GIÁO XỨ VINH TÂN
Địa chỉ: Kp.5, phường Phước Hội, thị xã Lagi, tỉnh Bình Thuận
Thành lập: 1955
Bổn mạng: Thánh Phêrô Tông Đồ, kính ngày 29/6
Giáo dân: 4.811
Lm. Quản xứ: Phaolô Hoàng Đức Dũng
Ngày 23/02/1955, 32 gia đình đã được đến định cư ở Lagi. Thánh lễ Tro đầu tiên trên vùng đất mới đã được Cha GB. Trần Ngọc Thủy cử hành trong nhà lồng chợ cá biển, gần bờ sông Dinh. Đây cũng là nơi 32 gia đình tạm trú chờ chính quyền địa phương cấp đất làm nhà. Những gian nan vất vả lúc ban đầu rồi cũng mau qua. Các gia đình được cấp đất dọc theo bờ kênh từ chợ cá biển tới cầu Vinh Tân và dọc đường Quỳnh Lưu hiện nay. Ngay khu vực trung tâm, một nhà nguyện bằng lều bạt được dựng lên. Xóm đạo Vinh Tân được hình thành từ đó. Vinh Tân là tên giao duyên giữa giáo dân Giáo phận Vinh và gốc Giáo xứ Tân Yên.
Sau Hiệp định Genève (20/7/1954) chia đôi đất nước, khoảng hơn một triệu người di cư vào Nam, trong số đó có 32 gia đình, gồm 150 giáo dân, gốc Địa phận Vinh được Cha GB. Trần Ngọc Thủy dẫn đưa vào vùng Phan Thiết lập nghiệp. Nhận thấy Phan Thiết đất hẹp người đông, nên Cha GB. Trần Ngọc Thủy cùng với một ít giáo dân đi tham quan các vùng khác, trong đó có Lagi, Hàm Tân, tỉnh Bình Tuy (lúc bấy giờ).
Cuối tháng 4 năm 1955, ngôi nhà thờ bằng cây lợp lá được dựng lên. Đời sống tinh thần và vật chất dần ổn định. Giáo dân từ các trại định cư khác theo nhau về Lagi ngày một đông.
Tháng 6 năm 1955, Giáo xứ Vinh Tân được chính thức thành lập với 2 Họ đạo: Thanh Xuân và Vinh Thanh. Cha già GB. Trần Ngọc Thủy đã chọn Thánh Phêrô làm bổn mạng Giáo xứ, vì phần đông giáo dân làm nghề biển. Lễ mừng vào ngày 29/6 hàng năm.
Năm 1960, Họ đạo Thanh Xuân được nâng lên hàng Giáo xứ và năm 1965, Họ đạo Vinh Thanh cũng được tách ra và lên hàng Giáo xứ.
Giáo xứ Vinh Tân dần dần đi vào ổn định và phát triển mạnh với sự hướng dẫn của các Cha xứ: Cha tổ phụ GB. Trần Ngọc Thủy (1955–1965), Cha Phêrô Nguyễn Văn Hảo (1965 –1972), Cha GB. Cao Vĩnh Phan (1972–1975), Cha FX. Phạm Quyền (1975 –1990), Cha Phêrô Phạm Tiến Hành (1990–1999), Cha Giuse Bùi Ngọc Báu (1999 –2006), Cha GB. Hoàng Thanh Huê (2006–2007), Cha GB. Hoàng Văn Khanh (2007 –2013), Cha Giuse Hồ Sĩ Hữu (2013 –2017), Cha Phêrô Hoàng Vĩnh Linh (2017 …)
Sau 30/4/1975, tôn giáo bị hạn chế về nhiều mặt, cộng với hoàn cảnh kinh tế khó khăn thời bao cấp, nên sinh hoạt Giáo xứ “chùng xuống” phần nào! Nhưng với sự đổi mới của đất nước sau đó, các sinh hoạt, tổ chức các đoàn thể và đời sống đức tin được phục hồi và phát triển nhanh. Số giáo dân không ngừng tăng lên.
Nhà thờ Vinh Tân được xây dựng và trùng tu nhiều lần: Năm 1955, nhà nguyện bằng cây, lợp lá, mặt tiền quay về hướng Nam (đường Quỳnh Lưu); năm 1957, nhà thờ khung gỗ, lợp ngói, mặt tiền quay về hướng Đông như ngày nay. Ngày 12/6/1994, Thánh lễ Đặt viên đá để xây nhà thờ mới. Ngày 27/7/1995, Thánh lễ Cung hiến Thánh đường mới do Đức cha Nicôla Huỳnh Văn Nghi chủ tế.
Các cơ sở vật chất khác cũng được lần lượt dựng xây: Nhà xứ, hội trường, nhà giáo lý, nhà trường (đặc biệt, năm 1956, Giáo xứ đã xây trường Trung Tiểu học Tư thục Vinh Tân. Hiện nay nhà nước đang tạm sử dụng. Trường Tư thục Vinh Tân đã đào tạo rất nhiều thế hệ học sinh thành nhân, thành tài như: Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc, Linh mục nhạc sĩ Xuân Thảo…), nhà chờ Phục sinh, đài Đức Mẹ, đài Kitô Vua, đài Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, nhà Chầu Thánh Thể, nghĩa trang Vinh Tân…Và đặc biệt, xây dựng Giáo điểm truyền giáo tại Hồ Tôm (bây giờ là Giáo họ Vinh Sơn Liêm).
Giáo xứ có 6 Giáo họ: Đaminh Hạnh, Matthêu Phượng, Phêrô Khanh, Phêrô Khoa, Phaolô Bảo Tịnh và Vinhsơn Liêm. Sinh hoạt của Giáo xứ gắn liền với các đoàn thể: Phụ huynh, Hiền mẫu, Thanh niên, Thiếu nhi, Legio, Mến Thánh Giá Tại thế, Lòng Chúa Thương Xót, Hiệp hội Thánh Thể, Con Đức Mẹ, Caritas, Lao động biển…
Vườn hoa ơn gọi của Giáo xứ gồn có 18 linh mục và 33 tu sĩ nam nữ.
Hơn 60 năm được thành lập, Giáo xứ không ngừng tăng trưởng và phát triển về nhiều mặt. Nhưng điều mà Giáo xứ luôn thao thức và quan tâm là giới thiệu Chúa đến cho anh em lương dân sống xen kẻ trong Giáo xứ bằng gương sáng, nhất là bằng các việc bác ái… Ước mong mọi người trong Giáo xứ ý thức được việc hệ trọng nầy!
Một thoáng nhìn lại quá khứ để tạ ơn Chúa, biết ơn các bậc Tiền nhân, để tiếp bước cha ông lạc quan, tin tưởng hướng về tương lai trong niềm cậy trông phó thác vào Thiên Chúa Quan phòng.
Nguồn: Kỷ Yếu Giáo Phận Phan Thiết.
