THỨ SÁU TUẦN XXVIII THƯỜNG NIÊN NĂM A
Lc 12,1-7
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Luca
1 Trong lúc ấy, đám đông tụ họp hàng vạn người, đến nỗi giẫm lên nhau. Bấy giờ Đức Giê-su bắt đầu nói, trước hết là với các môn đệ: “Anh em phải coi chừng men Pha-ri-sêu, tức là thói đạo đức giả. 2 Không có gì che giấu mà sẽ không bị lộ ra, không có gì bí mật mà người ta sẽ không biết. 3 Vì thế, tất cả những gì anh em nói lúc đêm hôm, sẽ được nghe giữa ban ngày ; và điều anh em rỉ tai trong buồng kín, sẽ được công bố trên mái nhà.
4 “Thầy nói cho anh em là bạn hữu của Thầy được biết: Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác, mà sau đó không làm gì hơn được nữa. 5 Thầy sẽ chỉ cho anh em biết phải sợ ai: hãy sợ Đấng đã giết rồi, lại có quyền ném vào hoả ngục. Thật vậy, Thầy nói cho anh em biết: anh em hãy sợ Đấng ấy. 6 Năm con chim sẻ chỉ bán được hai hào, phải không ? Thế mà không một con nào bị bỏ quên trước mặt Thiên Chúa. 7 Ngay đến tóc trên đầu anh em cũng được đếm cả rồi. Anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.
SUY NIỆM 1: CẢNH GIÁC THÓI GIẢ HÌNH
A. Hạt giống...
1. Câu 1-3: Đoạn trước (11,37-54) đã cho ta thấy Chúa Giêsu bị nhóm pharisêu và nhóm luật sĩ bắt lỗi trong một bữa ăn. Câu chuyện đó khiến Ngài muốn cảnh giác các môn đệ mình hai điều. Điều thứ nhất là hãy coi chừng thói giả hình của người pharisêu: một mặt là đừng giả hình như họ, mặt khác các môn đệ hãy đặt mình vào hàng “các ngôn sứ và các tông đồ” (c 49) để lo rao giảng sứ điệp của Thiên Chúa và sẵn sàng chịu bách hại vì sứ mạng đó.
- “Men pharisêu”: Chữ “men” được Chúa Giêsu dùng ở đây muốn nói đến một thứ ẩn giấu trong bột để từ từ làm cho bột bị hư đi không còn là bột tinh tuyền nữa. Thái độ giả hình của người biệt phái cũng giống như vậy vì nó có thể lây lan làm hại nhiều người khác. Các môn đệ hãy coi chừng đừng để mình bị lây nhiễm thói xấu đó vì nếu bị nhiễm thì đến phiên họ cũng sẽ lây nhiễm sang nhiều người khác trong Giáo Hội.
- Không giả hình tức là ta như thế nào thì tỏ ra thế ấy, bởi vì “Không có gì che dấu mà sẽ không bị lộ ra, không có gì bí mật mà người ta sẽ không biết”. Chú ý, câu này cũng được Mt ghi lại (Mt 10,27) nhưng trong một văn mạch khác nên mang ý nghĩa khác: Trong Mt nó muốn nói đến việc rao giảng Tin Mừng.
- Chúa Giêsu quảng diễn thêm ý tưởng trên bằng hai kiểu nói nữa: “Tất cả những gì anh em nói lúc đêm hôm, sẽ được nghe giữa ban ngày; và điều anh em rỉ tai trong buồng kín sẽ được công bố trên mái nhà”. Nên nhớ mái nhà ở do thái là nóc bằng nên cũng là nơi người ta thường lên để trò chuyện và thông báo tin tức cho nhau.
2. Câu 4-7: Điều thứ hai Ngài khuyên là đừng sợ sự thù nghịch của thế gian đối với người tông đồ của Chúa. Ngài đưa nhiều lý do để thuyết phục các môn đệ:
- Lý do thứ nhất là các quan quyền thế gian cùng lắm chỉ giết được thân xác của ta chứ không giết được sự sống thật của ta là điều thuộc về quyền độc hữu của Thiên Chúa. Bởi vậy nên sợ Thiên Chúa hơn.
