THỨ NĂM TUẦN XVI THƯỜNG NIÊN NĂM A
Mt 13,10-17
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu
10 Khi ấy, các môn đệ đến gần thưa Chúa Giêsu rằng: “Tại sao Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ?”
11 Người đáp lại: “Về phần các con, đã cho biết những mầu nhiệm Nước Trời, còn họ thì không cho biết.
12 Vì ai đã có, thì ban thêm cho họ được dư dật; còn kẻ không có, thì cái họ có cũng bị lấy đi.
13 Bởi thế, Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ: vì họ nhìn mà không thấy, lắng tai mà không nghe và không hiểu chi hết.
14 Thế mới ứng nghiệm lời tiên tri Isaia nói về họ rằng: “Các ngươi lắng tai nghe mà chẳng hiểu, trố mắt nhìn mà chẳng thấy gì.
15 Vì lòng dân này đã ra chai đá, họ đã bịt tai, và nhắm mắt lại, kẻo mắt thấy được, tai nghe được, và lòng chúng hiểu được mà hối cải, và Ta lại chữa chúng cho lành”.
16 “Phần các con, phúc cho mắt các con vì được thấy; và phúc cho tai các con vì được nghe.
17 Quả thật, Thầy bảo các con: Nhiều vị tiên tri và nhiều đấng công chính đã ao ước trông thấy điều các con thấy, mà không được thấy; mong ước nghe điều các con nghe, mà không được nghe”.
SUY NIỆM 1: ƠN HIỂU BIẾT CÁC MẦU NHIỆM NƯỚC TRỜI
Trong đoạn Tin Mừng hôm nay, chúng ta có cảm giác Chúa Giê-su đang thiên vị khi Ngài khẳng định các Tông Đồ là những người đã được ban ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trời, còn những người khác thì không. Có một sự phân biệt giữa “anh em” và “họ”.
Chính Chúa Giê-su, cũng đã dâng lời tạ ơn Thiên Chúa Cha vì Ngài đã mặc khải những mầu nhiệm cho những người bé mọn, chứ không cho những bậc khôn ngoan và hiền triết (x.Mt 11,25)
Chúng ta phải nói thế nào đây? Liệu có phải Chúa Giê-su đến trần gian vì một nhóm người cụ thể, như người nghèo, bệnh tật, đau khổ, tội lỗi…? Còn những người giàu sang, tri thức, quyền quý… thì Chúa bỏ rơi? Phải chăng, chỉ có một số người được chọn lựa để đón nhận Tin Mừng của Chúa, còn nhiều người thì bị loại ra ngoài. Có phải chỉ một nhóm người sẽ được ơn cứu độ, còn nhiều người khác thì lãnh nhận hình phạt.
Thưa không phải vậy. Chúa Giê-su đến trần gian mặc khải tình yêu của Thiên Chúa cho tất cả mọi người. Ngài đến để giảng dạy và ngài cố gắng tìm cách giúp mọi người hiểu Lời của Ngài. Tuy nhiên, không phải ai cũng sẵn sàng đó nhận Chúa. Nhiều người đã nghe Chúa nói, nhìn thấy những công việc Ngài thực hiện, nhưng vì tấm lòng chai đá nên họ không muốn tin vào Chúa. Họ “lắng tai nghe cũng chẳng hiểu”, “trố mắt nhìn cũng chẳng thấy” vì họ chưa đón nhận Chúa với tất cả con tim, với tất cả tâm hồn. Thậm chí họ trở thành những kẻ chống đối Chúa và nhìn vào cuộc đời rao giảng và cái chết của Ngài trên thập giá, chúng ta nhận ra được điều đó.
Giờ đây, chúng ta hiểu rằng các môn đệ, là những người đã từ bỏ để đi theo Chúa Giê-su, đã luôn sẵn sàng mở lòng để lắng nghe và đón nhận Lời của Ngài, và như thế, ân huệ của Chúa tiếp tục đổ tràn trên các ông: “Ai đã có thì được cho thêm, và sẽ có dư thừa”. Ơn Chúa không giành riêng cho các ngài, nhưng ơn Chúa đổ xuống trên các ngài vì các Ngài luôn biết khiêm nhường đến với Chúa.
Là Ki-tô hữu, mỗi chúng ta cũng đã lãnh nhận được ơn huệ lớn lao từ Thiên Chúa. Tuy nhiên, chúng ta luôn ý thức được sự hèn yếu của mình để khiêm nhường đón Chúa vào trong cuộc đời, để niềm vui và bình an của Ngài tràn đầy trong chúng ta.
