THỨ SÁU TUẦN I MÙA CHAY NĂM A

Mt 5,20-26

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Mát-thêu

²⁰ Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Nếu các con không công chính hơn các luật sĩ và biệt phái, thì các con chẳng được vào Nước Trời đâu.

²¹ “Các con đã nghe dạy người xưa rằng: ‘Không được giết người. Ai giết người, sẽ bị luận phạt nơi tòa án’.

²² Còn Thầy, Thầy sẽ bảo các con: Bất cứ ai phẫn nộ với anh em mình, thì sẽ bị toà án luận phạt. Ai bảo anh em là “ngốc”, thì bị phạt trước công nghị. Ai rủa anh em là “khùng”, thì sẽ bị vạ lửa địa ngục.

²³ Nếu con đang dâng của lễ nơi bàn thờ mà sực nhớ người anh em đang có điều bất bình với con, ²⁴ thì con hãy để của lễ lại trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em con trước đã, rồi hãy trở lại dâng của lễ.

²⁵ Hãy liệu làm hòa với kẻ thù ngay lúc còn đi dọc đường với nó, kẻo kẻ thù sẽ đưa con ra trước mặt quan tòa, quan tòa lại trao con cho tên lính canh và con sẽ bị tống ngục.

²⁶ Ta bảo thật cho con biết: Con sẽ không thoát khỏi nơi ấy cho đến khi trả hết đồng xu cuối cùng!”

 

SUY NIỆM 1: CHÚA GIÊSU ĐẾN KIỆN TOÀN LUẬT CỰU ƯỚC

Câu chuyện

Dưới thời hoàng đế Othon I, các vương hầu nổi lên làm loạn nhiều lần. Đặc biệt chính bá tước Henri, em ruột của Hoàng đế lại là kẻ cầm đầu quân phản loạn. Nhiều lần bị Hoàng đế đánh bại, ba lần bị lên án tử hình, nhưng được ân xá nhờ lời cầu khẩn của hoàng thái hậu Mathide. Lần thứ tư Henri lại nổi loạn, bị bắt, lại bị xử tử hình. Hoàng đế nổi giận không muốn nghe sự thỉnh cầu của bất cứ ai. Mặc dù biết mất hết mọi hy vọng, nhưng Henri cố gắng lần cuối.

Đó là hôm áp lễ Noel năm 945, hoàng đế và các vương hầu khanh tướng đến dự lễ tại nhà thờ chính toà Quellimbourg. Đến phần Phụng vụ Lời Chúa, bá tước Henri mặc áo nhặm xuất hiện trong nhà thờ, tiến đến và sấp mình dưới chân hoàng đế xin tha mạng, nhưng Othon nhìn bá tước nghiêm khắc và nói: “Ba lần ta đã tha chết cho ngươi mà ngươi vẫn cố tình, đừng xin xỏ nài nỉ gì nữa, ba ngày tới đầu ngươi sẽ rơi”. Đúng lúc đó vị chủ tế mở sách Phúc âm và đọc đoạn thánh Phêrô hỏi Chúa: “Lạy Thầy, con phải tha cho anh em bao nhiêu lần? Có phải bảy lần chăng”. Chúa đáp: “Ta không nói với con là bảy lần mà là bảy mươi lần bảy”.

Nghe lời đó, hoàng đế rúng động tâm can đến phát khóc và không những hoàng đế tha mạng cho đứa em phản loạn, mà còn ôm vào lòng rồi ban cho em lãnh thổ Bavier nữa (Theo Quê Ngọc, Dấu ấn tình yêu, năm A).

Suy Niệm

Chúa Giêsu đến để kiện toàn thái độ và áp dụng tinh thần của luật là dẫn đến tình thương. Cho nên, luật của Đức Kitô hoàn thiện và “trội hơn” Luật cũ - Cựu ước, khi Đức Giêsu đề nghị không chỉ sống... theo luật nhưng sống theo luật với ân sủng và tình yêu, luật vì con người. Chúa Giêsu mời gọi con người không dừng lại ở những việc làm vụ hình thức, mà phải “công chính hơn” tới mức hoàn thiện “như Cha anh em trên trời là Đấng hoàn thiện” (Mt 5,48).