- Không những đừng sợ các quan quyền thế gian, mà còn phải phó thác vào Thiên Chúa quan phòng: Đấng luôn chăm sóc từng con chim sẻ và từng sợi tóc trên đầu chúng ta lẽ nào lại không chăm sóc những người làm sứ mạng Ngài giao hay sao! (Về chi tiết chim sẻ: Mt 10,29 ghi hai con chim sẻ bán được một xu. Ở đây Lc ghi năm con bán một xu. Lc muốn nhấn mạnh hơn nữa ý tưởng Thiên Chúa chăm sóc những vật rất tầm thường).
B.... nẩy mầm.
1. Đừng sợ: “Chúa Giêsu đưa ra lời trấn an này vào giữa lúc các môn đệ Ngài nhận ra sự chống đối của biệt phái đối với Chúa Giêsu. Theo Chúa Giêsu Kitô, người môn đệ đồng chịu số phận chống đối. Đó là chuyện đương nhiên, không thể có con đường nào khác. Ngay trong chính bản thân, những xâu xé, giằng co cũng là chuyện không thể tránh được. Thế nhưng Chúa Giêsu khuyên chúng ta hãy an tâm, bởi vì Thiên Chúa luôn ở bên cạnh chúng ta. Ngài không cất khỏi chúng ta những chống đối, đau khổ và sự chết. Ngài chỉ cho chúng ta thấy đâu là ý nghĩa của đau khổ, đâu là cùng đích cuộc đời” (Trích "Mỗi ngày một tin vui").
2. Chúa quan phòng: “Bài phúc âm hôm nay cho thấy Thiên Chúa quan phòng mỗi người con cái Chúa. Chúa bảo đảm rằng Chúa lo lắng cho từng con chim trời không con nào chết đói, từng bông hoa huệ nay còn mai mất mà có được màu trắng vương giả, thì con người quí giá ngàn trùng, càng được Chúa bảo trợ...” (Trích "TMCGK ngày trong tuần").
3. Một hôm Đức Ala gọi một Thiên sứ đến và truyền lệnh: “Ngươi hãy xuống trần gian để đưa về đây người đàn bà góa có 4 đứa con thơ”. Thiên sứ ra đi, gặp ngay người đàn bà góa đang cho đứa con nhỏ nhất bú. Ngài nhìn người đàn bà với 4 đứa con dại, rồi lại lên Đức Ala để tha thiết nài xin rút lại lệnh truyền. Làm sao có thể nhẫn tâm tách lìa người mẹ khỏi những đứa con thơ ấy? Nhưng lời van xin của Sứ thần chẳng mảy may đánh động được Đức Ala. Cuối cùng Sứ thần đành phải vâng lệnh Đức Ala mà cướp người mẹ góa khỏi bầy con thơ và đưa về trời.
Hoàn thành công tác, nhưng xem chừng vị thiên sứ lại có vẻ buồn. Phải, làm sao vui được trước cảnh chia ly giữa mẹ và con? Thấy sứ thần buồn, Đức Ala gọi đến và đưa vào sa mạc. Ngài chỉ cho sứ thần thấy một tảng đá lớn và bảo đập nó ra. Tảng đá vừa vỡ đôi, sứ thần ngạc nhiên vô cùng, vì từ trong tảng đá một con sâu nhỏ từ từ bò ra. Chợt hiểu được ý nghĩa của sự kiện ấy, sứ thần bỗng thốt lên: “Ôi lạy Đấng tối cao, mầu nhiệm thay công cuộc sáng tạo của Ngài. Với sự khôn ngoan thượng trí và tình yêu vô biên, Ngài đã không bỏ mặc một tạo vật bé nhỏ như con sâu kia, thì hẳn Ngài cũng sẽ không quên được 4 đứa trẻ mồ côi là con cái của Ngài.” (Trích ”Món quà giáng sinh”).