Lm. Gio-an Trần Văn Viện
SUY NIỆM 2:
Bài Phúc Âm hôm nay mời gọi chúng ta sống mầu nhiệm Nước Trời và phải lấy đó làm niềm vui vì hạnh phúc chúng ta đang được thừa hưởng thật là lớn lao. Tuy nhiên đoạn Tin Mừng mà chúng ta vừa nghe xem ra có vẻ khó hiểu. Vì khó hiểu, nên các môn đệ đã hỏi Đức Giêsu: “Tại sao Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ?”.
Sự khó chịu và thắc mắc này đã được chính Đức Giêsu trả lời cho các ông biết nguyên do:
Nghe mà không chú ý suy gẫm; nghe mà không cảm thấy Chúa nói với mình để mà sám hối sửa sai, thì cũng như người có tai mà không nghe, có mắt mà không nhìn thấy. Những người như thế thì chẳng khác gì “vịt nghe sấm” hay “nước đổ lá khoai”, nên có lắng tai nghe cũng chẳng hiểu, trố mắt nhìn cũng chẳng thấy. Họ là những người không hề có thiện chí để cho Lời Chúa soi chiếu và hướng dẫn mình. Lời Chúa đến rồi lại đi như “khách qua đường”, không để lại nơi tâm hồn họ điều gì cả, nên họ đâu có thấy điều gì sai lỗi mà phải sửa! Vì thế, chúng ta không lạ gì vẫn còn đó những người: “Bên ngoài thơn thớt nói cười, mà trong nham hiểm giết người không dao”.
TC hằng muốn và luôn rộng rãi thi ân để mọi người đón nhận Tin Mừng và được cứu độ. Vấn đề là con người có mở lòng đón nhận hay không. Vấn đề là con người có để cho Lời Chúa sinh hoa kết trái trong cuộc sống mình hay không. Vấn đề là họ có thực sự khao khát được Chúa điều khiển và hướng dẫn đời mình hay không. Như thế, việc có lắng tai nghe cũng chẳng hiểu, có trố mắt nhìn cũng chẳng thấy là hệ quả của một cuộc đời chối từ Chúa Giêsu và Tin Mừng Ngài mang đến, nên đã trở nên nặng tai, mờ mắt và tối não.
Chúa Giêsu trong bài Tin Mừng hôm nay khẳng định mầu nhiệm Nước Trời đang được tỏ lộ nơi con người của Ngài nhưng không phải ai cũng có thể nhìn ra. Phải là người có lỗ tai của người môn đệ, có con mắt đức tin mới cảm nhận được điều mình đang được nghe, được thấy.
Hạnh phúc của các môn đệ là biết cách tôn thờ và yêu mến Thiên Chúa đúng cách vì chỉ có Chúa Giêsu, Con Thiên Chúa, mới biết cách chỉ dạy cho con người phượng thờ Thiên Chúa đúng nghĩa nhất. Và như vậy, các môn đệ phải là người hạnh phúc nhất vì được Chúa Giêsu chỉ dạy các trực tiếp. Còn chúng ta là những người cách xa Chúa Giêsu của mấy ngàn năm thì sao?
Chỉ trong Chúa Thánh Thần, chúng ta mới tiếp cận được Chúa Giêsu và biết cách yêu mến Thiên Chúa cho phải đạo. Chúa Kitô đã phục sinh nhưng chúng ta cũng chẳng thể gặp gỡ một Chúa Kitô bằng xương bằng thịt. Tuy nhiên chúng ta có thể gặp gỡ Chúa Giêsu qua Thánh Thần của Ngài. Chúa Thánh Thần giúp ta nghe và hiểu Lời Chúa, giúp chúng ta gặp gỡ và yêu mến Chúa Giêsu, giúp chúng ta vững bước trên con đường về với Chúa Cha. Đó lại không phải là một hồng ân lớn lao hay sao?
Trong tất cả các ơn mà Thiên Chúa ban cho con người thì Thánh Thần là Hồng Ân lớn nhất được ban cho những ai kêu cầu lòng thương xót của Thiên Chúa. Chúng ta cầu xin Chúa Thánh Thần biến đổi lòng trí chúng ta, đừng để lòng mình ra mê muội song biết hoán cải mà trở về với Chúa.
