THỨ SÁU - NGÀY 1/5 - LỄ THÁNH GIUSE THỢ
Mt 13,54-58
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Mát-thêu
Khi ấy, Chúa Giê-su trở về quê nhà, giảng dạy dân chúng trong hội đường, họ bỡ ngỡ và nói rằng: “Bởi đâu ông này khôn ngoan và tài giỏi như thế? Ông không phải là con bác thợ mộc ư? Mẹ ông không phải là bà Ma-ri-a? và Gia-cô-bê, Giu-se, Si-mon và Giu-đa không phải là anh em của ông sao? Và tất cả chị em của ông không phải ở nơi chúng ta đó sao? Vậy bởi đâu ông được mọi điều ấy như thế?” Và họ lấy làm gai chướng về Người. Nhưng Chúa Giê-su nói với họ: “Không có tiên tri nào được vinh dự nơi quê hương và nơi nhà mình”. Và Người không làm nhiều phép lạ tại đó, vì họ cứng lòng tin.
SUY NIỆM 1: ĐỨC GIÊSU VỀ QUÊ
Sau khi đã chịu phép Rửa, vào hoang địa để cầu nguyện, ăn chay,
có một ngày nào đó, Đức Giêsu chia tay Đức Mẹ để lên đường.
Lên đường là bỏ lại ngôi làng Nazareth dấu yêu với bao kỷ niệm.
Chính tại đây Ngài đã sống hơn ba mươi năm trong bầu khí gia đình.
Chính tại nơi này, Ngài đã lớn lên quân bình về thân xác, trí tuệ, tâm linh.
Nazareth như một ngôi trường lớn, chuẩn bị cho Ngài chững chạc đi sứ vụ.
Tại đây, Đức Giêsu đã là con bác thợ Giuse (c. 55),
và đã trở thành thợ theo truyền thống cha truyền con nối.
Ngài đã được dạy nghề và hành nghề để kiếm sống cho bản thân và gia đình.
Đức Giêsu là một người thợ tại Nazareth, phục vụ cho nhu cầu dân làng.
Ngài biết đến cái vất vả của công việc chân tay nặng nhọc.
Đức Giêsu không thuộc giới trí thức, thượng lưu, quyền quý.
Lao động làm Ngài gần với người nghèo và thấy sự đơn sơ của tâm hồn họ.
Cũng tại Nazareth, đời sống cầu nguyện của Đức Giêsu được nuôi dưỡng.
Ngài học được lối cầu nguyện một mình ở nơi vắng vẻ.
Đức Giêsu có khả năng thấy sự hiện diện yêu thương của Cha nơi mọi sự,
nơi một bông hoa, nơi chim trời, nơi ánh nắng và cơn mưa.
Tình thân của Con đối với Cha ngày càng trở nên sâu đậm.
Ngài tìm ý Cha mỗi lúc và để Cha chi phối trọn vẹn đời mình.
Hôm nay Đức Giêsu trở về làng cũ sau một thời gian đi sứ vụ.
Ngài vào lại hội đường quen thuộc, gặp lại những khuôn mặt đồng hương.
Không rõ trước đây có lần nào bác thợ Giêsu được mời giảng ở đây chưa.
Nhưng lần này, khi trở về với tiếng tăm từ những phép lạ làm ở nơi khác,
Đức Giêsu đã khiến dân làng sửng sốt vì sự khôn ngoan trong lời giảng dạy.
Hai lần họ đặt câu hỏi: Bởi đâu ông ta được như thế? (cc. 54. 56).
Một câu hỏi rất hay, nếu được tìm hiểu một cách nghiêm túc.
Câu hỏi này có thể đưa họ đi rất xa, để gặp được căn tính của Đức Giêsu.
Tiếc thay, dân làng Nazareth lại không quên được nghề nghiệp của cha Ngài.
Họ nhớ rất rõ họ hàng gần xa của Ngài là mẹ và các anh chị.
Họ có thể kể tên từng anh chị em của Ngài, vì đều là bà con lối xóm (c. 55).
Đức Giêsu là người mà họ biết quá rõ từ thuở ấu thơ.
Làm sao con người bình thường, ít học đó lại có thể là một vị ngôn sứ?
Làm sao từ ngôi làng Nazareth vô danh này lại xuất hiện ngôn sứ được?