Lm Carôlô Hồ Bạc Xái
SUY NIỆM 2: MỌI SỢI TÓC TRÊN ĐẦU CÁC CON CŨNG ĐÃ ĐƯỢC ĐẾM CẢ RỒI
Hôm nay, trước nhiều đám đông dân chúng đứng chung quanh, đến nỗi chen đạp lẫn nhau, Chúa dạy các môn đệ, chúng ta và tất cả mọi người những điều sau đây:
+ Chúa biết tất cả mọi sự, không có gì che đậy mà không bị lộ ra, không có gì giấu kín mà chẳng biết được, cho nên hãy sống thật lòng với Chúa, ý tứ giữ mình đừng sống đạo đức giả như những người biệt phái và luật sỹ: “Anh em phải coi chừng men Pharisêu, tức là thói đạo đức giả. Không có gì che giấu mà sẽ không bị lộ ra, không có gì bí mật mà người ta sẽ không biết. Vì thế, tất cả những gì anh em nói lúc đêm hôm, sẽ được nghe giữa ban ngày; và điều anh em rỉ tai trong buồng kín, sẽ được công bố trên mái nhà” (Lc 12, 1 – 3).
+ Đời sống chứng tá cho Chúa, đừng sợ một ai: “Thầy nói cho anh em là bạn hữu của Thầy được biết: Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác, mà sau đó không làm gì hơn được nữa. Thầy sẽ chỉ cho anh em biết phải sợ ai: hãy sợ Ðấng đã giết rồi, lại có quyền ném vào hoả ngục. Thật vậy, Thầy nói cho anh em biết: anh em hãy sợ Ðấng ấy” (Lc 12, 4 – 5). Hãy cố gắng làm chứng cho Chúa, dù kín đáo hay công khai, vì biết rằng Chúa sẽ giúp chúng ta: “Những điều các con nói nơi tăm tối, sẽ được nói ra nơi sáng sủa, và điều các con nói rỉ tai nơi buồng kín, sẽ được rao giảng tên mái nhà” (Lc 12, 3). “Nói ra nơi sáng sủa, rao giảng trên mái nhà”, nghĩa là chúng ta cứ thực hiện như lời Chúa dạy và rồi chính Chúa sẽ làm sáng tỏ ra cho mọi người biết, chúng ta không phải nghĩ ngợi gì.
+ Chúa yêu thương chúng ta, chúng ta là tạo vật quý giá nhất của Chúa trên trần gian này. Chúa gìn giữ, Chúa bảo vệ chúng ta: “Chớ thì năm con chim sẻ không bán được hai đồng tiền sao. Thế mà không một con nào bị bỏ quên trước mặt Thiên Chúa. Hơn nữa, mọi sợi tóc trên đầu các con cũng đã được đếm cả rồi. Vậy các con đừng sợ: Các con còn trọng hơn nhiều con chim sẻ” (Lc 12, 6 – 7). Chúng ta hãy tin tưởng, cậy trông, phó thác cho Chúa và đi theo sự hướng dẫn của Chúa và hãy để Chúa lo lắng cho chúng ta. Phần chúng ta, chúng ta hãy đi mở mang Nước Chúa qua đời sống yêu thương phục vụ mọi người của chúng ta.
Lạy Chúa, chúng con có nhiều nỗi sợ trong cuộc sống, chúng con sợ bệnh tật, sợ thất bại, sợ đau khổ, sợ người khác hại mình, sợ tai ương hoạn nạn, sợ chết…Chúa nói chúng con đừng sợ gì cả mà chỉ sợ Thiên Chúa mà thôi. Vì vậy, chúng con cần phải lo sống đạo cho tốt, tránh xa các dịp tội, và sống yêu thương, giúp đỡ anh chị em chúng con. Xin Chúa ban ơn nâng đỡ phù giúp chúng con, để nhờ ơn Chúa, chúng con mới có thể thực hiện trọn vẹn Lời Chúa dạy chúng con hôm nay. Amen.
Lm. Micae Võ Thành Nhân
SUY NIỆM 3:
Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu căn dặn các môn đệ đừng để mình bị lây nhiễm bởi thói đạo đức giả của những người luật sĩ và biệt phái. Đồng thời hãy tin tưởng vào tình yêu quan phòng của THIÊN CHÚA để ngăn chặn và chống lại lối sống đạo đức giả.