Lm. Phaolô Phạm Công Phương
SUY NIỆM 3: LÝ DO GIẢNG BẰNG DỤ NGÔN
1.Sấm ngôn của tiên tri Isaia làm chúng ta khó hiểu. Tại sao lắng nghe mà không hiểu? Trố mắt nhìn mà chẳng thấy? Phải chăng Thiên Chúa không muốn cho chúng ta hiểu? Nếu tách lời sấm riêng ra thì chúng ta có thể đặt vấn đề như vậy. Nhưng lời sấm này đặt trong mạch văn và trong toàn bộ Thánh kinh thì không thể cắt nghĩa như vậy.
Thiên Chúa luôn yêu thương và muốn cứu thoát con người. Chúa Giêsu được sai xuống trần gian chỉ vì mục đích đó. Thế nên, nếu con người không được ơn cứu độ, không phải vì tại Thiên Chúa, nhưng vì tại con người bưng tai chẳng thèm nghe, bịt mắt không thèm nhìn mà thôi.
2.Lưu ý quan trọng:
Đoạn Tin mừng gây không ít thắc mắc cho người đọc, vì nó khiến chúng ta nghĩ rằng Chúa Giêsu cố ý dùng dụ ngôn khó hiểu để người ta không hiểu được và không được cứu rỗi.
Thực ra, ở đây Chúa Giêsu trích một câu của tiên tri Isaia. Mà Isaia nói đến một thực tế (chứ không phải ý muốn của Thiên Chúa) là sự cứng lòng của dân, đến nỗi dù họ có tai có mắt mà cũng như điếc như mù, cho họ nghe và xem cái gì cũng vô ích. Một số người thời Chúa Giêsu cũng thế.
Bởi vậy, Chúa Giêsu khuyến khích chúng ta: “Ai có tai thì nghe”, nghĩa là ai cũng có khả năng hiểu dụ ngôn (ai cũng có tai) nhưng điều quan trọng là dùng khả năng đó để thực hiện những điều mình đã nghe. Càng thực hiện thì càng hiểu Nước trời hơn, càng sống Lời Chúa thì càng hiểu Lời Chúa hơn (Giải thích của Carôlô).
3.Hôm nay Chúa Giêsu giải thích cho các Tông đồ về việc Ngài dùng dụ ngôn để giảng dạy về mầu nhiệm Nước trời. Lý do rất dễ hiểu vì đạo của Chúa là đạo từ trời. Bởi vậy trong lời giảng, Chúa Giêsu hay dùng dụ ngôn để giúp cho dân chúng dễ hiểu hơn. Thực ra khi nói về Nước trời, một thực tại không dễ diễn tả bằng ngôn ngữ loài người, và nếu có cố gắng, thì con người cũng không thể hiểu nổi vì nó vượt khỏi thế giới khả giác. Hoặc như thánh Phaolô nói: “Đây là thực tại mà mắt con người chưa từng thấy, tai chưa từng nghe, lòng người chưa từng cảm nghiệm”. Thực tại ấy không thể thu hẹp trong một vài câu định nghĩa, mà phải diễn tả bằng dụ ngôn, vì cách diễn tả này không giới hạn, nhưng tạo thuận lợi cho việc tìm hiểu sâu xa hơn.
4.Câu trả lời của Chúa Giêsu, mới nghe thì hình như có vẻ mâu thuẫn. Chúa giảng dạy dân chúng hẳn là có mục đích để cho họ hiểu, và việc Chúa thay đổi cách giảng, dùng hình thức dụ ngôn, cũng không ngoài mục đích đó, vì dụ ngôn là sự so sánh cụ thể làm cho dễ hiểu một giáo huấn trừu tượng, nghĩa là dùng hình ảnh cụ thể trong đời sống để so sánh làm cho người ta dễ hiểu một giáo thuyết trừu tượng. Thế mà Chúa lại nói: Chúa giảng dạy dụ ngôn để cho dân chúng không hiểu được mầu nhiệm Nước trời, mà chỉ dành riêng cho các môn đệ được hiểu thôi. Như thế là tại sao? Sau khi giảng dạy dụ ngôn người gieo giống, Chúa đã tuyên bố: “Ai có tai để nghe thì hãy nghe”. Chúa đã dùng dụ ngôn mà nói, có ý gợi lên nơi thính giả sự tò mò tìm hiểu, và nếu ai không hiểu mà hỏi Chúa sẽ được Chúa giải thích cho.
5.Dụ ngôn là một thứ ngôn ngữ nói với những người trong cuộc, những người sống trong tình thân với nhau. Để hiểu được dụ ngôn, cần phải có hai đức tính quan trọng, đó là tâm hồn rộng mở và ước muốn tìm hiểu.