Và họ vấp ngã vì Đức Giêsu, nghĩa là họ đã không tin vào Ngài.
Cái biết gần gũi của họ về Ngài lại trở nên thành kiến
khiến họ không thể tiến sâu hơn vào mầu nhiệm con người Đức Giêsu.
Người đồng hương của Ngài đã không trả lời được câu hỏi: Bởi đâu…?
Mỗi con người là một mầu nhiệm mà ta phải khám phá mãi.
Có những mầu nhiệm lớn ẩn trong lớp áo tầm thường.
Dân làng Nazareth đã không nhận ra hồng phúc mà họ đang hưởng.
Chúng ta cũng cần được giải thoát khỏi những cái biết hẹp hòi,
để thấy mình hạnh phúc khi sống với người khác gần bên.
Cầu nguyện:
Lạy Chúa Giêsu,
dân làng Nazareth đã không tin Chúa
vì Chúa chỉ là một ông thợ thủ công.
Các môn đệ đã không tin Chúa
khi thấy Chúa chịu treo trên thập tự.
Nhiều kẻ đã không tin Chúa là Thiên Chúa
chỉ vì Chúa sống như một con người,
Cũng có lúc chúng con không tin Chúa
hiện diện dưới hình bánh mong manh,
nơi một linh mục yếu đuối,
trong một Hội thánh còn nhiều bất toàn.
Dường như Chúa thích ẩn mình
nơi những gì thế gian chê bỏ,
để chúng con tập nhận ra Ngài
bằng con mắt đức tin.
Xin thêm đức tin cho chúng con
để khiêm tốn thấy Ngài
tỏ mình thật bình thường giữa lòng cuộc sống.
Lm. Ant. Nguyễn Cao Siêu SJ.
SUY NIỆM 2:
Trong kho tàng ca dao tục ngữ Việt Nam có câu: “Tay làm thì hàm nhai, tay quai thì miệng trễ”, với thánh Phaolô thì: “Ai không chịu làm thì cũng đừng ăn” (2Tx.3,10). Vâng! Đã mang lấy kiếp nhân sinh thì dù lớn hay nhỏ, giàu hay nghèo, quyền uy hay bần cùng, đời tu hay đời thường… ai cũng phải lao động vất vả mới có miếng ăn. “Lao động là vinh quang”, đây là câu nói khích lệ, trân trọng tất cả những ai đã và đang ngày đêm làm lụng vất vả trong việc mưu kế sinh nhai, trong việc giáo dục, chuyển giao luân lý, tri thức, khoa học, y học cho tầng lớp kế thừa…
Không vinh quang sao được! Vì làm việc, lao động tất cả đều khởi đi từ Thiên Chúa, Đấng hoạt động, làm việc không ngưng nghỉ như lời minh định của Đức Giêsu: “Cho đến nay, Cha tôi vẫn làm việc, thì tôi cũng làm việc” (Ga.5,17). Thiên Chúa là Đấng lao động và thực hiện công việc của Ngài với mục đích duy nhất là bầy tỏ và trao ban tình yêu.
Vì yêu Thiên Chúa đã thực hiện việc tác dựng vũ trụ, vạn vật; vì yêu Thiên Chúa tác dựng và trao ban sự sống cho con người nhân loại, vì yêu mà Thiên Chúa thực hiện một công việc vĩ đại khi tự hạ bước xuống cõi trần mặc lấy thân xác con người yếu đuối, hữu hạn để dạy dỗ và cứu độ con người nhân loại….Khi mặc lấy kiếp phàm nhân (ngoại trừ tội lỗi), Thiên Chúa qua con người của Đức Giêsu, Ngài cũng có một cái tên là Giêsu thành Na-ra-rét, được sinh ra và lớn lên trong mái ấm gia đình, có mẹ là Đức Trinh Nữ Maria và dưỡng phụ là Thánh Cả Giuse, điều mà những người Do Thái khi xưa đã nói về Đức Giêsu Con Thiên Chúa và cũng là Thiên Chúa: “Ông không phải là con bác thợ sao? Mẹ ông không phải là bà Maria sao?” (Mt.13,55); “Ông này chẳng phải là ông Giêsu, con ông Giuse đó sao? Cha mẹ ông ta, chúng ta đều biết cả”(Ga.6,42).
