Mt 26,14-25
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Mat-thêu
14 Bấy giờ, một người trong Nhóm Mười Hai tên là Giu-đa Ít-ca-ri-ốt, đi gặp các thượng tế mà nói: 15 “Tôi nộp ông ấy cho quý vị, thì quý vị muốn cho tôi bao nhiêu.” Họ quyết định cho hắn ba mươi đồng bạc.
16 Từ lúc đó, hắn cố tìm dịp thuận tiện để nộp Đức Giê-su.
17 Ngày thứ nhất trong tuần bánh không men, các môn đệ đến thưa với Đức Giê-su: “Thầy muốn chúng con dọn cho Thầy ăn lễ Vượt Qua ở đâu ?”
18 Người bảo: “Các anh đi vào thành, đến nhà một người kia và nói với ông ấy: “Thầy nhắn: thời của Thầy đã gần tới, Thầy sẽ đến nhà ông để ăn mừng lễ Vượt Qua với các môn đệ của Thầy.”
19 Các môn đệ làm y như Đức Giê-su đã truyền, và dọn tiệc Vượt Qua.
20 Chiều đến, Đức Giê-su vào bàn tiệc với mười hai môn đệ.
21 Đang bữa ăn, Người nói: “Thầy bảo thật anh em, một người trong anh em sẽ nộp Thầy.”
22 Các môn đệ buồn rầu quá sức, lần lượt hỏi Người: “Thưa Ngài, chẳng lẽ con sao ?”
23 Người đáp: “Kẻ giơ tay chấm chung một đĩa với Thầy, đó là kẻ nộp Thầy.
24 Đã hẳn Con Người ra đi theo như lời đã chép về Người, nhưng khốn cho kẻ nào nộp Con Người: thà nó đừng sinh ra thì hơn!”
25 Giu-đa, kẻ nộp Người cũng hỏi: “Ráp-bi, chẳng lẽ con sao ?” Người trả lời: “Chính anh nói đó!”
SUY NIỆM 1:
A. Phân tích (Hạt giống...)
Đoạn Tin Mừng hôm nay cho ta thấy tấm lòng của Chúa Giêsu trước việc Giuđa phản bội: Ngài đau buồn: “Kẻ giơ tay cùng chấm dĩa với Thầy, đó chính là kẻ nộp Thầy”. “Cùng chấm dĩa” đó là hình ảnh của người rất thân trong gia đình. Thực ra không phải một mình Giuđa cùng chấm dĩa, mà tất cả 12 môn đệ. Nhưng bị bán đứng bởi người thân là một điều rất đau lòng. Ngài tiếc xót: “Khốn cho kẻ nộp Con Người. Thà kẻ đó đừng sinh ra còn hơn”. Các nhà chú giải bảo đừng dựa vào câu này để nói Chúa Giêsu nguyền rủa Giuđa. Thực ra Ngài đang nói theo giọng điệu của những bài ai ca. Chúa Giêsu than tiếc vì môn đệ mình đã đi vào con đường tội lỗi. Ngài vẫn tôn trọng: vừa trả lời thẳng cho Giuđa biết hắn là kẻ phản bội, vừa kín đáo không nói lớn kẻo người khác biết lòng dạ hắn.
B. Suy niệm (...nẩy mầm)
1. Ta hãy suy gẫm về con đường của Giuđa: Hắn được Chúa yêu thương gọi làm môn đệ, chọn làm tông đồ; hắn còn được Chúa tín nhiệm giao giữ tiền; nhưng đồng tiền đã dần dần kống chế hắn (Xem bài Tin Mừng ngày thứ hai: “Y giữ túi tiền và thường lấy cho mình những thứ người ta bỏ vào quỹ chung”-Ga12,6); Chúa Giêsu đã nhiều lần tế nhị đánh thức lương tâm hắn, nhưng hắn cũng không hồi tâm. Cuối cùng hắn đã đi ra lao mình vào bóng đêm. Không ai phạm tội trọng trong một sớm một chiều. Phạm tội là cả một quá trình từ nhẹ tới nặng, do để mình bị khống chế bởi những giá trị trên thế gian, do bưng tai bịt mắt trước những tiếng nhắc nhở âm thầm của Chúa.
2. Tự do là một món quà vô cùng quý giá Chúa ban cho, nhưng đồng thời cũng là một trách nhiệm nặng nề và là một con dao hai lưỡi nguy hiểm. Xin giúp con biết sử dụng tự do.
