THỨ BA TUẦN XVIII THƯỜNG NIÊN NĂM A
Mt 15,1-2.10-12
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu
1 Bấy giờ có mấy người Pha-ri-sêu và mấy kinh sư từ Giê-ru-sa-lem đến gặp Đức Giê-su và nói rằng: 2 “Sao môn đệ ông vi phạm truyền thống của tiền nhân, không chịu rửa tay khi dùng bữa?
10 Sau đó, Đức Giê-su gọi đám đông lại mà bảo: “Hãy nghe và hiểu cho rõ: 11 Không phải cái vào miệng làm cho con người ra ô uế, nhưng cái từ miệng xuất ra, cái đó mới làm cho con người ra ô uế.” 12 Bấy giờ các môn đệ đến gần Đức Giê-su mà thưa rằng: “Thầy có biết không? Những người Pha-ri-sêu đã vấp phạm khi nghe Thầy nói lời ấy.”13 Đức Giê-su đáp: “Cây nào mà Cha của Thầy, Đấng ngự trên trời, đã không trồng, thì sẽ bị nhổ đi.14 Cứ để mặc họ. Họ là những người mù dắt người mù. Mù mà lại dắt mù, cả hai sẽ lăn cù xuống hố.”
SUY NIỆM 1:
Tin Mừng: Chúa Giêsu cho biết đâu là yếu tố căn bản nhất để đem lại cho những việc làm có giá trị trước mặt Thiên Chúa.
Vì quá chú tâm đến hình thức bên ngoài nên những người Biệt phái và Kinh sư cảm thấy khó chịu khi thấy các môn đệ CG không rửa tay trước khi dùng bữa. Họ đã tố cáo các môn đệ Người là đã“vi phạm truyền thống của tiền nhân”. Như vậy đã rõ, rửa tay chỉ là truyền thống của cha ông họ để lại, chứ không liên quan gì đến việc tôn thờ Thiên Chúa. Từ đó CG cho thấy họ giữ luật quá nặng hình thức, nên Người đã dùng Thánh Kinh mà cảnh tỉnh họ: “Tiên tri Isaia nói rất đúng: dân này thờ Ta bằng môi bằng miệng, còn lòng chúng thì lại xa Ta”. Rồi Người lên án: “Các ông là những kẻ đạo đức giả”.
Thật vậy, những người Biệt phái và Kinh sư chỉ tôn thờ Thiên Chúa bằng môi miệng chứ không phải bằng tấm lòng. Họ chỉ đọc kinh cho lâu giờ nhằm nuốt tiền các bà góa chứ không phải vì yêu mến Chúa.
Như vậy, đạo đức giả là quá chú trọng đến những việc bề ngoài mà quên đi động lực chính yếu là tình yêu bên trong. Vì thế CG đã không ngần ngại chỉ ra sai lầm của họ: “các ông bỏ lề luật của Thiên Chúa, mà duy trì truyền thống của người phàm”. Rồi nhắc nhở họ phải ưu tiên sống và dạy người khác sống theo luật Thiên Chúa chứ không được tùy tiện bỏ qua. Ấy thế mà họ vẫn ngang nhiên xem thường luật Chúa để thay vào đó luật phàm nhân, khi bảo: “Nếu ai nói với cha mẹ mình rằng: Những của tôi có thể giúp cha mẹ được là Corban rồi (nghĩa là của dâng cho Chúa)”, và các ngươi không để cho kẻ ấy giúp gì cho cha mẹ nữa. Như thế các ngươi huỷ bỏ lời Chúa bằng những tập tục truyền lại cho nhau. Và các ngươi còn làm nhiều điều khác giống như thế.” (Mc 7, 11-13).
Suy niệm và cầu nguyện với lời Chúa hôm nay, Chúa như nhắc nhở chúng ta cần phải chấn chỉnh lại thái độ sống đạo của mình sao cho phù hợp với ý muốn của Chúa. Để từ đó tất cả những hành vi thờ phượng Thiên Chúa của ta đều phải được phát xuất từ một tình yêu tinh tuyền, trong sáng. Vì yêu Chúa, ta đi lễ; vì yêu Chúa, ta siêng năng đọc kinh hôm kinh mai; vì yêu Chúa nên ta sẵn sàng từ bỏ những thói hư, tật xấu… Nói tóm lại, vì yêu Chúa nên ta tuân giữ những điều luật của Chúa và GH.