Thực trạng xã hội hôm nay, vì chạy theo lối sống “văn hóa thành công” đã và đang làm hình ảnh những người thợ trong mọi lĩnh vực, từ trong nhà đạo cho đến bình diện xã hội không còn mang những nét đẹp, cao thượng, mang những trái tim thịt mềm của Thiên Chúa. Nói theo cách của những anh em làm nghề xây dựng khi ta thán về cách nghĩ và hành động của công nhân: “Họ làm theo lương tuần, chứ không theo lương tâm”, nói như thế không có nghĩa là “vơ đũa cả nắm”, nhưng điều này đang là một đại dịch, là ung nhọt gây nhức nhối cho gia đình, Giáo Hội và xã hội.
Trong ngày lễ kính Thánh Giuse Thợ, Đấng bảo trợ cho tất cả những ai đang ngày đêm làm việc, lao động. Trước tiên ta cảm tạ Thiên Chúa đã ban cho ta sự sống, sức khỏe, tri thức để giúp ta lao động, làm việc, trước là tạo của ăn nuôi thân, giúp ích cho đời, Ngài mời gọi ta cùng cộng tác với Ngài trong chương trình sáng tạo và bảo tồn những gì mà Ngài đã tác dựng, ta cảm tạ Ngài vì Ngài đã và đang song hành, cùng làm việc với ta trong từng ngày sống.
Khi chiêm ngắm hình ảnh và gương sống của Thánh Cả Giuse, một người thợ, dẫu trong Kinh Thánh không nói nhiều về Ngài, không tường thuật một lời nào của Ngài, ngoại trừ lời giới thiệu của thánh sử Mát-thêu: “Ông Giuse, chồng bà là người công chính” (Mt.1,19). Vâng! Với niềm tin vào Thiên Chúa một cách đơn sơ, khiêm nhường, xin vâng theo Thánh ý Thiên Chúa một cách mau lẹ, không do dự; lòng quảng đại và từ bỏ ý riêng, ước mơ và sở thích của mình để thuận theo ý Chúa; chấp nhận và đón nhận những điều trái với ý riêng mình, đặc biệt là thấm nhuần Kinh Thánh và có một trái tim bao dung, yêu thương của Thiên Chúa. Tất cả những đức tính đó đã giúp cho Thánh Nhân lọt vào tầm ngắm của Thiên Chúa khi Ngài mời gọi và trao ban cho Thánh Nhân trách vụ trở thành người bạn đời của Đức Maria, trở thành dưỡng phụ của Đấng Cứu Thế.
Hướng về Thánh Cả Giuse, Ngài là một người thợ, người lao động, người chủ gia đình gương mẫu, thánh thiện, là cành huệ trắng luôn tỏa hương thơm ngát và không bao giờ tàn phai, ta nguyện xin Thánh Nhân giúp ta biết noi gương sống của Ngài, luôn tin tưởng và phó thác cuộc đời cho bàn tay quan phòng của Thiên Chúa, giúp ta thực hiện mọi công việc từ lời nói tới hành động bằng một tình yêu, yêu Chúa và yêu người, ta xin Ngài cầu thay nguyện giúp cùng Thiên Chúa, nhất là với Thánh Tử Giêsu, để nhờ ơn Chúa giúp ta sáng suốt hơn, khôn ngoan hơn trong việc tìm kiếm kế sinh nhai, luôn chu toàn bổn phận của mình trong gia đình, cộng đoàn và ngoài xã hội, luôn là một người thợ chân chính. Cuối cùng ta nguyện xin Thiên Chúa qua lời chuyển cầu của Thánh Cả Giuse giúp ta và nhất là những vị lãnh đạo Giáo hội, những nhà truyền giáo luôn là những người thợ lành nghề trong cánh đồng truyền giáo còn bao la bát ngát giữa thế giới hôm nay.
Thánh nữ Têrêsa Avila đã quả quyết một cách mạnh mẽ khi Thánh Nhân cầu cùng Thánh Cả Giuse: “Chưa bao giờ tôi xin Thánh Giuse điều gì mà Ngài không nhận lời”
Để kết thúc xin mượn lời cầu của thánh nữ Têrêsa Avila: “Lạy Thánh Cả Giuse! Trong suốt cuộc đời, Cha là niềm hy vọng, khi sinh hạ Chúa Giêsu, khi trốn sang Ai Cập, khi sống những ngày tha hương. Cha đã tìm thấy sức mạnh trong sự tin tưởng sắt đá vào quyền năng và lòng Nhân Lành của Chúa.