Trong cuộc sống xã hội, cái giả cái thực đan xen lẫn lộn. Thấy một bình hoa giả chưng trong phòng khách, ta cứ tưởng hoa thật. Gặp một cây trong chậu nở bông, ta lại cho là hoa giả, vì cánh nó cứng và màu sắc loè loẹt. Ngày nay, hàng hoá, thực phẩm trông đẹp mắt dưới nhiều hình thức mẫu mã, quảng cáo nhưng lại chất chứa thuốc độc cực mạnh với những nhãn hiệu giả mạo. Ngay cả con người, có những bác sĩ, kỹ sư “hữu danh vô thực”, đưa đến những vụ tử vong oan uổng, những công trình chưa “trưởng thành” mà đã đóng cửa, phá sản. ..Trước vòng xoáy “giả thật” ấy, người ta thốt lên : biết tin ai bây giờ; vì người này đổ lỗi cho người kia, ban bệ trách cứ lẫn nhau và không ai chịu trách nhiệm về hậu quả thảm hại cả. Cái “giả thật” này còn len lỏi vào cả lãnh vực tôn giáo ngày xưa với tên gọi “thói Pharisiêu” và trong thời đại ngày nay, chúng ta cũng được nghe những câu tương tự như: “chiếc áo không làm nên thày tu”.
Nhân dịp này, Đức Giêsu cũng mời gọi các môn đệ can đảm sống chứng tá cho Tin Mừng, dù có phải chết. Sự sống trên trần gian này là cuộc sống tạm bợ, mai hậu mới là vĩnh viễn. Vì thế, không nên khờ dại mà đánh đổi sự an nhàn đời này mà đau khổ mãi mãi đời sau. Luôn sống trong sự phó thác và tin tưởng vào Chúa Quan Phòng.
Chúa Giêsu trong bài Tin Mừng hay lập đi lập lại câu nói: “Anh em đừng sợ!”, song có ai lại không sợ hãi, nên chỉ có đức tin mới giúp vượt qua sợ hãi.
Con người có muôn vàn nỗi sợ hãi: sợ bệnh tật, sợ già nua, sợ mập, sợ chết, sợ chiến tranh, sợ dương tính với Covid… Đứng trước những đau khổ đụng chạm đến thân xác, danh dự, tình yêu và sinh mạng, ai cũng sợ; đó là điều tự nhiên. Nhưng Đức Giêsu không muốn cho sự sợ hãi tự nhiên ấy trở thành lý do khiến các Kitô hữu chùn bước, nên Ngài cứ nhắc đi nhắc lại: Anh em đừng sợ!
Tại sao Chúa Giêsu bảo chúng ta đừng sợ? Bởi vì con người đã được cứu độ, được THIÊN CHÚA yêu thương đến nỗi đã ban chính Con Một của Ngài cho nhân loại… Bởi vì quyền năng của thập giá Chúa Kitô và sự sống lại của Ngài thì lớn hơn tất cả mọi điều gian ác mà con người có thể và phải sợ.
Chỉ có một kẻ thù đáng sợ là ma qủy thì Thiên Chúa đã chế ngự được nó. Chỉ có một kẻ hung bạo nhất là sự chết thì Chúa Giêsu đã phục sinh từ cõi chết, đã chiến thắng tử thần. Vậy thì chúng ta phải sợ ai nữa nếu không phải là chính Thiên Chúa, ‘Đấng có thể tiêu diệt cả hồn lẫn xác trong hỏa ngục’? Thế nhưng, Thiên Chúa ấy lại yêu thương chăm sóc từng người một. Năm con chim sẻ chẳng đáng là bao mà Người còn quan tâm đến chúng, huống hồ là con người còn qúi giá gấp muôn ngàn lần.
Sứ điệp Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta hãy can đảm sống thật, hành động thật và tin tưởng phó thác nơi Chúa. Đừng sợ những khó khăn thử thách trong đời sống đạo. Đón nhận con đường khổ giá như là điều kiện cần cho phần rỗi của mình. Xin cho chúng ta can đảm làm chứng cho lẽ phải và sự công bằng.