3. Chúa rất thương Giuđa và Chúa cũng toàn năng, nhưng Chúa không thể ngăn cản Giuđa phạm tội. Bởi thế, nếu tôi chỉ cầu nguyện “Xin Chúa gìn giữ con khỏi phạm tội” thì chưa đủ. Thánh Augustinô, người được mệnh danh là “Tiến sỹ dạy về ơn sủng” đã viết “Khi tạo dựng con Chúa không cần hỏi ý con. Khi muốn thánh hóa con, Chúa cần con góp sức con”.
4. Một thanh niên kia có thói quen ngủ rất say, luôn cần có mẹ gọi mới thức giậy được. Sau khi tốt nghiệp, anh đi làm ở một chỗ xa nhà. Mẹ anh mua cho anh một chiếc đồng hồ báo thức. Ngày đầu tiên, anh quên vặn chiếc đồng hồ trước khi đi ngủ nên đến sở làm trễ. Ngày thứ hai, anh nhớ vặn đồng hồ, nhưng sáng sớm hki nó reo thì anh đưa tay tắt bỏ, nên lại đi làm trễ. Và anh bị đuổi việc. Khi anh trở về gia đình, mẹ anh hỏi về chiếc đồng hồ. Anh đáp: Chiếc đồng hồ đó hoàn toàn vô dụng đối với con. Nó vô dụng là tại vì con không chịu dùng nó. Mẹ anh đáp. Bao nhiêu ơn Chúa ban cho ta cũng đều vô dụng nếu ta không sử dụng đến. (Góp nhặt).
(Lm. Carôlô Hồ Bạc Xái)
SUY NIỆM 2: GIUĐA NGƯỜI MÔN ĐỆ ĐƯỢC CHÚA THƯƠNG NHẤT
Thánh Gioan tông đồ đã thấu cảm được tình yêu nghĩa thiết mà Chúa Giêsu dành cho ngài nên thánh nhân đã tự gọi mình là “người môn đệ được Chúa yêu”. Thế thì, đối với Giuđa và các môn đệ khác thì sao? Giuđa có là người môn đệ được Chúa yêu không? Thưa, có. Và còn hơn thế nữa, ông là người môn đệ được Chúa yêu thương nhất trong nhóm mười hai. Chẳng vậy mà chính Chúa đích thân tuyển chọn Giuđa vào nhóm mười hai môn đệ thân tín của Chúa, để cùng sống, chia sẻ tâm tư, tham gia sứ vụ loan báo Tin Mừng cứu độ; chính Thầy Giêsu đã huấn luyện Giuđa, cắt đặt ông vào chức vụ quan trọng trong nhóm: quản lí. Chúng ta biết rằng vai trò của người quản lý trong Gia đình, Giáo xứ, Dòng tu, hay Giáo phận… là rất quan trọng, họ trợ giúp người trên kiến tạo cuộc sống an hòa và thăng tiến tinh thần cũng như vật chất cho tập thể. Chúa Giêsu đã tín nhiệm Giuđa và trao cho ông sứ vụ quan trọng thế đấy.
Ấy vậy mà dường như Giuđa đã không trân quý ơn thánh Chúa ban, ông không cảm nghiệm được niềm hạnh phúc được sống với Chúa được thông chia sự sống của Chúa, sứ vụ cứu rỗi với Chúa. Bởi lẽ ông đang khắc khoải tìm kiếm những điều tầm thường như danh lợi thú ở đời này. Tin Mừng thuật lại rằng Chúa Giêsu dẫn đầu đoàn môn đệ tiến lên Giêrusalem chịu thương khó, thế mà dọc đường các môn đệ vẫn vô tư cãi nhau xem ai sẽ là người lớn nhất trong vương quốc của Chúa. Điều đó giúp ta hình dung ra, rất có thể Giuđa đã lớn tiếng tranh luận với các môn đệ khác về chỗ nhất ấy: ông hay ai sẽ được ngồi vào.
Bản tính con người hám danh hám lợi khống chế cuộc sống của ông, biến ông thành con người trơ trẽn đê tiện đến nỗi thánh Gioan, một người trong nhóm mười hai, một người bạn đồng môn, một nhân chứng sống với Giuđa, đã không thể nói khác: “y là tên ăn cắp: y giữ túi tiền và thường lấy cho mình những gì người ta bỏ vào quỹ chung” (Ga 12,6). Lối sống ấy càng tỏ lộ với hành động của ông hôm nay đến gặp các thượng tế ở Giêrusalem để thỏa thuận giá cả bán Chúa: “Tôi nộp ông ấy cho quý vị thì quý vị cho tôi bao nhiêu?” Họ quyết định cho hắn 30 đồng bạc, từ giờ đó hắn tìm dịp thuận tiện để nộp Thầy.