Trong tương quan với người khác cũng vậy, ta hãy đối xử với nhau bằng một tình yêu chân thành. Chính sức mạnh tình yêu chân thành sẽ thúc đẩy chúng ta biết phải làm gì tốt nhất cho anh em mình. Một khi chúng ta biết đặt tình yêu trong sáng, tinh tuyền như thánh Phaolô khuyên dạy vào các mối tương quan với Chúa, với người khác và công việc… thì chúng ta sẽ biết mình phải làm gì? và như thế nào? để thống nhất đời sống. Bởi tất cả hành vi của ta đều được định hướng từ tình yêu của Chúa nên những gì ta làm chắn chắn sẽ đẹp lòng Chúa và đem đến ích lợi cho tha nhân.
Xin Chúa đong đầy tình yêu của Chúa nơi tâm hồn chúng con, để những hành vi thờ phượng Chúa và những việc làm bác ái phục vụ tha nhân của chúng con đều phát xuất từ một tình yêu tinh tuyền và trong sáng. Được như vậy, mới mang lại ơn ích thiêng liêng cho chúng con.
Lm Seoka
SUY NIỆM 2: HÃY NGHE VÀ HIỂU!
Tin Mừng hôm nay được sắp xếp theo cách trình bày lời chỉ trích của người Biệt phái và sau đó chuyển sang câu trả lời của Chúa Giêsu với đám đông. Thực tế, câu trả lời của Chúa Giêsu với người Biệt phái không quan trọng bằng câu trả lời của Người với đám đông. Lý do là vì người Biệt phái cứng lòng và chỉ tìm cách lên án Chúa Giêsu. Tuy nhiên, đám đông rất quan tâm đến sự thật.
Lời chỉ dẫn ban đầu của Chúa Giêsu dành cho đám đông rất hữu ích để chúng ta suy gẫm. Ngài phán: “Hãy nghe và hiểu”. Rõ ràng là những người Biệt phái đã nghe Chúa Giêsu, nhưng cũng rõ ràng là họ không hiểu. Tất nhiên, điều này không phải vì họ thiếu trí thông minh để hiểu. Đó là bởi vì Ơn Hiểu Biết những điều thiêng liêng không phải là thứ chỉ có thể đón nhận được bằng trí thông minh của con người. Sự hiểu biết ấy chỉ đến nhờ ân sủng của Thiên Chúa, khi Ngài mặc khải Chân Lý cho tâm trí chúng ta và cho phép chúng ta thấu hiểu thánh ý của Ngài.
Trong cuộc sống, mỗi người chúng ta nên khiêm nhường thừa nhận rằng chúng ta thường giống những người Biệt phái. Chúng ta có thể lắng nghe bài giảng trong thánh lễ, đọc Tin mừng, và thậm chí cầu nguyện với Chúa, nhưng đồng thời lại không để những gì chúng ta đã nghe thấm nhuần vào sự hiểu biết của mình nhờ ân sủng của Thiên Chúa.
Khi một người thực sự cởi mở với tất cả những gì Thiên Chúa muốn nói với họ, và do đó, khi họ được ban cho Ơn Hiểu Biết những điều thiêng liêng, thì có một Ơn khác đi kèm với sự hiểu biết đó: Ơn Sức Mạnh. Sự hiểu biết tác động đến tâm trí, trong khi Sức Mạnh tác động đến ý chí, cho chúng ta lòng can đảm để hành động theo lời Chúa. Vì vậy, lời Chúa Giêsu phán: “Hãy nghe và hiểu” không chỉ ngụ ý rằng chúng ta phải mở lòng đón nhận ân phúc linh thánh này trong tâm trí, mà còn phải can đảm hành động theo lời Chúa phán với chúng ta.