Trong tinh thần tiến xa và hoàn thiện luật, sự hoàn thiện đó đã thiết lập luật mới, Chúa Giêsu dạy hãy biến “ách nặng nề, nô lệ” của luật cũ thành “sự tự do vui thỏa” trong Chúa Thánh Thần. Đừng câu nệ ở nơi chữ viết ràng buộc mà cảm nghiệm sâu xa từ trái tim mình là chủ đích của luật Chúa. Chúng ta thấy rõ minh họa đầu tiên qua “mối tương giao huynh đệ”: Thập giới truyền bảo “ngươi không được giết người’? Còn Chúa Giêsu, đi đến cùng đích đòi hỏi của Lề Luật, khi tuyên bố rằng, việc không phạm tội sát nhân thôi chưa đủ, mà còn phải loại bỏ nỗi oán hận và giận hờn khỏi lòng mình nữa: “Các con đã nghe người xưa dạy rằng “Không được giết người… còn Ta, Ta bảo thật bất cứ ai phẫn nộ với anh chị em mình, thì sẽ bị phạt nơi tòa án…” (Mt 5,21-22). Thật thế, trong sự hoàn thiện của luật, không chỉ giết người mới được coi là phạm luật, phải ra toà mà ngay cả thái độ giận dữ, hay buông lời nhục mạ anh em cũng được coi là đã vi phạm luật. Và có ý muốn ngoại tình là đã phạm tội ngoại tình trong tư tưởng rồi (x. Mt 5,27). Thậm chí chưa tích cực giải hòa với một người anh em đã gây căng thẳng, bất bình, cũng coi như là phạm luật, không còn quyền dâng của lễ cho Thiên Chúa nên Chúa Giêsu nhấn mạnh: “Khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, thì hãy để lễ vật lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình” (Mt 5,23-24). Chúa Giêsu đến làm trọn Lề Luật trong tinh thần của luật yêu thương, có chiều kích nội tâm, để xoá bỏ những lối giải thích Lề Luật rắc rối bên ngoài làm cho con người trở nên vụ lợi và hình thức mà Chúa Giêsu đã kết án: “Khốn cho các ngươi giả hình, như mả tô vôi, bên ngoài trắng trẻo mà bên trong thối tha” (Mt 23,13-36).

Chúa Giêsu hoàn thiện luật khi không dừng lại, quanh quẩn ở luật pháp mà vượt qua luật, Ngài dẫn đưa nhân loại đi tới Tin Mừng (Phúc Âm) đem hạnh phúc tình thương cho con người. Chính bài giảng Bát phúc trình bày tính cách vĩnh cửu của luật pháp mà Ngài hoàn thiện.

Xin Chúa thổi tình yêu vào trong cuộc sống chúng ta, để khi tuân giữ mọi giới răn Đạo Chúa, mọi giáo huấn của Giáo hội Chúa Kitô, chúng ta giữ luật Chúa không chỉ vì sợ và tỏ lòng kính tôn, nhưng thực thi với tinh thần của tình yêu như thánh Augustinô nhấn mạnh trọng tâm của luật Chúa là tình yêu: “Hãy yêu đi rồi muốn làm gì thì làm” (Thánh Augustinô).

Ý lực sống: “Yêu thương là chu toàn Lề Luật” (Rm 13,10).

Lm. Nguyễn Vinh Sơn SCJ

 

SUY NIỆM 2: PHẢI SỐNG HÒA THUẬN VỚI MỌI NGƯỜI

Trong cuộc sống chung nơi trần gian, chúng ta: “Chín người mười ý “, do vậy mà chúng ta thường bất đồng quan điểm để rồi hay xảy ra những xung khắc với nhau, có khi dẫn đến sự hận thù, chia rẻ, tranh chấp, chiến tranh, gây tang thương chết chóc cho người khác.

Thông thường khi mà chúng ta phạm tội giết hại người khác, có lẽ hai trường hợp này xảy ra:

1-Bồng bột, nóng nảy, thiếu suy nghĩ, không kiểm soát được mình, bị ngoại cảnh tác động như sử dụng các chất kích thích (Rượu bia, ma túy…).

2-Để bụng, hận thù, ghim gút, bần tiện, nhỏ mọn, trả báo, nuôi ý định từ ngày này qua ngày khác là phải làm hại, giết chết anh chị em của mình.

Hai trường hợp này xảy ra xuất phát từ việc chúng ta không chịu nghe lời Chúa dạy yêu thương người khác: “Mến Chúa yêu người” (Mt 22, 34 – 40), và chúng ta cũng chẳng nghe lời răn dạy của Giáo Hội, của cha mẹ: “Bầu ơi thương lấy bí cùng, tuy rằng khác giống như chung một giàn” (TN VN).