Trong Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã nói với các môn đệ: “Về phần các con đã được ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước trời, còn họ thì không”. Nói khác đi, các môn đệ đã được chấp nhận vào cộng đoàn những kẻ tin vào Chúa Giêsu, vì thế, các ông có thể hiểu rõ các mầu nhiệm. Còn những kẻ ở ngoài, nhất là những kẻ ở bên ngoài vì kiêu hãnh, vì khép kín, vì định kiến, như các luật sĩ và biệt phái, thì khi nhìn vào các mầu nhiệm họ chỉ thấy bí ẩn và khó hiểu. Chính cách trả lời của Chúa là tiêu chuẩn để biết được ai là người thuộc về Chúa và ai là người ngoài cuộc: “Nếu Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ, là vì họ nhìn mà không thấy, lắng tai mà không nghe. Còn các con, mắt các con thật có phúc vì được thấy, tai các con có phúc vì được nghe” (Mt 13, 16) (Mỗi ngày một tin vui).
Truyện: Lời tỏ tình của Thiên Chúa
Một nhà bác học nọ muốn làm một cuộc nghiên cứu tại một vùng sa mạc. Ông nhờ một người Ả rập làm hướng đạo. Lên đường từ rạng đông, người bác học thấy người Ả rập làm một cử chỉ khó hiểu là trải tấm thảm lên cát và hướng về mặt trời phủ phục cầu nguyện. Nhà bác học hỏi:
-Ông bạn làm gì vậy?
Người Ả rập trả lời:
-Tôi cầu nguyện với Chúa.
Nhà bác học lại hỏi:
-Nhưng ông bạn có thấy, có nghe, có sờ được Chúa không?
Thấy người Ả rập thinh lặng vì bị tấn công quá bất ngờ, nhà bác học nói thêm:
-Ông bạn quả là một tên khùng, ông bạn tin ở một người mà ông bạn không bao giờ thấy được, sờ được.
Ngày hôm sau, khi mặt trời vừa lên, nhà bác học bước ra khỏi lều nhìn chung quanh và đưa ra nhận xét:
-Hẳn tối qua phải có một con lạc đà đi ngang qua đây.
Một chút ánh sáng lóe lên trong ánh mắt người Ả rập, anh hỏi nhà bác học:
-Ông có thấy tận mắt con lạc đà không?
Dĩ nhiên nhà bác học chỉ có thể trả lời là không. Sau câu trả lời không ấy, người Ả rập kết luận:
-Ông quả là một người ngu: ông không thấy, không nghe, không sờ được con lạc đà mà lại bảo rằng đêm qua nó đi qua đây.
Nhà bác học liền lý luận như một nhà khoa học chân chính:
-Tôi không thấy, không nghe, không sờ được nó, nhưng tôi thấy dấu chân nó trên cát, đó là dấu chỉ biểu hiện con lạc đà.
Người Ả rập đưa tay về hướng mặt trời và nói:
-Ông hãy nhìn những dấu vết của Đấng Tạo Hoá. Hãy biết rằng Ngài hiện hữu và yêu thương chúng ta.
Lm. Giuse Đinh Lập Liễm
SUY NIỆM 4: XIN ĐƯỢC BIẾN ĐỔI
Đoạn Tin Mừng mà chúng ta vừa nghe xem ra có vẻ khó hiểu. Vì khó hiểu, nên các môn đệ đã hỏi Đức Giêsu: “Tại sao Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ?”. Sự khó chịu và thắc mắc này đã được chính Đức Giêsu trả lời cho các ông biết nguyên do:
Nghe mà không chú ý, suy gẫm; nghe mà không cảm thấy Chúa nói với mình để mà sám hối, sửa sai, thì cũng như người có tai mà không nghe.
Thật vậy, có nhiều người miệng thì đọc “lỗi tại tôi mọi đàng”, nhưng tay thì lại “đấm ngực người khác”. Những người như thế thì chẳng khác gì: “Vịt nghe sấm”; hay “nước đổ lá khoai”, nên có lắng tai nghe cũng chẳng hiểu, trố mắt nhìn cũng chẳng thấy. Họ là những người không hề có thiện chí để cho Lời Chúa soi chiếu và hướng dẫn mình. Lời Chúa đến rồi lại đi như “khách bộ qua đường”, không để lại nơi tâm hồn họ điều gì cả, nên họ đâu có thấy điều gì sai lỗi mà phải sửa! Vì thế, chúng ta không lạ gì vẫn còn đó những người: “Bên ngoài thơn thớt nói cười, mà trong nham hiểm giết người không dao”.