Lm. Phaolô Phạm Công Phương
SUY NIỆM 4: CÁC CON ÐỪNG SỢ
Thánh Justinô là một triết gia nổi tiếng của Kitô giáo vào thế kỷ thứ 2; ngài đã bị bắt giam tại Rôma cùng với một số Kitô hữu khác, vì tội tuyên truyền tôn giáo trong trường học do ngài điều khiển. Ra trước tòa, khi được hỏi về hành động của mình, thánh nhân dõng dạc tuyên bố:
- Suốt đời tôi, tôi đã đi tìm kiếm chân lý; tôi đã nghiên cứu sâu xa các triết lý Ðông Phương, Hy Lạp và Rôma; thế nhưng cuối cùng tôi đã tìm được giáo thuyết chân thật.
Quan tòa liền hỏi giáo thuyết chân thật đó là gì? Thánh nhân giải thích:
- Thưa là giáo thuyết của Chúa Giêsu Nazaret, giáo thuyết này nhằm giải phóng chúng ta khỏi các ngẫu tượng và dạy chúng ta thờ phượng một Thiên Chúa độc nhất, hằng sống và chân thật, là Ðấng tạo thành trời đất, là Ðấng cứu rỗi nhân loại.
Quan tòa lại hỏi: - Vậy ông là một Kitô hữu ư?
Thánh nhân liền tuyên xưng:
- Phải, tôi là một Kitô hữu và tôi lấy làm vinh dự được làm Kitô hữu cùng với các bạn tôi đây.
Quan tòa ra lệnh cho thánh nhân và các bạn của ngài phải tế thần, thánh nhân trả lời một cách cương quyết:
- Chúng tôi không tôn thờ ngẫu tượng, nhưng điều đó không có nghĩa là chúng tôi là những người vô thần. Chúng tôi thờ lạy một Thiên Chúa thiêng liêng, Cha của Chúa Giêsu. Một người có đầu óc lành mạnh không thể từ bỏ tôn giáo chân thật để chạy theo một tôn giáo giả.
Thấy không thể thuyết phục được thánh nhân bỏ đạo, quan tòa ra lệnh đánh đòn rồi xử trảm thánh nhân và các bạn.
Ðứng trước cái chết, ai cũng run sợ. Chúa Giêsu đã không thoát khỏi tâm trạng ấy: Ngài run sợ đến toát mồ hôi máu. Vậy đâu là sức mạnh giúp Chúa Giêsu thắng vượt sự sợ hãi ấy? Thưa, chính là sự kết hiệp với Chúa Cha. Niềm tín thác vào sự hiện diện và tình yêu của Chúa Cha đã giúp Chúa Giêsu thắng vượt mọi thử thách và yếu hèn trong thân phận làm người.
Ðó cũng là bí quyết của tất cả các thánh tử đạo. Sách Công vụ Tông Ðồ kể lại đầy đủ chi tiết cái chết của vị tử đạo tiên khởi là thánh Stêphanô. Thánh nhân cũng phải trải qua những giây phút kinh hãi như chính Chúa Giêsu; nhưng sách Công vụ Tông đồ mô tả thái độ của ngài như sau: "Ngài được đầy Thánh Thần, đăm đăm nhìn trời cao thấy vinh quang của Thiên Chúa và thấy Chúa Giêsu đứng bên hữu Thiên Chúa". Chỉ bằng một ánh mắt luôn hướng về trời cao như thế, con người mới có thể lướt qua thử thách và sợ hãi. Thánh Justinô đã có được sự bình thản trước cái chết, bởi vì ngài luôn tin tưởng vào Thiên Chúa hằng sống và chân thật.