Giuđa là thế, nhưng Chúa Giêsu vẫn rất mực yêu thương ông, chưa bao giờ Ngài có ý cô lập, hay loại trừ ông. Chúa vẫn kiên nhẫn, ân cần và tế nhị bằng những lời tâm tình, bằng những cử chỉ thân thương nhằm cố gắng thức tỉnh con người u mê của Giuđa. Dù biết Giuđa sẽ bán Chúa nhưng giữa nhóm mười hai Chúa Giêsu không nói toạc ra: Giuđa sao con lại bán Thầy?
Chúng ta hãy chiêm ngưỡng tình yêu vô tận, lòng trìu mến sâu xa toát ra nơi ngôn từ của Chúa trong bữa Tiệc Ly: “Một người trong các con sẽ mộp Thầy” (Mt 26,21). Cung giọng nhân từ và tế nhị của Chúa cất lên như cố làm cho kẻ bội phản “có tật giật mình”, hối cải, chưa muộn quá đâu! Chúa thực tế nhị, mở lối cho Giuđa trở về trong tình thương của Chúa và của anh em.
Tiếp đến, Chúa trao cho Giuđa một miếng ăn. Theo truyền thống của người Do thái, khi một người muốn biểu lộ lòng mến thương ai, thì người đó sẽ trao một miếng thức ăn cho người kia trước mặt mọi người. Chúa Giêsu đã trao cho Giuđa một miếng thức ăn trước mặt các tông đồ, điều ấy có nghĩa là Chúa rất mến thương Giuđa, và hẳn nhiên Giuđa đang được ngồi gần bên Chúa như thế Chúa mới có thể đưa thức ăn cho ông.
Một số nhà chú giải cho rằng trong bữa tiệc Vượt Qua – tiệc thánh này có nhiều món được dọn trên bàn, và rất có thể Chúa Giêsu đã trao cho Giuđa một miếng rau đắng sau nữa là miếng bánh mì. Rau đắng tiếng Do thái là Rasereth, gốc là Rehem có nghĩa là “lòng nhân từ”, cũng có nghĩa là lòng dạ của người mẹ gọi là “dạ con”. Chúa như người mẹ trao dạ mình cho Giuđa, với hy vọng “Bây giờ, anh sẽ hiểu, sẽ quay trở về”.
Chúa Giêsu nói một lời khác: “Khốn cho kẻ nào nộp Con Người: thà nó đừng sinh ra thì hơn!” (Mt 26,24). Lời này dễ làm chúng ta ngộ nhận Chúa đã kết án Giuđa. Không, đây không phải là lời kết án. Bởi lẽ “Chúa đến để tìm và cứu những gì hư mất” và rằng cả “Nước Trời vui mừng vì một người tội lỗi hối cải…”. Cho nên, đây là lời tha thiết van nài: “Con ơi! Hãy sám hối, đừng tự lao vào bóng tối diệt vong”. Nhưng với sự tự do, Giuđa không để Chúa hoạt động trong mình nữa, mà để cho Satan điều khiển đời mình.
Dù cho Giuđa có như thế nào thì Chúa vẫn một lòng xót thương ông. Phải chăng Giuđa ngày xưa là hình ảnh đại diện cho thân phận của mỗi chúng ta hôm nay. Chúng ta cũng là môn đệ của Chúa, là con cái Chúa trong Giáo hội, luôn được Chúa yêu thương thánh hóa bằng ân sủng qua các Bí tích. Nhưng đã biết bao lần vì ham mê danh lợi thú nơi trần gian này mà chúng ta cố bịt tai nhắm mắt trước tình yêu thương của Chúa để bị trượt dài trên con đường tội lỗi. Chúa biết chúng ta mỏng manh yếu đuối, Chúa thương chúng ta nên đã dùng người này người kia, dùng hoàn cảnh này, hoàn cảnh khác nhằm thức tỉnh sự mê muội của chúng ta, Chúa cho ta còn được sống, còn có thời giờ còn cơ hội để yêu mến Chúa và anh chị em.
Ước chi những ngày thánh này giúp chúng ta biết mở rộng lòng thành tâm trở về sống gắn bó với Chúa, mến yêu Chúa nơi tha nhân bù lại những ngày tháng bội nghĩa vong ân.