Hôm nay, hãy suy gẫm xem chúng ta có xu hướng giống như những người Biệt phái hay không. Có lẽ chúng ta không tức giận và thù địch như họ, nhưng nếu chúng ta thành thật nhìn vào tâm hồn mình, chúng ta có thể thấy mình thiếu ân phúc thiêng liêng là Sự Hiểu Biết, giống như họ. Khi chúng ta suy gẫm về câu hỏi này, hãy xem xét nó từ góc độ lòng can đảm và hành động của chúng ta. Chúng ta có kiên định tuân theo ý muốn của Chúa trong mọi sự không? Chúng ta có nhiệt thành khám phá ý muốn của Chúa và đủ can đảm để hành động theo ý muốn đó một cách nhanh chóng và quyết tâm không? Hãy lắng nghe những lời Chúa phán như thể Ngài chỉ nói với riêng bạn: “Hãy nghe và hiểu”. Hãy dành trọn sự chú ý cho Ngài và sẵn sàng hành động theo bất cứ điều gì Ngài muốn nói với chúng ta hôm nay.
Lạy Chúa, chỉ có Chúa mới xứng đáng để con hoàn toàn hướng tới trong cuộc sống. Chỉ mình Chúa mới có lời ban sự sống đời đời. Hôm nay, con chọn Chúa và ý muốn của Chúa. Xin hãy tỏ lộ con thánh ý Chúa, mở trí con để hiểu, và ban cho con lòng can đảm cần thiết để nhanh chóng và trọn vẹn đáp lại mọi lời Ngài phán dạy. Lạy Chúa Giêsu ơi, con tín thác nơi Chúa.
Lm Gioan Lê Quang Tuyến
SUY NIỆM 3:
Việc rửa tay trước khi ăn là một thói quen tốt giúp an toàn vệ sinh, nó như là một nét văn hoá được các giáo viên mầm non tập cho trẻ từ thuở bé. Và ở nhiều nơi trên thế giới, việc rửa tay trước khi ăn đã trở thành một tập tục, thậm chí như là một điều buộc phải làm để giữ gìn vệ sinh. Tuy nhiên, đối với các Pharisiêu thì nó được giải thích như là một điều luật và là một nghi thức tôn giáo để đánh giá con người trong sạch hay dơ bẩn.
Bài Tin Mừng hôm nay kể về việc người Biệt phái thắc mắc vì một số môn đệ Chúa Giê-su không rửa tay trước khi ăn. Người Biệt phái thắc mắc không vì việc Chúa Giê-su không giữ an toàn vệ sinh ăn uống, mà là cho rằng việc Chúa lỗi luật và vi phạm nghi thức tôn giáo truyền thống về việc sạch dơ. Chính vì thế mà Chúa Giê-su không phải lên án việc rửa tay cũng như rửa chén đĩa hay những thứ đồ vật khác trước khi ăn, nhưng Người muốn nhân cơ hội để dạy cho các ông Pharisêu một bài học quan trọng hơn – một sự trong sạch đích thực là sự trong sạch cho tâm hồn, chứ không phải cái mã bề ngoài.
Vì quá câu nệ luật nên Biệt phái Pharisêu lẫn lộn cái chính yếu với cái phụ tùy, quá chú trọng đến cái phụ tuỳ bên ngoài mà đánh mất cái chính yếu bên trong là đức công bằng. Họ quan niệm giữ luật Chúa là tuân thủ những luật lệ, những nguyên tắc và những lễ nghi bề ngoài, nghiêm ngặt phần hình thức như “rửa tay trước khi ăn”, “dâng lễ phẩm cho Chúa thay thế sự hiếu kính cha mẹ”. Họ dùng nghi lễ bề ngoài, để thoái thác một bổn phận căn bản về phụng dưỡng cha mẹ, lấy quy ước của các tập tục phàm nhân do họ đặt ra để xóa bỏ đi điều răn của Thiên Chúa.