Hôm nay! Chúng con hết lòng trông cậy, chạy đến cầu xin Ngài. Xin Ngài hiệp lời cầu với chúng con, để xin Con Ngài nâng đỡ chúng con trong cơn khốn khó, xin Ngài ban sức mạnh để chúng con tiến lên như Ngài đã đã vượt thắng. xin Ngài ban cho chúng con ơn trông cậy mà Ngài đã có như ánh sáng hướng dẫn mọi ngày trong đời chúng con. Amen.”
Antôn Lương Văn Liêm
SUY NIỆM 3: NGƯỜI ĐƯỢC GỌI LÀ CON BÁC THỢ MỘC.
Mặc dù ngày hôm nay Phụng Vụ chỉ đặt bậc
lễ nhớ tự do (Ad lib.), nhưng nhiều nơi trong Giáo Hội Việt Nam vẫn cử hành
kính trọng thể mừng “thánh Giuse thợ”, hay còn gọi là “thánh Giuse lao công”.
Tước hiệu “thánh Giuse lao công” do Giáo Hội đặt thánh cả Giuse làm bổn mạng mọi
thợ thuyền công giáo nhân ngày quốc tế lao động.
Bài Tin Mừng về lễ thánh Giuse lao công hôm nay, kể chuyện Chúa Giêsu về thăm quê hương, vào hội đường giảng một bài về khai mạc năm hồng ân thật hấp dẫn, làm cho mọi người trầm trồ thán phục, nhưng rồi vì thành kiến về nguồn gốc gia đình nhân loại của Người (nghèo khó và ít học) nên họ đã vấp ngã về Người.
Tuy nhiên, qua những nhận xét của người dân Nazareth mà chúng ta có được lịch sử chắc chắn về người cha nuôi của Chúa Giêsu chính là thánh cả Giuse. Nói đúng hơn, thánh cả Giu-se là người cha “pháp lý” của Chúa Giê-su trong sự kiện nhập thể, giáng sinh và thời thơ ấu của Chúa Giê-su.
- Thánh Giuse, người cha pháp lý của Con Thiên Chúa nhập thể.
Thiết nghĩ, nhân ngày mừng kính thánh cả Giuse và qua những dữ kiện Tin Mừng, tưởng cũng nên tìm hiểu đôi nét về vai trò của thánh Giuse trong vai trò “cha pháp lý” của Con Thiên Chúa làm người:
Quan niệm Phương Đông, việc đặt tên cho
con trẻ nói lên quyền pháp lý của một người cha hợp pháp, chịu trách nhiệm
dưỡng dục và khai sinh cho con từ dân sự đến tôn giáo.
Xét theo Thánh Kinh và nòi giống lưu truyền trong nhân loại, Chúa Giê-su nhập
thể “làm người”, Người cần có một gia phả trong gia đình nhân loại. Đồng thời,
để lời các ngôn sứ được ứng nghiệm nguồn gốc vương đế thuộc dòng tộc Đa-vít, mà
trong đó, chính thánh Giu-se là con cháu của vua Đa-vít.
Xét theo tính pháp lý, Chúa Giê-su cần một sự hợp pháp trong việc khai sinh, mẹ Maria cần có một người chồng pháp lý về mặt dân sự, nếu không sẽ bị khai trừ khỏi đời sống tôn giáo lúc bấy giờ và bị người đời khinh miệt.
Lại nữa, Chúa Giê-su và mẹ Ma-ri-a cần một mái ấm và một nơi nương tựa, cần được bảo vệ và chăm sóc, nhất là trong thời kỳ thơ ấu của Chúa Giê-su.
Như vậy, vai trò của thánh Giu-se thật cao cả, dù chỉ là cha nuôi, nhưng thánh nhân đã chu toàn trách nhiệm dưỡng dục bảo vệ tính hợp pháp cho “bản tính nhân loại” của Chúa Giê-su, cũng như trở nên nơi nương tựa tuyệt vời cho mẹ Maria và Chúa Ngôi Hai.
- Ngôn sứ bị rẻ rúng ở quê hương mình.