Lasan Ngô Văn Vỹ, O.Cist
SUY NIỆM 3:
Các thượng tế muốn giết Đức Giêsu, nhưng không tìm được cơ hội. Nay cơ hội đã đến với sự tiếp tay của chính người môn đệ Đức Giêsu. Anh Giuđa đã đến gặp các thượng tế và đề nghị nộp Ngài cho họ. Chúng ta mãi mãi không biết hết và biết rõ những động cơ nào đã thúc đẩy Giuđa làm chuyện kinh khủng ấy. Giuđa, người được gọi, được chọn, được tuyển lựa, sau một đêm thức trắng cầu nguyện của Thầy Giêsu (Lc 6, 12). Và anh đã đáp lại, đã bỏ gia đình, nghề nghiệp, để đi theo. Giuđa đã rong ruổi theo Thầy ngay từ đầu, chia sẻ đói no, thành công thất bại…
Không yêu thì làm sao đi theo được lâu như thế. Giuđa, người được tin cậy và giao giữ quỹ cho cả nhóm (Ga 12, 6). Vì là người trong nhóm Mười Hai, thuộc nhóm môn đệ thân cận, Giuđa đã được nghe hầu hết các bài giảng hay nhất, được chứng kiến các phép lạ lớn lao nhất của Thầy Giêsu. Giữa anh và Thầy Giêsu hẳn đã có một sự thân thiết nào đó. Điều gì đã diễn ra nơi trái tim của Giuđa? Điều gì đã khiến tất cả phút chốc bị đổ vỡ không sao hàn gắn? Chắc không phải chỉ vì ba mươi đồng bạc, một số tiền. Phải chăng vì Giuđa thất vọng và nóng ruột khi thấy Thầy Giêsu quá hiền từ, cả trong lối sống lẫn lời giảng, chẳng có vẻ gì là một Đấng Mêsia sắp giải phóng dân tộc khỏi quân Rôma? Phải chăng khi Giuđa nộp Thầy cho các thượng tế, anh định cài Thầy vào thế phải hành động quyết liệt hơn, phải tự giải thoát mình? Dù gì đi nữa thì chuyện Giuđa làm là không thể biện minh được. Anh đã can dự vào cái chết của Thầy Giêsu. Không thể phong tặng anh hùng cho Giuđa vì bảo rằng nhờ anh mà chúng ta có được ơn cứu độ. Giuđa đã phạm tội nghiêm trọng đến nỗi Thầy Giêsu phải đau đớn nói: “Khốn cho kẻ nào nộp Con Người: thà kẻ đó đừng sinh ra thì hơn” (c.24).
Dầu vậy tội của Giuđa đã được Thiên Chúa dùng cho chương trình cứu độ. Thiên Chúa là Đấng có thể biến điều dữ thành điều lành. “Kẻ đã chấm chung một đĩa với Thầy là kẻ sẽ nộp Thầy” (c. 23). Kẻ đồng bàn thân thiết với Thầy lại là người phản bội. Ngay cả những môn đệ khác cũng hỏi Thầy Giêsu: “Có phải con không?” Có phải con là người đang phản bội Thầy không? Lúc nào chúng ta cũng có thể hỏi Chúa Giêsu cùng câu hỏi đó. Dù mỗi ngày chúng ta cùng chia sẻ một bàn tiệc với Chúa trong Thánh Lễ, chúng ta vẫn có thể rơi vào tội của Giuđa.
Cầu nguyện:
Lạy Chúa Giêsu, xin cho con dám hành động theo những đòi hỏi khắt khe nhất của Chúa. Xin dạy con biết theo Chúa vô điều kiện, vì xác tín rằng Chúa ngàn lần khôn ngoan hơn con, Chúa ngàn lần quảng đại hơn con, và Chúa yêu con hơn cả chính con yêu con. Lạy Chúa Giêsu trên thập giá, xin cho con dám liều theo Chúa mà không tính toán thiệt hơn, anh hùng vượt trên mọi nỗi sợ, can đảm lướt thắng sự yếu đuối của quả tim, và ném mình trọn vẹn cho sự quan phòng của Chúa. Ước gì khi dâng lên Chúa những hy sinh làm cho tim con rướm máu, con cảm nghiệm được niềm vui bất diệt của người một lòng theo Chúa.
Lm. Antôn Nguyễn Cao Siêu, S.J
SUY NIỆM 4:
Tin mừng hôm nay, tiếp tục nói về Giuđa, kẻ phản bội đã bán đứng Thầy mình với ba mươi đồng bạc, bằng giá của một tên nô lệ.