Lời dạy của Chúa Giê-su hôm nay lên án chuyện sạch – dơ, xem ra chẳng ăn khớp gì với nhau, bởi khi nói cái đi vào thân thể con người là thực phẩm ăn uống và cái xuất ra từ con người lại nói đến tư tưởng. Đó là hai phạm trù khác nhau giữa vật chất và tinh thần. Thật ra, Chúa Giê-su dùng chính cái lối quan niệm sai lầm về tập tục của Do-thái để tranh luận với họ. Họ coi những chuyện ăn uống đồ ăn vật chất lại làm cho tâm hồn thuộc tinh thần ra dơ uế hoặc thanh sạch.
Chuyện đồ ăn thức uống hằng ngày chỉ là nhu cầu nuôi sống thể xác, nhưng đã bị các Kinh sư đẩy lên thành một thứ luật lệ và thậm chí đặt nó thành định chế tôn giáo. Họ phân định ra những thức ăn nào là dơ và thức ăn nào là sạch, thức ăn nào bị cấm và thức ăn nào được ăn, thức ăn nào thành tội và thức ăn nào là thánh…
Chúa Giê-su không đồng tình với cách phân biệt này, Người khẳng định mọi thức ăn đều sạch, chỉ có lòng người mới là nguồn gốc của sự ô uế.
Đành rằng có thể có những đồ ăn thức uống có thể làm ảnh hưởng đến sức khoẻ vì có độc hoặc không đảm bảo vệ sinh, nhưng chắc chắn không có thứ thực phẩm nào làm cho tâm hồn ra ô uế được. Sự ô uế của tâm hồn chỉ xảy đến từ những tư tưởng xấu và những hành động xấu mà Chúa Giê-su đã liệt kê ra hôm nay: “Vì từ bên trong, từ lòng người, phát xuất những ý định xấu: tà dâm, trộm cắp, giết người, ngoại tình, tham lam, độc ác, xảo trá, trác táng, ganh tỵ, phỉ báng, kiêu ngạo, ngông cuồng. Tất cả những điều xấu xa đó, đều từ bên trong xuất ra, và làm cho con người ra ô uế.”
Tuân giữ lề luật không phải câu nệ theo mặt chữ, mà với cả lòng yêu mến và bác ái với mọi người. Vì quá câu nệ luật nên người Pharisiêu lẫn lộn cái chính yếu với cái phụ tùy, quá chú trọng đến cái phụ tuỳ bên ngoài mà đánh mất cái chính yếu bên trong là đức công bằng. Lo rửa tay rửa chén đĩa cho sạch, mà tâm hồn thì nhơ uế đầy gian tà cướp bóc, an tâm với những việc giữ luật bề ngoài mà không màng tới tinh thần. Đó là lối sống đóng kịch và khoe khoang khi muốn tỏ ra cho những người xung quanh thấy những việc làm của họ để được ca tụng.
Lời Chúa Giê-su nói với người Pha-ri-sêu cũng là lời cảnh tỉnh cho con người thuộc mọi thời đại. Bên ngoài người ta có thể là những người rất đạo mạo, lịch sự, danh giá, chức quyền, sang trọng, nhưng bên trong lại chất chứa đầy sự tham lam độc ác “đầy những chuyện cướp bóc, gian tà”. Bên ngoài đẹp như hàng Nhật, nhưng bên trong thì là linh kiện rởm của Tàu Cộng. Nhiều người chúng ta ưa tô điểm cho vẻ bề ngoài của mình để được nổi trội, kể cả việc làm phúc bố thí, nhưng bên trong đầy những mưu mô ngầm ý về danh tiếng và danh vọng.
Lời Chúa mời gọi chúng ta trong khi lo trang điểm cho mình vẻ đẹp bề ngoài, thì cũng lo trang sức cho tâm hồn những nhân đức thánh thiện, lo cải hoá đời sống để được đổi mới trong mọi sự. Sống đạo với nghi lễ, làm đủ việc đủ giờ mà thôi thì chưa đủ, nhưng phải có tâm tình bên trong, và trong đời sống thường ngày, phải tỏ hiện lòng yêu mến Thiên Chúa và bác ái với mọi người.