Phạm tội giết người cũng có quá trình của nó, trước hết là bất hòa với nhau, không chấp nhận sự khác biệt nhau trong lúc sống chung, làm việc chung với nhau. Do đó, để ngăn ngừa điều này, Chúa đã dạy chúng ta rất rỏ ràng, đạt lý, thấu tình: “Nếu ngươi đang của lễ nơi bàn thờ mà sực nhớ người anh em đang có điều bất bình với ngươi, thì ngươi hãy để của lễ lại trước bàn thờ, đi làm hòa với người anh em ngươi trước đã, rồi hãy trở lại dâng của lễ. Hãy liệu làm hòa với kẻ thù ngay lúc còn đi dọc đường với nó, kẻo kẻ thù sẽ đưa ngươi ra trước mặt quan tòa, quan tòa lại trao ngươi cho tên lính canh và ngươi sẽ bị tống ngục. Ta bảo thật cho ngươi biết. Ngươi sẽ không thoát khỏi nơi ấy cho đến khi trả hết đồng bạc cuối cùng” (Mt 5, 23 – 26). Từ sự bất hòa sẽ dẫn chúng ta đến sử dụng lời nói để rủa nạt, chửi bới, đe dọa, khủng bố anh chị em của chúng ta. Khi chúng ta rủa nạt, chửi bới anh chị em của chúng ta thì Chúa cũng nói chúng ta đã bị trừng phạt rồi: “Còn Ta, Ta bảo các ngươi: Bất cứ ai phẫn nộ anh chị em mình thì sẽ bị tòa án luận phạt. Ai bảo anh em là ngốc, thì sẽ bị phạt trước công nghị. Ai rủa anh em là khùng, thì sẽ bị vạ lửa địa ngục” (Mt 5, 21 – 22). Bởi đó, chúng ta hãy sống hòa thuận với anh chị em của chúng để rồi chúng ta mới nói những lời tốt đẹp cho nhau, tránh đi sự chia rẻ, hiềm khích, hận thù, gây đau khổ và giết nhau sau này. Vì thế chúng ta hãy sống yêu thương anh chị em mình với một trái tim thật sự như Chúa là hy sinh mạng sống cho người mình yêu (Ga 15, 13), không giả hình, giả bộ, thì chúng ta mới được Chúa thưởng chúng ta trên thiên đàng sau này: “Nếu các ngươi không công chính hơn các luật sỹ và biệt phái, thì các ngươi chẳng được vào Nước Trời đâu” (Mt 5, 20).

Lạy Chúa rất từ bi nhân hậu, xin Chúa xót thương cách đặc biệt chúng con trong Mùa Chay thánh này hơn những ngày khác khi chúng con ăn năn sám hối thì xin Chúa tha thứ tội lỗi cho chúng con, bởi có những tội mà chúng con phạm nó có quá trình của nó, trước tiên là do chúng con thiếu đức bác ái, nuôi dưỡng hận thù rồi có cơ hội thì phát ra thành tội nặng nề, gây ra đau khổ Chúa và anh chị em của chúng con. Xin Chúa thương xót tha thứ và giúp chúng con biết chừa tội để Chúa cho chúng con được vào Nước Chúa sau này. Amen.

Lm. Micae Võ Thành Nhân

 

SUY NIỆM 3: TÌNH YÊU HÓA GIẢI HẬN THÙ

Người Công Giáo chúng ta thật hạnh phúc vì được gọi Thiên Chúa là Cha và được Người nhận là con trong ân sủng. Hơn nữa, chúng ta được Con Thiên Chúa đến để cứu chuộc chúng ta bằng chính cái chết trên Thánh Giá. Mặt khác, Ngài tiếp tục thi ân giáng phúc cho chúng ta qua Giáo Hội nơi các Bí tích.

Tuy nhiên, nếu niềm vui, hãnh diện, tự hào vì được đảm bảo bao nhiêu, thì chúng ta phải cẩn trọng bấy nhiêu, vì chính Đức Giêsu đã nói: “Nếu anh em không ăn ở công chính hơn Luật sĩ và Pharisiêu thì anh em không được vào Nước Trời”.

