TẢN MẠN VỀ DZÔ DZÔ
Nam vô tửu như kỳ vô phong?
Lm. Anphong Nguyễn Công Vinh
Nam vô tửu như kỳ vô phong?
Dzô dzô dzô...là tiếng nói của rượu bia trong những tiệc cưới, mưng sinh nhật hoặc những bữa nhậu. Phát âm này đa số là của phái nam nhưng phái nữ cũng có! Sau đó là những ly rượu bia được nâng lên và cạn sạch một hơi. rồi những mặt trời nho nhỏ mọc lên, và tiếng sấm sét bắt đầu vang dội. Khung cảnh trở nên vui nhộn nhưng không thanh nhã! Những em thiếu nhi cũng bắt chước làm như vậy với những ly nước ngọt.
Qua những cuộc trao đổi với các bà mẹ, lời tâm sự đau thương nhất đó là: người chồng rượu chè, gây bất ổn, đau khổ trong gia đình. Để chia sẻ sự đau khổ này và đồng thời để lưu ý phái nam về rượu, yếu tố phá hoại hạnh phúc gia đình, xin tản mạn về vấn đề rượu bia. Một trong những sáng chế đem lại niềm vui, nhưng cũng đem lại đau khổ, bất ổn cho loài người.
KINH THÁNH NÓI GÌ VỀ RƯỢU?
.Cần phải giữ tiết độ
Trong khi gán cho ông Noê là người phát minh ngành trồng nho và cho thấy ông bị say vì rượu, nằm trần truồng giữa lều, Cam con của Noê thấy chỗ kín của cha mình và chỉ trỏ cho hai anh! Kinh thánh cho thấy rượu vừa tốt lành vừa nguy hại: Rượu là dấu chỉ sự thịnh vượng (St 49,11), là ơn huệ quý giá làm cho đời sống vui thú (Hc 32,6) với điều kiện là dùng nó cách điều độ. Sự điều độ nàyluôn được các bản văn khôn ngoan ca ngợi: “Rượu là sự sống của con người khi người ta dùng nó cách điều độ” (Hc 31,27). Thánh Phaolô luôn khuyên phải giữ tiết độ (1 Tm 3,8; Tt 2,3). Không có tiết độ trong uống rượu sẽ hứng chịu mọi nguy hiểm. Các Ngôn sứ nặng lời quở trách các cấp lãnh đạo thích uống quá nhiều rượu làm họ quên Thiên Chúa, quên trách nhiệm, bị lôi cuốn làm điều ác (x. Am 2,8; Os 7,5; Is 5,11). Các người khôn ngoan lưu ý đến những hậu quả tai hại do việc uống rượu quá độ: nghèo túng (x. Cn 21,17), thành hung bạo (Gs 31,30), trụy lạc (Gs 19,2), ăn nói bậy bạ (Cn 23,30-35). Thánh Phaolô nhấn mạnh: say sưa đưa đến trụy lạc và phá hoại sự sống của Thánh Thần (Ep 5,18), gây đau khổ.
.Trong phụng vụ
Vô tửu bất thành lễ. Rượu được dùng trong các lễ tế: làm lễ vật (1Sm 1,24) trong các hy tế, làm của đầu mùa dâng các tư tế (Đnl 18,4; Ds 18,12). Những người phải kiêng rượu: các tư tế khi làm việc thờ phượng (Ed 44,21) hoặc xét xử, những người được thánh hiến (Samson, Gioan Tẩy Giả), các tín hữu cũng được mời gọi không nên uống rượu để khỏi rơi vào nguy hiểm liên lụy đến ngoại giáo (Đnl 1,8). Say xỉn, quá độ, dễ làm hại bản thân, phá nát gia đình, làm mất bầu khí yêu thương, là xấu xa và xúc phạm đến Thiên Chúa.
.Biểu trưng của rượu
Về phương diện phàm tục, rượu biểu trưng mọi điều vui thích trong cuộc sống: tình bạn (Hc 9,10), tình người và cách chung mọi thứ vui thú, tự nó có thể là tốt hay xấu (Gs 10,19); Gb 1,18). Vì thế, khi thì nó gợi lên sự say sưa bất nhã trong các phụng tự thờ ngẫu tượng (Gr 51,7; Kh 18,3), khi thì gợi niềm hạnh phúc của các đồ đệ Đức Khôn Ngoan (Cn 9,2).