Chúa Giê-su kết luận: “Cây nào mà Cha của Thầy, Đấng ngự trên trời, đã không trồng, thì sẽ bị nhổ đi”. Nghĩa là, những gì đem đến mối tương giao với Thiên Chúa thì mới là đến từ Thiên Chúa, còn những thứ lề luật được vẽ ra để kỳ thị đánh giá và kết án nhau thì không phải đến từ Thiên Chúa. Và đương nhiên điều không đến từ Thiên Chúa thì không thể tồn tại.
Lạy Chúa, xin cho chúng con trong khi biết lo làm đẹp bề ngoài, thì cũng lo cho linh hồn mình nên trong sạch trước mặt Thiên Chúa. Amen
Hiền Lâm
SUY NIỆM 4: GIỮ LUẬT VÀ SỐNG Ý NGHĨA CỦA LUẬT
Ngày xưa, có người học trò hỏi Đức Khổng thế này: “Nếu mình xấu mà người ta nói mình tốt, người đó có tốt không?” Đức Khổng trả lời: “Không!”. Cậu học trò hỏi tiếp: “Vậy ai là người tốt?”. Lần này Đức Khổng trả lời: “Người tốt là người chân thành nói sự thật. Nếu mình xấu, người ta bảo là xấu. Mình tốt, người ta bảo là tốt”.
Thật vậy, người tốt là người sống thật tâm, không nịnh bợ, tâng bốc, hai lòng, lập lờ… Người tốt là người không vụ lợi, không nhân danh tập thể để lợi dụng cho cá nhân mình, không ăn bớt của công, và cuối cùng, họ là những người không: “sợ tiếng chửi, và ăn mày tiếng khen” (x. Đường Hy Vọng số 693).
Hôm nay, Đức Giêsu đã dạy cho những người Pharisêu và các Kinh sự bài học về việc giữ Luật. Luật vì con người chứ không phải con người vì Luật. Hiểu và giữ cốt lõi của Luật là tình thương thì quan trọng và đẹp ý Thiên Chúa hơn là những thứ bề ngoài. Trong khi đó, các Pharisêu và Kinh sư lại cổ súy người ta sống xa rời cốt lõi của Luật để chỉ tuân giữ Luật cách hình thức và chú tâm vào việc giữ gìn truyền thống cha ông mà thôi.
Thật vậy, nếu chỉ có vì Luật, người ta sẽ xử với nhau trên mặt chữ hay cái đầu mà không cần cái lý, cái tình và trái tim. Nếu cứ bề ngoài mà đánh giá và lấy đó làm chuẩn mực, thì sẽ luôn xảy ra tình trạng “thấy vậy mà không phải vậy” do những kẻ cầu thân nịnh bợ gây nên. Họ là những hạng người: “bên ngoài thì trông sáng láng, đẹp đẽ như mồ mả được tô vôi, nhưng bên trong thì toàn là xương người chết, dơ bẩn, thối tha”.
Nói như thế không có nghĩa là Đức Giêsu phủ nhận giá trị của Luật hay coi thường! Không! Chúng ta nên nhớ rằng: Đức Giêsu đến, Ngài không bao giờ bỏ một chấm một phết nào của Luật, nhưng Ngài kiện toàn nó và mặc cho nó một tinh thần mới, đó là tinh thần yêu thương.
Là kitô hữu, bài học của Đức Giêsu cho các Pharisêu và Kinh sư khi xưa cũng chính là bài học cho mỗi chúng ta hôm nay. Hãy sống hài hòa giữa cái bên trong và bên ngoài chứ không chỉ vụ Luật, tức là hình thức, phô trương mà bên trong thì rỗng tuếch. Hãy sống thật tâm chứ đừng giả dối. Thương người mà không có tâm tốt thì là một sự thương hại và xúc phạm, vì thế đáng nguyền rủa.
Lạy Chúa, xin cho chúng con luôn mặc lấy tâm tình của Chúa trong khi giữ Luật, tinh thần đó là đi vào trong trái tim Chúa và sống chan hòa với nhau. Amen.
Jos. Vinc. Ngọc Biển
