GIÁO XỨ THỌ TRÀNG
Địa chỉ: Văn Phong, xã Mương Mán, huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận
Thành lập: 1955
Bổn mạng: Thánh Giuse, kính ngày 19/3
Giáo dân: 2.050
Lm. Quản xứ: Phêrô Nguyễn Đình Sáng
Giáo xứ Thọ Tràng gồm 3 xã: Mương Mán, Hàm Thạnh và Hàm Cần thuộc huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận. Trung tâm Giáo xứ với ngôi Thánh đường tại thôn Văn Phong, xã Mương Mán. Giáo xứ được hình thành vào năm 1955 với tên gọi Giáo xứ Thọ Ninh, lúc đó có khoảng trên 2000 giáo dân gốc Thọ Ninh, Đông Tràng, Nghĩa Yên và Kẻ Mui thuộc Giáo phận Vinh, dưới sự dẫn dắt của cố Linh mục Giuse Hoàng Phượng đã đến đây lập nghiệp và hình thành nên Giáo xứ. Năm 1958, Cha cố Giuse đã cùng với giáo dân xây được một ngôi nhà thờ đầu tiên.
Trong thời gian đầu của Giáo xứ, số giáo dân có khi lên tới gần 3000 người, [1] nhưng sau đó vì kinh tế khó khăn và hoàn cảnh của thời cuộc, nên một số giáo dân đã rời xứ đi nơi khác lập nghiệp. Đến năm 1975, số giáo dân của Giáo xứ giảm xuống còn 1200 người. Thế nhưng, sau cuộc chính biến, một số gia đình sơ tán lúc trước lại trở về Giáo xứ. Rồi cùng thời điểm đó một số giáo dân thuộc các Giáo xứ: Tầm Hưng, Phú Hội và Phú Lâm hưởng ứng phong trào đi xây dựng kinh tế mới đã đến trên địa bàn Giáo xứ, từ đó lập nên Giáo họ Ba Bàu, với chừng 400 giáo dân. Vì thế, số giáo dân của Giáo xứ đã gia tăng, lúc này khoảng 2000 người. Thời gian sau đó, số tín hữu tăng lên khi đón nhận một số giáo dân từ Giáo xứ Thủy Vực (Giáo phận Hà Tĩnh) đến lập nghiệp. Hiện tại, Giáo xứ gồm 3 Giáo họ: Gioan, Antôn, Mông Triệu; được chia thành 10 Giáo khu, mỗi Giáo khu đã nhận một Thánh Tử Đạo Việt Nam làm bổn mạng.
Cơ sở vật chất: Ngôi nhà thờ Giáo xứ xây dựng năm 1958, được xây mới vào năm 1996, cùng với nhà xứ, nhà giáo lý, đài Đức Mẹ, đài Thánh Giuse. Ngoài ra, Giáo xứ còn có nhà nguyện tại Giáo họ Antôn. Vào năm 2021, Giáo họ Phaolô được đổi thành Giáo họ Biệt lập Bến Yên, cách nhà thờ Giáo xứ khoảng 6 km đã có nơi tạm thời để cử hành Thánh lễ cách đều đặn cho bà con giáo dân.
Về mặt văn hoá: Nhìn chung, trẻ em thuộc Giáo xứ được lo lắng học hành khá đầy đủ. Nhờ nỗ lực cải thiện mặt bằng học thức, mà Giáo xứ đã có nhiều con em thành đạt trong các môi trường làm việc ở nhiều nơi. Về mặt xã hội: Nhờ sự tài trợ của các ân nhân trong và ngoài nước, cùng với sự đóng góp của giáo dân, Giáo xứ thường tổ chức giúp đỡ một số thành phần: người nghèo, già cả, neo đơn, bệnh tật, đồng bào thiểu số … không kể lương hay giáo. Về mặt kinh tế: Đa số bà con giáo dân làm ruộng rẫy, nhờ trồng cây thanh long nên đời sống bà con giáo dân được cải thiện đáng kể.
Về mặt đức tin: Các tổ chức và sinh hoạt trong đời sống đức tin được bà con giáo dân hưởng ứng khá nhiệt tình. Đối với hai Giáo họ Gioan và Bến Yên, vì sống lẫn lộn với lương dân và khá xa nhà thờ, nên còn nhiều gia đình bị hạn chế trong các sinh hoạt chung của Giáo xứ. Trong những năm gần đây, với sự nhiệt tâm của các Cha xứ, sự cộng tác của hội Legio Mariae và mọi thành phần dân Chúa, đời sống đức tin của các gia đình được cải thiện.
Đến nay (2022) Giáo xứ đã đóng góp cho Giáo hội 6 linh mục, 2 chủng sinh và 21 nữ tu.
Giáo xứ có được diện mạo như hôm nay là nhờ công lao của biết bao người đã hy sinh đóng góp công sức. Trước hết phải kể đến quý Cha đã lo lắng chăm sóc cho Giáo xứ: Cha Giuse Hoàng Phượng (1955 – 1964), Cha GB. Trần Xuân Long (1964 – 1975), Cha GB. Vũ Đình Hiên (1975 – 1987), Cha Phêrô Đặng Đình Chẩn (1987 – 1994), Cha Phêrô Phan Ngọc Cẩm (1994 – 2000), Cha FX. Lê Quang Diễn (2000 – 2006), Cha Giuse Nguyễn Đức Khẩn (2006 – 2008), Cha Augustinô Nguyễn Đức Lợi (2008 – 2010), Cha Antôn Hồ Tấn Khả (2011 – 2017) và Cha Phêrô Nguyễn Đình Sáng (2017 – nay). Bên cạnh quý Cha, còn phải kể đến sự đóng góp công sức của quý Nữ tu thuộc Hội dòng Khiết Tâm Đức Mẹ Nha Trang. Đồng thời, cũng phải kể đến công sức của bao con người thuộc mọi thành phần dân Chúa trong Giáo xứ. Nhờ sự góp công góp sức của mọi người mà Giáo xứ đã có một diện mạo đổi mới sau gần 70 năm hình thành và phát triển.
Năm 2009, Giáo họ Ba Bàu đã được nâng lên thành Giáo xứ. Hiện tại, Giáo xứ cũng mong ước tách Giáo họ Bến Yên thành một Giáo xứ mới. Ngoài ra, trên địa bàn Giáo xứ còn có xã Hàm Cần cách nhà thờ Giáo xứ khoảng 6 km có khoảng 20 gia đình Công giáo; trong đó có một số đồng bào thiểu số đang sinh sống. Ước mong trong tương lai, bà con giáo dân tại Hàm Cần cũng có được một nơi xứng đáng để thờ phượng Thiên Chúa và được sự chăm sóc mục vụ của các vị mục tử. Xin Chúa chúc lành cho những những ước nguyện và chương trình của Giáo xứ.
Nguồn: Kỷ Yếu Giáo Phận Phan Thiết.