Chúng ta để ý, khi Chúa nói về kẻ phản bội trong nhóm mười hai, vì Ngài biết rõ ai là người đã phản bội Chúa. Vậy mà Giuđa vẫn vờ vịt hỏi Chúa: “thưa Thầy, có phải con không?”. Chúa trả lời thẳng, không còn úp mở: “chính anh nói đó”.
Câu trả lời của Chúa đánh thẳng vào lương tâm của Giuđa. Nhưng ông ta không hề hối hận mà vẫn cố tình ra đi để thực hiện mưu đồ đen tối bằng cách gặp gỡ các thượng tế để trao đổi giá cả và thông báo ám hiệu để cho họ bắt Chúa.
Có người thắc mắc là Chúa đã cầu nguyện trước khi chọn các môn đệ thì Chúa phải biết Giu-đa là kẻ phản bội chứ? Vậy tại sao Chúa biết Giuđa phản bội mà Chúa vẫn chọn?
Có người cho rằng; Giuđa được chọn để làm theo ý định của Thiên Chúa. Nếu trả lời như thế thì Giuđa phải làm thánh. Vì giống như Chúa Giêsu, Ngài đến để thực thi ý Chúa Cha: “Này con xin đến để thực thi ý Chúa”. Nhưng ta thấy Chúa lại nói với Giuđa một câu rất nặng: “đã hẳn Con Người ra đi theo như lời đã chép. Nhưng khốn cho kẻ nào nộp Con Người, thà kẻ đó đừng sinh ra thì hơn”.
Sở dĩ Chúa chọn Giuđa là vì yêu thương một con người yếu đuối tội lỗi và mong muốn Giuđa hoán cải, chứ không phải để làm theo thánh ý Chúa. Nhưng ông ta không hề thay đổi, nên rơi vào kết cục bi đát như vậy.
Hết thảy chúng ta cũng đều là những tội nhân được Chúa thương đón nhận chúng ta làm con cái Chúa và mong muốn cho chúng ta được hưởng ơn cứu độ đời đời.
Ước gì mỗi người chúng ta biết đáp trả tình thương mà Chúa dành cho chúng ta. Đừng bao giờ như Giuđa phản bội lại tình yêu của Chúa, cũng đừng cố chấp hoặc chai lỳ trong tội lỗi mà không hoán cải, để chúng ta không phải nghe câu Chúa nói với chúng ta, như Ngài đã nói với Giuđa: “thà kẻ đó đừng sinh ra thì hơn”. Amen.
Lm. Phêrô Mai Viết Thắng
SUY NIỆM 5: KẺ PHẢN BỘI TRONG BỮA TIỆC LY
Giu-đa kẻ phản bội, đó là những gì chúng ta nghĩ tới khi nói về Giu-đa. Không ai trong chúng ta biết chính xác lý do ngầm ẩn thúc đẩy Giu-đa phản bội bán Đức Giê-su lấy ba mươi đồng bạc. Nhưng hành động phản bội Thầy, bán Thầy để lấy tiền thì chắc chắn ai trong chúng ta cũng lên án. Đó quả thật là một hành động đáng xấu hổ, đến mức Đức Giê-su còn nói “thà kẻ đó đừng sinh ra thì hơn.”
Thế nhưng, điều làm chúng ta cần suy gẫm là Giu-đa vẫn hiện diện trong Bữa Tiệc Ly. Nghĩa là vẫn được Đức Giê-su rửa chân cho và được đồng bàn, được chấm chung một đĩa với Ngài. Chúa Giê-su chính là Chiên Vượt Qua, Ngài tự hiến chính mình làm hy lễ để cứu chuộc nhân loại. Hiến lễ này được Đức Giê-su hiện tại hoá trong mọi Thánh Lễ mà Giáo Hội cử hành. Mặc dù Giu-đa phản bội, nhưng Đức Giê-su vẫn tự hiến chính mình cho cả Giu-đa nữa. Đây quả thật là nghịch lý của Tin Mừng!
Đức Giê-su muốn nói với chúng ta hôm nay, Ngài đã tự hiến chính mình và vẫn đang tự hiến chính mình cho chúng ta là những kẻ tội lỗi. Ngài đã mang lấy tất cả những đổ vỡ và tổn thương của con người. Ngài đã đi vào trong bóng tối và tận cùng quyền lực của nó là sự chết, để mang ánh sáng và sự sống mới cho nhân loại. Nếu Giu-đa, kẻ phản bội, cũng được mời vào dự tiệc Vượt Qua của Chúa Giê-su, vậy còn bạn thì sao?
Lm. Giu-se Tạ Minh Quý