Tiếc thay, những người ở quê hương Chúa Giêsu trong cái nhìn đầy thành kiến, vì họ biết quá rõ nguồn gốc nhân loại của Người, là con một bác thợ mộc Giuse nghèo nàn ở Nazareth, học hành chỉ ở trường làng, nhất là trong thâm tâm họ, Đấng “Kitô” phải là con cái trong hoàng tộc, sống nơi thành phố hoa lệ và được học hành nơi các bậc thầy danh giá… Chính vì thế, khi thấy Chúa Giêsu nổi tiếng giảng dạy thì bắt đầu họ gièm pha chê bai.
Đây cũng là một thực trạng nơi mỗi quê hương chúng ta, chúng ta thường khinh miệt, yên trí và gièm pha những người con nơi quê hương chúng ta thành công trở về, vì trong chúng ta luôn bị cái tính thành kiến cha này, thầy nọ, soeur kia con ông này bà nọ không ra gì… Ngược lại, một vị nào đó từ nơi khác đến, dù xét về tài năng, về đạo đức, về giảng dạy đôi khi còn thua kém xa một người trong quê hương, thì chúng ta lại rất hồ hởi tung hô vì chúng ta không yên trí – thành kiến gì về họ.
Nhưng đó là một thực trạng mà Chúa Giêsu từng trải qua, thì những người môn đệ của Người cũng thế, hãy biết vui vẻ chấp nhận. Là cha, là thầy, là dì, là Giáo Lý Viên hay các cử nhân đại học... chúng ta hãy vui vẻ chấp nhận và luyện tập đức khiêm tốn…
Lại nữa, “gần chùa kêu bụt bằng anh”, khi người Nazareth quá gần gũi nên đã sinh ra lơ là và coi thường. Chúng ta cũng thế, thích đi hành hương nơi này, cầu xin nơi nọ, nhưng ngay nơi giáo xứ mình, chúng ta lại bê trễ việc đến gặp Chúa trong các Thánh Lễ và Giờ Kinh…
Thiết nghĩ, khi được mặc khải làm cha nuôi của Đấng là Thiên Chúa, thánh Giuse có quyền đòi hỏi Thiên Chúa cho mình một vị thế đáng được trân trọng. Nhưng không, ngài khiêm tốn chiêm ngắm Chúa Giêsu trong thân phận con người nhỏ bé và ngài trung thành lao tác trong nghề nghiệp thợ mộc để nuôi dưỡng và bảo vệ Chúa Giêsu và mẹ Maria theo ý Thiên Chúa.
Lạy Chúa, khi chúng con chiêm ngưỡng tấm gương thánh cả Giuse, là một người công chính, một người gia trưởng mẫu mực và là một con người của niềm tin luôn sống theo thánh ý Thiên Chúa. Xin cho chúng con cũng biết sống công chính thánh thiện trước mặt Chúa, tận tuỵ phục vụ tha nhân, và đặc biệt khi gặp khó khăn nguy khốn cũng biết chạy đến cùng thánh Giuse, để được ngài hướng dẫn và bầu cử cho trước mặt Chúa. Amen.
Hiền Lâm
SUY NIỆM 4: BỞI ĐÂU ÔNG ĐƯỢC MỌI ĐIỀU ẤY NHƯ THẾ?
Những người quê nhà của Chúa thắc mắc như vậy: “Bởi đâu ông này khôn ngoan và tài giỏi như thế? Ông không phải là con bác thợ mộc ư? Mẹ ông không phải là bà Maria? và Giacôbê, Giuse, Simon và Giuđa không phải là anh em của ông sao? Và tất cả chị em của ông không phải ở nơi chúng ta đó sao? Vậy bởi đâu ông được mọi điều ấy như thế?” (Mt 13, 54 – 56), chúng ta có thể trả lời với họ rằng: “Chúa đươc như thế là vì Chúa là Ngôi Hai Thiên Chúa làm người mà họ không nhận ra". Họ không nhận ra vì họ mơ tưởng một vị Thiên Chúa theo ý muốn của họ, đó là Chúa phải lên làm vua để đem lại cho họ cơm, áo, gạo, tiền, danh thơm tiếng tốt…. Nhưng ý Chúa khác ý của họ, Chúa ẩn mình, Chúa sống khiêm hạ, Chúa chỉ là con bác thợ mộc Giuse, mẹ của Chúa là bà Maria làm nội trợ, Giacôbê, Giuse, Simon và Giuđa là anh em của Chúa cũng như các chị em của Chúa đang ở nơi gần họ. Họ biết rất rõ về gia đình dòng họ của Chúa, để rồi họ coi thường, họ không chịu đón nhận Tin Mừng của Chúa. Chúng ta thấy chính họ làm đỗ vỡ mối tương quan giữa họ với Chúa bởi thành kiến ganh tỵ, hơn thua với Chúa, họ cứng lòng tin với Chúa.
