Khởi đầu ngày mới với Thánh lễ Chúa Thăng Thiên tại Linh đài Đức Mẹ Tàpao 

Lúc 5 giờ sáng, tại Linh đài Đức Mẹ Tàpao, Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng, Giám mục Giáo phận Phan Thiết, đã chủ sự Thánh lễ trọng thể mừng Lễ Chúa Thăng Thiên với sự tham dự của quý cha, quý tu sĩ, các giáo lý viên tham dự khóa tập huấn và khách hành hương.

Trong bài giảng, Đức Cha nối kết mầu nhiệm Chúa Giêsu lên trời với phẩm giá cao cả của con người. Nếu Đức Kitô đã mang chính thân xác phục sinh vào vinh quang Thiên Chúa, thì thân xác con người không phải là điều đáng xấu hổ, nhưng là hồng ân thánh thiêng, được tạo dựng để yêu thương và được mời gọi bước vào sự sống đời đời. 

Từ đó, Đức Cha nhấn mạnh rằng giáo dục giới tính theo tinh thần Kitô giáo chính là giúp trẻ em và người trẻ biết yêu quý thân xác mình, tôn trọng thân xác người khác và sử dụng tự do cách có trách nhiệm. Trong một thế giới mà internet và mạng xã hội đang làm méo mó cái nhìn về tình yêu và tính dục, Giáo Hội không thể im lặng, nhưng được mời gọi đồng hành với thế hệ trẻ bằng sự thật, lòng thương xót và niềm hy vọng. (Xin xem toàn văn bài giảng tại đây)

Đức Giám mục định hướng mục vụ: Giáo dục giới tính dưới ánh sáng Thần học Thân xác

Sau Thánh lễ, chương trình tập huấn được tiếp tục với bài định hướng mục vụ của Đức Cha. Ngài trình bày giáo huấn về “Thần học Thân xác” của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II như nền tảng thần học cho công tác bảo vệ trẻ em và giáo dục giới tính.

Đức Cha khẳng định rằng thân xác là “ngôn ngữ của tình yêu”, là quà tặng Thiên Chúa trao ban để con người trao hiến cho nhau chứ không phải để sử dụng nhau. Giáo dục giới tính vì thế không dừng lại ở kiến thức sinh học, nhưng bao gồm giáo dục cảm xúc, đào tạo lương tâm, khả năng phân định và chữa lành các tổn thương tâm lý.

Ngài cũng nhắc lại về những tài liệu mục vụ đang được sử dụng và thích nghi tại Việt Nam như “A Journey in Love”, các tài liệu của Jason Evert, và bộ sách “Sống Vui” do các bác sĩ và chuyên viên Công giáo biên soạn. Một hướng đi quan trọng của Giáo phận là từng bước tích hợp nội dung giáo dục giới tính vào toàn bộ chương trình giáo lý, từ thiếu nhi đến giáo lý hôn nhân. 

Bài thuyết trình chuyên đề: Bảo vệ và chữa lành trong ánh sáng Thần học Thân xác

Trong bài thuyết trình tiếp theo, Đức Cha đào sâu những tác động của môi trường kỹ thuật số đối với trẻ em và người trẻ. Ngài ví internet như “con rắn lửa của thời đại mới”: nếu không có định hướng và giới hạn khôn ngoan, trẻ em có thể dễ dàng tiếp cận những nội dung khiêu dâm, bạo lực và các quan niệm sai lệch về tình yêu.

Dưới góc nhìn của sang chấn tâm lý (trauma), những “tiếp cận méo mó” này có thể để lại những vết thương sâu xa trong tâm hồn trẻ. Đức Cha đề nghị một con đường mục vụ tích cực gồm giáo dục sớm, hiện diện và đồng hành, thiết lập giới hạn thích hợp, đón nhận và chữa lành, đồng thời đưa người trẻ đến gặp gỡ Đức Kitô qua cầu nguyện và các bí tích.

Bốn bài chia sẻ của các bác sĩ và chuyên viên tâm lý

Phần trọng tâm của ngày tập huấn là bốn bài trình bày chuyên sâu của các bác sĩ và chuyên viên tâm lý thuộc Tiểu ban Bảo vệ Trẻ em của HĐGMVN.

1. Hiểu đúng các khái niệm về giới tính và căn tính

Bài đầu tiên giúp phân biệt các khái niệm như giới tính sinh học, căn tính giới, biểu hiện giới và khuynh hướng tính dục. Diễn giả nhấn mạnh rằng việc hiểu đúng các thuật ngữ này là điều cần thiết để tránh hoang mang và đồng hành với người trẻ cách sáng suốt, trong sự thật và lòng thương xót.