Nhìn lại cung cách của một số vị tử đạo, chúng ta có được sức mạnh của Lời Chúa trong đời sống con người. Sứ điệp Tin Mừng hôm nay tập trung vào hai chữ: "Ðừng sợ" được Chúa Giêsu lặp lại nhiều lần. Ðây chính là một mệnh lệnh của Chúa Giêsu chạy xuyên suốt toàn bộ Tin Mừng. Trong biến cố Truyền tin, thiên sứ đã nói với Ðức Maria: "Ðừng sợ". Khi Chúa Giêsu sinh ra, các thiên sứ đã loan báo tin vui bằng lời trấn an các mục đồng: "Ðừng sợ". Ðây là công thức sẽ được Chúa Giêsu lặp lại nhiều lần với các môn đệ, và cao điểm là lúc Ngài tuyên bố: "Các con đừng sợ, vì Thầy đã thắng thế gian".
Khi được bầu làm Giáo Hoàng, trong diễn văn đầu tiên tại quảng trường thánh Phêrô, Ðức Gioan Phaolô II đã dõng dạc tuyên bố: "Ðừng sợ, hãy mở rộng cửa cho Chúa Kitô". Thật thế, khi con người mở rộng cửa cho Chúa Kitô, khi con người để Chúa Kitô sinh động trong tâm hồn, khi con người chỉ sống bằng sự sống của Chúa Kitô, thì lúc đó con người sẽ lướt thắng được mọi sợ hãi, và chỉ lúc đó, con người mới có thể lên tiếng công bố Lời Chúa cho mọi người.
Nguyện xin sức sống của Chúa Kitô tràn ngập tâm hồn chúng ta, để cả cuộc đời chúng ta trở thành lời ca tụng Chúa trước mặt mọi người.
SUY NIỆM 5: ĐỀ PHÒNG MEN PHARISÊU VÀ SỐNG TIN TƯỞNG
Cuộc sống muôn màu muôn vẻ nên thật – giả, trắng – đen, vàng – thau lẫn lộn. Nếu không biết đề phòng, chúng ta sẽ dễ bị nhầm lẫn cuốn theo. Trình thuật Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu cảnh tỉnh các môn đệ của Người hãy đề phòng men Pharisêu và biết tin tưởng vào sự quan phòng của Thiên Chúa.
Trước hết, hãy đề phòng men Pharisêu. Đức Giêsu muốn cảnh báo các môn đệ, đừng để bị nhiễm thói đạo đức giả của người Pharisêu vì họ nói mà không làm, họ sống che đậy, thật giả không phân minh. Họ là những kẻ hay có thành kiến và ganh tỵ với những việc làm tốt đẹp của người khác. Trong lòng họ chất chứa đầy dẫy tính kiêu căng, lòng tham lam và những toan tính xấu xa. Do đó, Đức Giêsu cảnh tĩnh các môn đệ tránh xa thứ men này và mời gọi các ông hãy ra khỏi những bận tâm vật chất để tìm kiếm hạnh phúc mai sau ngang qua các việc làm yêu thương và nhân nghĩa.
Thứ đến, hãy tin vào sự quan phòng của Thiên Chúa. Chúa Giêsu đưa ra một bằng chứng cụ thể để nói về sự quan phòng của Thiên Chúa ngang qua hai hình ảnh “con chim sẻ” hay “từng sợi tóc trên đầu” Chúa cũng thấu biết, huống chi vận mạng đời người chúng ta. Con người cao trọng gấp muôn vàn thụ tạo khác vì được dựng nên giống hình ảnh Thiên Chúa và được Chúa Giêsu cứu chuộc bằng chính giá máu của Người. Tin tưởng vào sự quan phòng của Thiên Chúa, không có nghĩa là chúng ta sẽ trở thành kẻ lười biếng và ỷ lại, nhưng muốn chúng ta đừng quá tin cậy vào sức mình. Chúng ta hãy tin tưởng phó thác trong sự quan phòng của Thiên Chúa rồi việc còn lại Ngài sẽ ra tay.
Lạy Chúa, xin cho chúng con biết tin tưởng vào Chúa quan phòng và ý thức rằng Thiên Chúa làm chủ đời sống chúng con, và xin đừng để chúng con nhiễm thứ “men Pharisêu” là lối sống giả hình và những đam mê xấu làm băng hoại đời sống chúng con. Amen.
Tu sĩ Giuse Hoàng Quốc Phán, SVD