Ngày hôm nay, người ta vẫn hỏi chúng ta về Chúa như những người Do Thái ngày xưa, chúng ta trả lời với họ rất suông sẻ " Chúa làm được mọi sự vì Chúa là Ngôi Hai Thiên Chúa làm người ", nhưng đó là lý thuyết trên môi miệng. Câu trả lời hoàn hảo nhất là chúng ta phải sống với Chúa trước đã, chúng ta trả lời bằng chính cuộc sống của mình thì lúc đó Chúa mới đi vào cuộc sống của anh chị em chúng ta, và Lời Chúa mới lan rông khắp mọi tâm hồn trên thế giới này.
Lạy Chúa, hôm nay Giáo Hội mừng lễ thánh Cả Giuse Thợ trong hoàn cảnh thế giới có rất nhiều những khó khăn trong cuộc sống, nhất là về kinh tế, nhiều người không có công ăn việc làm, để rồi trở nên thiếu thốn, nghèo túng, bần cùng, tuyệt vọng, nợ nần. Xin Chúa qua lời bầu cử của thánh Cả Giuse Thợ cứu vớt thế giới này, cứu với nhân loại chúng con, cho mọi sự người chúng con có công ăn việc làm để chúng con bớt khổ đau, sống phụng sự Chúa và giúp đỡ anh chị em chúng con tốt hơn. Amen.
Lm. Micae Võ Thành Nhân
SUY NIỆM 5: CỘNG TÁC VỚI CHÚA
Từ khởi đầu, Thiên Chúa sáng tạo trời đất và muôn loài muôn vật. Và sau khi hoàn tất công việc sáng tạo, Thiên Chúa giao cho con người nối tiếp công việc của Người. Từng ngày từng ngày, con người vẫn tích cực làm việc để hoàn tất sứ mạng cao cả mà Người đã trao phó.
Chúa Giêsu, khi xuống trần gian, được sinh trong gia đình bác thợ mộc, chắc hẳn trong suốt 30 năm trước khi bước vào hoạt động công khai, Chúa Giêsu cũng từng lao động và làm việc nơi xưởng mộc của cha nuôi mình. Dẫu là con Thiên Chúa, nhưng Người vẫn sống trọn kiếp nhân sinh, vẫn cộng tác vào công trình của Chúa Cha. Ngài không chỉ dừng lại ở lao động thuần túi mà còn kết hợp lao động vào trong công trình cứu độ của Người. Qua lao động, Chúa thấu hiểu kiếp sống của con người, để rồi từ đó Chúa chạnh lòng thương những người nghèo khổ, những kiếp người dưới đáy của xã hội.
Lao động trở nên trân quý và cao cả khi chúng ta cộng tác vào công trình tạo dựng của Thiên Chúa. Nhưng không chỉ dừng lại ở công việc lao động để kiếm của nuôi thân, mà còn hướng công việc ấy tới thực tại cao cả và viên mãn hơn, đó là lương thực trường tồn đem lại vinh quang Nước Trời: “Hãy ra công làm việc không phải vì lương thực mau hư nát, nhưng để có lương thực thường tồn đem lại phúc trường sinh” (Ga 6,27).
Mừng lễ thánh Giuse Thợ, xin Ngài cầu thay nguyện giúp cho chúng ta biết yêu mến lao động. Xin Ngài bảo trợ cho những người lao động nhất là những người làm cộng việc nặng nhọc, khó khăn và nguy hiểm để chúng con tiếp tục thông dự vào công trình sáng tạo của Chúa. Xin Chúa giúp chúng con ý thức rằng những công việc chúng con làm không phải chỉ mình chúng con làm nhưng là Chúa đang làm qua bàn tay của chúng con. Amen.
Tu sĩ Giuse Nguyễn Văn Xuyên, SVD
