GIÁO XỨ TINH HOA
Địa chỉ: 85 Lê Thánh Tôn, xã Tân Hải, thị xã Lagi, tỉnh Bình Thuận
Thành lập: 1966
Bổn mạng: Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, kính ngày 01/10
Giáo dân: 707
Lm. Quản xứ: GB. Hoàng Đại Hoàng
Năm 1966, Cha Gérard Moussay thành lập Giáo điểm truyền giáo Tinh Hoa và trường Trung học tại quận Hàm Tân, tỉnh Bình Tuy. Đây là nền tảng làm nên Giáo xứ Tinh Hoa hôm nay.
Giai đoạn thập niên năm 1930 – 1940, có một số gia đình Công giáo từ miền Bắc gốc Thái Bình và Thanh Hóa vào Nam lập cư sinh sống tại khu vực xã Tân Thuận thuộc huyện Hàm Thuận Nam và khu vực xã Tân Hải thuộc thị xã Lagi, ngày nay. Ngày 8/12/1961, Cha Gérard Moussay – một Linh mục thuộc Hội Thừa Sai Paris - chính thức thành lập Giáo xứ Hiệp Nghĩa, quy tụ một số gia đình Công giáo thuộc Giáo phận Vinh di cư vào Nam năm 1954. Và năm 1963, Cha thành lập thêm Giáo xứ Hiệp An, cũng quy tụ một số gia đình Công giáo, Giáo phận Vinh di cư vào Nam năm 1954.
Từ khi Giáo xứ Hiệp Nghĩa và Giáo điểm truyền giáo Tinh Hoa được hình thành (1966), một vài gia đình gốc Thanh Hóa ở Hiệp Nghĩa chuyển đến Tinh Hoa sinh sống. Giáo điểm này thuộc thẩm quyền của Cha Moussay cho tới cuối tháng 4/1968. Từ tháng 5/1968, Giáo điểm Tinh Hoa trở thành Giáo họ Tinh Hoa của Giáo xứ Hiệp An, thuộc thẩm quyền Cha Quản xứ Hiệp An là Linh mục Gioan Baotixita Cao Vĩnh Phan.
Cha Moussay đã xây dựng nhà nguyện, nhà cư trú bằng gỗ và trường Trung học Tinh Hoa. Cha GB. Cao Vĩnh Phan thỉnh thoảng đến giúp Cha Moussay dạy học tại trường Trung học này. Sau đó, từ cơ sở tạm thời trường Trung học Tinh Hoa, Đức cha Phanxicô Xavie Nguyễn Văn Thuận, Giám mục Giáo phận Nha Trang, thành lập Chủng viện Tinh Hoa chuẩn bị cho Giáo phận Phan Thiết sau này. Chủng viện sinh hoạt từ năm 1971 đến năm 1975 dưới sự điều hành của Cha Giám đốc Phêrô Phạm Tiến Hành. Trong thời gian này, Cha Phêrô Phạm Tiến Hành cũng làm mục vụ cho Giáo họ Tinh Hoa.
Chính quyền mới trưng dụng Chủng viện Tinh Hoa, chỉ còn lại nhà nguyện, nhà sàn bằng gỗ trên một diện tích thu hẹp như trông thấy ngày nay. Chủng viện Tinh Hoa trước kia, nay là trường Trung học cấp 2 xã Tân Hải, thị xã Lagi. Các gia đình Công giáo giảm sút về số lượng vì có những gia đình di cư đến vùng khác sinh sống. Tuy vậy, trong thời gian khó khăn, bị hạn chế về nhiều phương diện, vắng bóng các linh mục, gia đình ông Giuse Nguyễn Xuân Trang can đảm bảo vệ phần đất còn lại và cùng với một số ít gia đình can đảm thường xuyên đến nhà thờ đọc kinh.
Cho tới Năm 1977, Cha Phêrô Dương Đình Thiện Quản xứ Hiệp An (1972-1999) mới bắt đầu thường xuyên đến làm mục vụ cho Giáo họ Tinh Hoa. Và từ năm 1990 đến 1994, Cha Gioan Nguyễn Văn Hảo Quản xứ Hiệp Nghĩa (1974 – 1994) cũng đến làm mục vụ cho Giáo họ. Từ thời điểm này, một vài gia đình gốc Thái Bình, Thanh Hóa, Nghệ An vào lập cư tại Giáo họ Tinh Hoa.
Ngày 01/01/2004, Đức cha Nicôla Huỳnh Văn Nghi, Giám mục Giáo phận Phan Thiết, cho phép Cha GB. Trần Văn Thuyết, Quản xứ Hiệp An (1994-2008) xây dựng nhà thờ Giáo họ Tinh Hoa. Ngày 15/01/2004, Đức cha Nicôla dâng lễ Đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà thờ. Sau 11 tháng thi công, ngày 18/11/2004, Đức cha Nicôla lại một lần nữa đến dâng lễ Cung hiến Nhà thờ Giáo họ. Trong số quý ân nhân, Giáo họ Tinh Hoa không quên gia quyến Đức ông Luciano de Agostili (Italia), đã tài trợ phần lớn tài chính cho công trình xây dựng. Trong thời điểm xây dựng Thánh đường, Cha Quản xứ Hiệp An cũng xây thêm một nhà khách. Nhà khách hiện nay được sử dụng cho các dì Hội dòng Mến Thánh Giá Phan Thiết trú ngụ, dạy giáo lý, phát thuốc từ thiện, khám bệnh và châm cứu cho các bệnh nhân.
Ngày 24/3/2006, Đức cha Phaolô Nguyễn Thanh Hoan bổ nhiệm Cha Nicôla Huỳnh Đức Quản nhiệm Giáo họ Tinh Hoa. Ngày 04/7/2006, Đức cha Phaolô quyết định thành lập Giáo xứ Tinh Hoa và đặt Cha Nicôla Huỳnh Đức làm Quản xứ tiên khởi.
Quý Cha Quản xứ Tinh Hoa: Cha Nicôla Huỳnh Đức (2006-2007), Cha Antôn Nguyễn Kiến Tú (2007-2010), Cha Giuse Nguyễn Việt Huy (2011-2020), Cha GB. Hoàng Đại Hoàng (2020 - ).
Những gì Giáo xứ Tinh Hoa hôm nay có được là nhờ ân sủng của Chúa, qua sự chăm sóc của các mục tử tận tâm và lòng quảng đại hy sinh của các bậc tiền ân, ân nhân. Hướng đến tương lai, Giáo xứ cố gắng giữ vững đời sống đức tin, và sẵn sàng trao ban đức tin đó cho mọi người xung quanh, để ánh sáng Tin Mừng được lan toả khắp nơi.
Nguồn: Kỷ Yếu Giáo Phận Phan Thiết.