Thái độ đón nhận Lời Chúa như thế, hẳn không bao giờ và không thể nhận ra Lời Chúa như là vị mật ngọt ngào hay như dòng suối mát cho tâm hồn. Ngược lại, họ coi Lời Chúa như một cái gì đó khó ưa, khó dùng, khiến tâm hồn không thể đón nhận, chỉ “vì lòng dân này đã ra chai đá”, nên không còn có chỗ cho Thiên Chúa ngự trị.
Khi nói như thế, Đức Giêsu muốn mặc khải rằng: Nước Trời chỉ dành cho những người đơn sơ, chân thành và yêu mến. Vì họ là những người bé mọn, đơn thành nên đã có thì lại được đầy dư. Còn kẻ không có nghĩa là không tin như Kinh sư và Pharisêu, thì những cái đang có tức lòng tin truyền thống của họ cũng sẽ bị lấy đi, và mọi việc họ làm đều trở nên vô ích.
Với nhiều người ngày nay, có lẽ đức tin không đến nỗi quá cứng lòng như những Kinh sư và Pharisêu! Nhưng con người đang rơi vào tình trạng thờ ơ, dửng dưng, vô cảm với chính Lời Chúa và những nghĩa vụ liên quan đến đức ái qua anh chị em đồng loại. Đây có lẽ là điều nguy hiểm không nhỏ đến ơn cứu độ, bởi vì có thể nói: đây là căn bệnh “ung thư” thời đại mới nơi tâm hồn rất nhiều người.
Lạy Chúa Giêsu, xin cho tâm hồn chúng con được trở nên đơn sơ, bé nhỏ để đáng được hiểu Lời Chúa mặc khải cho chúng con. Xin cho chúng con biết yêu mến Lời Chúa và mau mắn thi hành để đáng được hưởng ơn cứu độ. Amen.
Ngọc Biển SSP
SUY NIỆM 5: TẠI SAO DÙNG DỤ NGÔN
Kitô giáo là đạo từ trời xuống, vì những giáo lý và niềm tin Kitô do chính Thiên Chúa truyền xuống. Chúa Giêsu Kitô, Ngôi Lời Thiên Chúa chính là mạc khải về Thiên Chúa cho con người.
Trong lời rao giảng của Ngài, Chúa Giêsu thường dùng dụ ngôn để nói về Nước Trời, một thực tại không thể diễn tả được bằng ngôn ngữ loài người, và nếu có diễn tả được, thì con người cũng không thể hiểu nổi vì nó vượt khỏi thế giới khả giác này, hay nói như thánh Phaolô, đó là thực tại mà mắt con người chưa từng thấy, tai chưa từng nghe, lòng người chưa từng cảm nghiệm được. Thực tại ấy không thể thu hẹp trong một vài câu định nghĩa, mà phải diễn tả bằng dụ ngôn, vì cách diễn tả này không giới hạn, nhưng tạo thuận lợi cho việc tìm hiểu sâu xa hơn.
Dụ ngôn là một thứ ngôn ngữ nói với những người trong cuộc, những người sống trong tình thân với nhau. Ðể hiểu được dụ ngôn, cần phải có hai đức tính quan trọng, đó là tâm hồn rộng mở và ước muốn tìm hiểu. Trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã nói với các môn đệ: “Về phần các con đã được ơn hiểu biết các mầu nhiệm Nước Trời, còn họ thì không”. Nói khác đi, các môn đệ đã được chấp nhận vào cộng đoàn của những kẻ tin vào Chúa Giêsu, vì thế, các ông có thể hiểu rõ những mầu nhiệm. Còn những kẻ ở bên ngoài, nhất là những kẻ ở bên ngoài vì kiêu hãnh, vì khép kín, vì định kiến, như các Luật sĩ và Biệt phái, thì khi nhìn vào các mầu nhiệm họ chỉ thấy bí ẩn và khó hiểu. Chính cách trả lời của Chúa là tiêu chuẩn để biết được ai là người thuộc về Chúa và ai là người ngoài cuộc: “Nếu Thầy dùng dụ ngôn mà nói với họ, là vì họ nhìn mà không thấy, lắng tai mà không nghe. Còn các con, mắt các con thật có phúc vì được thấy, tai các con có phúc vì được nghe”.
Ước gì chúng ta được vào số những người mà Chúa Giêsu cho là có phúc, tức là những người thấy, nghe và hiểu được Lời Chúa cũng như nhận ra ý Chúa trong mọi biến cố cuộc sống.
(Trích trong ‘Mỗi Ngày Một Tin Vui’)