2. Góc nhìn tâm lý về sự hình thành căn tính giới

Các chuyên gia trình bày vai trò quyết định của gia đình, đặc biệt là sự hiện diện bổ túc của người cha và người mẹ, trong việc giúp trẻ phát triển nhân cách và căn tính giới một cách quân bình. Một gia đình yêu thương, gắn kết và đối thoại là nền tảng phòng ngừa hữu hiệu nhất.

3. Các bệnh lây truyền qua đường tình dục và giá trị thánh thiêng của sự sống

Một bác sĩ cung cấp kiến thức y khoa căn bản về các bệnh lây truyền qua đường tình dục, đặc biệt là HIV/AIDS, đồng thời nhấn mạnh rằng giáo dục giới tính phải luôn gắn liền với việc bảo vệ sự sống, chống phá thai và giúp người trẻ nhận ra mỗi con người là một kiệt tác quý giá của Thiên Chúa.

4. Tại sao trẻ biết đúng – sai mà vẫn làm sai?

Nữ chuyên viên tâm lý giải thích rằng phía sau nhiều hành vi lệch lạc là những nhu cầu cảm xúc chưa được đáp ứng: được yêu thương, được an toàn và được thuộc về. Chị nhấn mạnh nguyên tắc mục vụ đơn sơ nhưng rất mạnh mẽ: 70% lắng nghe, 30% hướng dẫn. Nhiều khi điều trẻ cần nhất không phải là một bài giảng dài, nhưng là một người lớn an toàn biết ngồi xuống, lắng nghe và nói: “Con không phải bước đi một mình.”

Thảo luận và đúc kết: Giáo dục giới tính là hành trình giáo dục con người toàn diện

Trong phần thảo luận nhóm và tổng kết, các tham dự viên cùng nhau chia sẻ kinh nghiệm thực tế và đề xuất nhiều hướng đi mục vụ cụ thể.

Tất cả đều thống nhất rằng giáo dục giới tính phải bắt đầu bằng câu hỏi nền tảng: “Tôi là ai?”. Khi người trẻ khám phá mình là con yêu dấu của Thiên Chúa, được tạo dựng theo hình ảnh Ngài và được mời gọi yêu thương, các em sẽ biết trân trọng thân xác và sống tự do cách có trách nhiệm. Gia đình được nhìn nhận là “Giáo hội tại gia” đầu tiên; giáo xứ là môi trường nuôi dưỡng cảm thức thuộc về; còn giáo lý viên, linh mục và tu sĩ là những người cha mẹ tinh thần đồng hành với trẻ. Một nhận định được nhiều người tâm đắc một giờ học không đủ để thay đổi một con người, nhưng một tình yêu chân thành có thể biến đổi cả cuộc đời.

Kết thúc trong bầu khí cầu nguyện trước Thánh Thể

Khóa tập huấn khép lại bằng những giây phút Chầu Thánh Thể sốt sắng. Trong thinh lặng trước Chúa Giêsu Thánh Thể, mọi người dâng lên Chúa những thao thức dành cho thế hệ trẻ, xin Ngài chữa lành các tổn thương, soi sáng cho những người làm công tác giáo dục và ban sức mạnh để xây dựng những gia đình, giáo xứ và cộng đoàn an toàn, nơi trẻ em được yêu thương, bảo vệ và lớn lên trong sự thật.

Hai ngày tập huấn tại Trung Tâm Thánh Mẫu Tàpao đã để lại trong lòng các tham dự viên một xác tín sâu xa: giáo dục giới tính trong giáo lý không phải là một đề tài phụ, nhưng là một sứ mạng mục vụ cấp thiết của Giáo Hội hôm nay. Khi gia đình, giáo xứ, các chuyên gia và toàn thể cộng đoàn cùng chung tay, thế hệ trẻ sẽ được bảo vệ bởi tình yêu và chân lý, để lớn lên trong phẩm giá, tự do và niềm hy vọng của con cái Thiên Chúa.

Được biết tiếp theo với chuyên đề này, Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng sẽ tiếp tục mời Ban giảng huấn về tập huấn đi sâu hơn cho các linh mục trẻ trong dịp thường huấn 25- 26.5 sắp tới, nhằm trang bị thêm cho các linh mục trẻ kiến thức và phương pháp đồng hành với thiếu nhi, thiếu niên trong việc giáo dục giới tính, một vấn đề vừa quan trọng, vừa tế nhị, đòi hỏi tâm huyết, công phu để gặt hái hoa trái. 

Ban Thư ký Khoá Tập Huấn