Về phương diện tôn giáo, biểu tượng của rượu nằm trong viễn ảnh ngày chung cuộc. Trong Cựu Ước, để loan báo những hình phạt nặng nề cho dân đã xúc phạm đến Người, Thiên Chúa phán rằng họ sẽ không được uống rượu (Am 5,11; Mk 6,15; Đnl 28,39). Bấy giờ chỉ còn một thứ rượu để uống đó là rượu giận dữ của Thiên Chúa, chén rượu làm choáng váng (Is 51,17; Kh 14,8; 16,19). Ngược lại, hạnh phúc mà Thiên Chúa hứa ban cho các tín hữu thường được diễn tả dưới hình thức đầy rượu như các sứ ngôn đã nói trong các sấm ngôn an ủi (Am 9,14; Ds 2,24; Gr 31,12). Trong Tân Ước, rượu mới biểu hiện thời Đấng Mê-si- a. Chúa Giêsu tuyên bố giao ước mới được thiết lập nơi chính bản thân Người là rượu mới, rượu ngon mà mọi người mong chờ (Ga 2,10). Thứ rượu làm vỡ bình cũ (Mc 2,22). Sau cùng, rượu mới gợi lên bữa tiệc cánh chung do Đức Giêsu dành cho các tín hữu trong vương quốc của Cha Người. Và trong bữa tiệc cuối cùng, rượu đã trở thành Máu Chúa đổ ra để giải khát nhân loại (1Cr 10,16). Dùng rượu không đúng và thúc đẩy làm điều xấu là xúc phạm đến những ý nghĩa biểu trưng tốt đẹp, thánh thiện.
CUỘC SỐNG CHO BIẾT GÌ VỀ RƯỢU?
.Bản thân: Rượu tác hại đến sức khỏe, trí tuệ, ý muốn, tâm tình và nỗ lực cố gắng trong đời sống siêu nhiên. Lượng rượu quá độ làm say nghiện. Nếu nồng độ trong máu vượt quá 2,4% thì người uống rượu có thể say, 4-5% sẽ gây hôn mê. Trạng thái của người say rất khác nhau: Có người khi say thì đi nằm ngủ, có người say thì khóc lóc, buồn bực, người khác thì nói lảm nhảm, lè nhè... rồi có khi đập phá hành hung. Người say rượu làm trò cười cho người khác, làm cho người khác tức giận, chửi rủa, khinh ghét, không còn phẩm cách con người.
.Gia đình: Rượu làm hại tới sức khỏe, sự thông minh của những đứa con sẽ sinh ra. Những đứa trẻ thụ thai khi người cha uống nhiều rượu kém sức khỏe và không thông minh bằng những em được thụ thai trong tình trạng người cha không uống rượu. Rượu phá hoại sự đầm ấm, hòa thuận, hạnh phúc gia đình, làm gương xấu cho con cái. Người cha nghiện rượu không thể dạy con tốt. Biết bao gia đình người vợ, con cái khổ sở, nheo nhóc là vì người chồng nghiện rượu. Đời sống kinh tế, đạo đức, tinh thần đều suy sụp vì người cầm lái của gia đình say sưa.
BỆNH TẬT VÀ TAI NẠN DO RƯỢU
Người ta thường lưu ý và sợ hãi về ma túy, nhưng lại xem thường rượu bia. Việc sử dụng rượu bia với liều lượng cao cũng nguy hiểm như ma túy. Rượu bia làm mất tự chủ, đưa đến gây sự đánh nhau. Tinh thần thiếu minh mẫn không kiểm soát được hành vi của mình đưa đến hoạt động tình dục ngoài ý muốn. Rượu bia tác hại đến tim, gan, phổi, thận, hệ thần kinh. Rượu bia đưa đến trộm cắp, lừa đảo mất phẩm cách[1].
Tai nạn giao thông có liên quan rượu khoảng 59% , nạn nhân tử vong ở nhóm 15- 29 tuổi, và 24% ở nhóm 30-44 tuổi. Người trưởng thành trung niên (30–59 tuổi) thường chiếm tỷ lệ lớn trong tử vong liên quan bệnh lý do rượu (như bệnh gan, bệnh tim mạch, ung thư).-Người cao tuổi (≥60 tuổi) cũng chịu tác động nhiều của bệnh mãn tính do rượu như xơ gan, ung thư gan, tim mạch..
Tóm lại : Khoảng 40.000 – 40.800 ca tử vong/năm ở Việt Nam liên quan rượu bia (bao gồm bệnh tật và tai nạn), chiếm khoảng 7,5% tổng số các ca tử vong trong cả nước[2].
NHỮNG ĐIỀU TRÔNG THẤY MÀ ĐAU ĐỚN LÒNG !