Đức Giêsu đã cắt nghĩa vấn đề này bằng một loạt bài giảng về luận lý từ chương 6 đến chương 8 trong Tin Mừng theo thánh Mátthêu: đừng giận ghét, đừng gian dâm, đừng nóng giận, đừng thề thốt… Về vấn đề giận dữ, thánh Gioan còn nói rõ: “Ai giận anh em mình, thì đáng bị đưa ra toà. Ai mắng anh em mình là đồ ngốc, thì đáng bị đưa ra trước Thượng Hội Đồng. Còn ai chửi anh em mình là quân phản đạo, thì đáng bị lửa hoả ngục thiêu đốt”. Hơn nữa, Ngài còn nói rõ điều kiện để được Chúa nhận lời là phải tha thứ: “Vậy, nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình”.

Trong cuộc sống hôm nay, biết bao mối thù hận, giận ghét ngay trong gia đình như: mẹ chồng nàng dâu; cha mẹ với con cái; anh chị em trong gia đình với nhau… Hay hàng xóm; nghề nghiệp, bạn bè… Biết bao nhiêu giận hờn chồng chất!

Sứ điệp Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta: hãy lấy tình yêu hóa giải hận thù, vì chỉ có tình yêu mới cải tạo được con người; còn bạo lực, oán thù chỉ đem lại chết chóc mà thôi. Nếu có ai đó mà chúng ta không thể thương được thì đừng làm hại họ, nhưng hãy làm ơn cho họ.

Lạy Chúa Giêsu, xin dạy cho chúng con biết yêu thương anh chị em mình bằng tình thương của Chúa. Yêu đến nỗi đi bước trước và chết cho người mình yêu. Amen.

Giuse Vinhsơn Ngọc Biển, SSP

 

SUY NIỆM 4: CHỦ QUAN ĐẠO ĐỨC

“Nếu các con không ăn ở công chính hơn các kinh sư và người Pharisêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời!”.

Paul W. Powell nhận xét, “Sự kiêu ngạo rất tinh tế, đến nỗi, nếu không cẩn thận, với những ‘chủ quan đạo đức’, chúng ta sẽ ‘tự hào về sự khiêm tốn’ của mình. Khi điều này xảy ra, tốt trở nên xấu; nhân đức trở thành tệ nạn; công chính trở nên bất chính! Như một giảng viên giáo lý, người đã kể những mẫu chuyện về sự giả hình; sau đó, cô nói với trẻ, ‘Hỡi các con, hãy cúi đầu tạ ơn Chúa, chúng ta không như những biệt phái!’”.

Kính thưa Anh Chị em,

Cùng với nhận xét của Powell, “Sự kiêu ngạo rất tinh tế”, Lời Chúa hôm nay nói đến những ‘chủ quan đạo đức’, điều đã xảy ra nơi những kẻ cho mình là ‘công chính’. Chúa Giêsu nói về họ rằng, “Nếu các con không ăn ở công chính hơn các kinh sư và người Pharisêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời!”.

Cần bao nhiêu sự công chính để có thể vượt qua các kinh sư và người Pharisêu? Không nhiều! Thật đáng nghi! Bởi lẽ, công chính của họ chỉ là thánh thiện bên ngoài, nghĩa là chẳng có gì thánh. Và điều gì ở bên trong những linh hồn như thế? Rất nhiều tự mãn, lừa dối bản thân với những ‘chủ quan đạo đức’ khi họ hợm hĩnh cho mình ‘thánh hơn người!’. Đọc Phúc Âm, chúng ta dễ dàng nhăn mũi trước những biệt phái ‘khó thương’ đó; nhưng trong thực tế, bạn và tôi cũng rất dễ trở nên mù loà với bản thân như họ!

Thật trùng hợp, người cùng thời Êzêkiel cũng vấp phải những ‘chủ quan đạo đức’ tương tự. Họ nghĩ, họ chính trực, Chúa thì không! Vì thế, Ngài phán, “Phải chăng đường lối của Ta không ngay thẳng hay đường lối của các ngươi không ngay thẳng?” - bài đọc một.

Như vậy, xem ra lằn ranh giữa ‘chính trực và không chính trực’, giữa ‘thánh thiện và vờ thánh thiện’ khá mong manh! Đó là lý do tại sao chúng ta phải luôn xét mình với một nhận thức sâu sắc về sự giới hạn và khốn cùng của mình. Tôi đang theo đuổi một ‘thánh thiện thực’, hay đang ruổi theo một ‘thánh thiện ảo’ khi chỉ tìm kiếm cái tôi và tô vẽ nó? Nói cách khác, tôi thích ‘vờ làm thánh’ hay thích ‘nên thánh thực’ mà không giả vờ? Đừng quên, “Chúa thấu suốt tâm can từng gang tấc!”. Vì thế, thái độ đúng đắn của chúng ta là xin Ngài xót thương. Thánh Vịnh đáp ca thật sâu sắc, “Ôi lạy Chúa, nếu như Ngài chấp tội, nào có ai đứng vững được chăng?”.

