt tỉa, cắt tỉa đi những tính hư thói xấu như bỏ rượu chè, cờ bạc, tính nóng nảy… tuy có đau đớn có hy sinh, nhưng đó lại là điều kiện để phát sinh hoa trái, những hoa trái của tình thương, của công lý và hoà bình.
Từ xưa đến nay có biết bao vị Thánh: Visentê, Don Boscô, Antôn, Phaolô, Têrêsa Calcutta… Đời sống của các Ngài đã sinh hoa kết trái cho Giáo hội. Và ngày nay Chúa Giêsu cũng luôn chờ đợi mỗi người chúng ta biết tháp nhập vào với Chúa Giêsu, tiếp nhận sự sống của Ngài để rồi cũng sinh hoa kết trái cho đời.
Cám ơn Chúa đã cảnh tỉnh chúng ta phải sinh hoa trái. Cám ơn Chúa cũng đã luôn chăm sóc Giáo Hội của Chúa với bao ân tình. Cám ơn Chúa giúp chúng ta biết đón nhận những đau khổ Chúa gửi đến như những sự cắt tỉa cần thiết để chúng ta sinh nhiều hoa trái thiêng liêng cho vườn nho của Chúa.
Lm. Phaolô Vũ Đức Vượng
SUY NIỆM 5: HÃY Ở LẠI TRONG THẦY
Trình thuật Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã dùng hình ảnh cây nho và cành nho để nói lên tầm quan trọng của mối tương quan giữa Người với các môn đệ. Đồng thời, Chúa Giêsu mời gọi các Tông Đồ cũng như mỗi người chúng ta “hãy ở lại trong Thầy”.
Cành cây muốn sống tốt thì phải gắn liền với nguồn sống là thân cây. Mối tương quan của chúng ta với Thiên Chúa cũng giống như cây và cành nho vậy: nếu không gắn liền thì không thể có sức sống và nếu không gắn liền thì tình trạng gãy nứt sẽ xuất hiện. Vì lẽ đó, Chúa Giêsu mong mỏi các môn đệ hãy ở lại trong tình yêu của Người. Chúa Giêsu đã luôn ở lại và gắn kết với Chúa Cha để từ đó Người kín múc tình yêu và làm lan toả tình yêu đó. Chúa Giêsu đã nêu gương trong việc “ở lại” trong Chúa Cha. Chúa Giêsu biết những ơn ích thiêng liêng của hành động “ở lại” này nên Người mời gọi mỗi Kitô hữu cũng hãy đến và “ở lại” trong Người. Vì khi “ở lại trong Thầy”, người môn đệ sẽ được tiếp sức để chống lại những cám dỗ của thế gian, sẽ có nguồn nhựa sống tinh thần để nuôi dưỡng linh hồn, sẽ có thêm can đảm và tin yêu để vững bước theo Thầy trên con đường khổ giá mà tiến về Thiên Quốc. Tuy nhiên, khi đã ở lại trong Thầy, ta phải ước muốn được nên giống Thầy, được kết hiệp mật thiết và trở nên một với Thầy. Để được như vậy, giống như cành nho cần được cắt tỉa, mối tương quan giữa chúng ta với Thiên Chúa cũng cần phải có sự lựa chọn, gọt dũa và hy sinh. Lúc đó, cành nho sẽ sinh nhiều hoa trái hơn và mối tương quan giữa chúng ta với Thiên Chúa sẽ trở nên chặt chẽ, gần gũi hơn. Đó cũng chính là “điều làm Chúa Cha được tôn vinh hơn: anh em hãy sinh nhiều hoa trái.”
Lạy Chúa, xin cho chúng con luôn biết tìm đến và ở lại trong biển tình của Chúa để từ đó chúng con nhận lãnh được tình thương và bình an của Ngài. Amen.
Tu sĩ G. B. Hoàng Gia Bảo, SVD