-Nỗi khổ của người vợ có chồng ham nhậu.
Chúng tôi cưới nhau được hơn 3 năm, nhưng ngày vui thì ít, mà ngày buồn thì rất nhiều. Sau ngày cưới ít lâu, mỗi lần đi nhậu về, anh thường dùng những câu nói rất phũ phàng đối với tôi. Nhớ lúc sắp sinh con, anh chở tôi đến bệnh viện để ở đó, rồi mặc tôi làm gì thì làm. Khi tôi sinh xong, nằm trên băng ca nhìn lên chỉ thấy một mình mẹ tôi, tay cầm giỏ xách lăng xăng chạy theo. Nhìn chung quanh thấy ai cũng có cha mẹ, chồng con mà nước mắt tôi cứ chảy dài. Đồ ăn thức uống mà mẹ vợ để dành cho vợ mình ăn để có sữa cho con bú, anh đem nhậu. Nhậu xong nằm lăn ra ngủ để mẹ vợ dọn. Sợ nhất là lúc con còn nhỏ, khó dỗ ngủ nhưng khuya đi nhậu về, chửi mắng, làm con khóc thét. Khi con chập chững bước đi, cứ ngỡ anh sẽ thương con mà bỏ rượu chè nhưng anh vẫn chứng nào tật ấy. Bao lần muốn chia tay với anh, nhìn thấy con bập bẹ kêu ba mà tôi không đành lòng. Cho đến hôm nay tôi thực sự ngã quỵ. Anh uống rượu về đập nát đồ nghề mà tôi dùng kiếm sống. Anh còn dùng lời lẽ thiểu văn hóa xúc phạm đến tôi và gia đình tôi. Mấy ngày nay, anh tha thiết xin mong tôi bỏ qua. Anh đổ lỗi do rượu làm. Anh hứa rất nhiều, nhưng tôi đã quá quen những lời hứa của anh rồi...
-Lần nàyanh lại vi phạm một việc mà tôi rất ghét: say rượu quá mức cho phép! Tôi giận anh quá, mặc cho bạn bè và gia đình khuyên can thế nào, tôi cũng muốn nói tiếng chia tay với anh. Nhưng khi cơn giận đã qua, bình tĩnh trở lại, tôi nhận ra là mình còn rất yêu anh. Nhưng, anh đã phạm vào lời hứa với tôi là không say xỉn! Tôi bối rối giữa hai dòng suy nghĩ: chia tay là chấm dứt tình cảm 2 năm trời yêu nhau, chấm dứt cả tương lai tốt đẹp cả hai đang xây dựng và hơn cả là tôi vĩnh viễn mất anh người tôi yêu thương. Còn bỏ qua cho anh chuyện này thì tôi không thể. Hôm đó là đám cưới của người bạn thân tôi, anh hẹn 4 giờ chiều đến để đi cùng tôi, vậy mà 5 giờ hơn anh mới đến, lại còn say khướt, tay lái loạng choạng. Anh nói có cuộc hẹn hồi trưa với mấy người bạn cũ, anh không thể từ chối nên đã “làm vài ly” với bạn bè. Anh là người đàn ông tốt, chỉ có cái tật cả nể không dám từ chối ai điều gì, vì sợ mất lòng. Đó là điều làm tôi bực mình nhất! Tôi ngán ngẩm khi mỗi lần thấy anh xỉn rồi lè nhè chẳng giống ai. Góp ý với anh thì anh hứa sửa đổi, rồi lại quên lời![3]
QUYẾT TÂM GIẢM BỚT VÀ CHỪA
Ngày xưa Trần Tế Xương (Tú Xương) nói bệnh ‘ghiền nữ’ thì khó chừa, nhưng rượu thì có thể chừa được: “Ba cái lăng nhăng nó phá ta – Chừa được cái nào hay cái nấy - Có chăng chừa rượu với chừa trà...”. Mùa này là mùa đám cưới và mùa Tết, lễ hội. Tiếng dzô dzô hơi bị nhiều đó, và nó sẽ làm xáo trộn gia đình, ồn ào xóm làng và nhiều chuyện lộn xộn. Ngoài đường thì tai nạn giao thông. Vì thế, phái nam hãy cố gắng mà chừa bớt đi; các tư tế cũng nên lưu ý cho mình kẻo năm mới kém đi sự khôn ngoan sáng suốt. Còn các bà các chị thì bớt ngâm củ cải, dưa món, tai heo và mua rượu bằng lít chứ đừng mua can. Được như thế thi dịp Tết Con Ngựa sẽ vui và yên ổn!