Kính thưa Anh Chị em,

“Nếu như Ngài chấp tội!”. Mùa Chay, mùa khiêm tốn nhìn nhận phận mình; mùa tháo cởi và ném xa những ‘chủ quan đạo đức’. Cốt lõi của sự thánh thiện thực nơi một con người là chính trực ‘bên trong lẫn bên ngoài’. Hãy chiêm ngắm ‘Giêsu Toàn Thánh’, Đấng hiền lành và khiêm nhượng, cũng là Đấng từng nói, “Nào ai bắt tôi được lỗi gì!”. Vì rằng, như dầu với nước, kiêu ngạo xa lạ với thánh thiện; chúng không bao giờ hoà tan vào nhau. Ở đâu cái tôi chiếm chỗ, ở đó, rất ít, nếu có chỗ cho Thiên Chúa! Ân sủng và tình bạn nghĩa thiết với Thiên Chúa không thể kết hợp trong một tâm hồn kiêu căng! Không thể có một thoả hiệp nào giữa Thiên Chúa và một linh hồn kiêu hãnh! Hoặc linh hồn sẽ tự buông bỏ, hoặc Chúa ‘sẽ không còn’ là Thiên Chúa!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con ‘tự hào’ về một điều gì ngoài tội lỗi của con. Cứu con khỏi những huyễn danh; giúp con liệng xa những ‘chủ quan đạo đức’. Xin thương xót con!”, Amen.
 Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

 

SUY NIỆM 5:TRỞ NÊN CÔNG CHÍNH 

Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu mặc khải cho chúng ta thấy cách thế để có thể bước vào Nước Trời. Đó là chúng ta phải sống công chính hơn những người Pharisiêu. Vậy, để có thể trở nên “công chính hơn” những người Pharisiêu, chúng ta cần phải làm những gì?

Trong xã hội Do Thái, người Pharisiêu là những người có lòng sùng đạo và trung thành tuân giữ Lề Luật. Tuy nhiên, vì quá khiên cưỡng giữ cho bản thân mình khỏi bị ô uế và không phạm thánh nên họ thường quên mất vế thứ hai của Lề Luật là “yêu người thân cận như chính mình”. Thật vậy, họ thường xa tránh cũng như có thái độ thiếu tôn trọng những người thường dân và đặc biệt là những người bị họ liệt vào hàng tội lỗi. Họ tự mãn cho rằng chỉ có họ mới là những người giữ thế độc tôn trong việc nắm giữ, hiểu biết, giải thích và thực hành các chân lý Kinh Thánh. Đặc biệt, họ còn tự cho rằng họ là thành phần ưu tuyển và bắt người khác phải cung phụng mình. Khi chứng kiến những điều này, Chúa Giêsu đã lên án họ là những kẻ giả hình. Đồng thời Ngài cũng cảnh báo họ cũng như những ai đang có thái độ như vậy nếu không chịu hoán cải sẽ không được vào Nước Trời.

Ngày nay, nhiều người tín hữu cũng đang ở trong tình trạng “giả hình”. Họ dường như chỉ giữ đạo bằng hình thức bên ngoài. Tuy rằng miệng họ tuyên xưng niềm tin vào Chúa nhưng lòng họ lại chất chứa đầy rẫy những ghen tương, giận hờn, oán ghét, cay nghiệt và thù hận người khác. Đời sống đạo của họ không phản ánh được nội dung căn cốt của niềm tin là “mến Chúa và yêu người”. Do đó, trong Mùa Chay Thánh này, người Kitô hữu được mời gọi hoán cải và canh tân đời sống đạo của mình bằng việc sống niềm tin vào Chúa cũng như yêu thương và phục vụ hết thảy mọi người, kể cả kẻ thù của mình.

Lạy Chúa, xin ban ơn thêm sức cho chúng con, để chúng con không chỉ tuyên xưng đức tin trên môi miệng nhưng còn bằng chứng tá của đức ái hầu chúng con có thể đạt được hạnh phúc Nước Trời. Amen.

Tu sĩ Giuse Nguyễn Văn Đạt, SVD