GIÁO HỌ SÔNG MAO
Địa chỉ: Thôn Hải Thuỷ, xã Hải Ninh, huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận
Thành lập: 1955
Bổn mạng: Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, kính ngày 15/8
Giáo dân: 352
Lm. Quản nhiệm: Đaminh Phạm Hoàng Thắng
Sông Mao (nguyên gốc gọi là sông Ma Ó) bao gồm người Nùng, Tày và Kinh. Sông Mao trước đây thuộc doanh trại quân đội. Nhà nguyện đầu tiên được xây dựng 5/1955. Ngôi nhà thờ kiên cố được xây dựng vào ngày 15/8/1965 với thánh hiệu bổn mạng là Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời.
Trước năm 1954, Sông Mao là một khu rừng âm u vắng lặng. Đến tháng 9/1954, đại tá Vông A Sáng hướng dẫn Sư đoàn 3 dã chiến và gia đình thuộc Sư đoàn từ miền thượng du Bắc Việt tiến vào miền Nam. Khu rừng Sông Mao đầu tiên do Sư đoàn 3 dã chiến chiếm cứ và thiết lập Bộ Tư lệnh. Đến tháng 5/1955, có một số sĩ quan và hạ sĩ quan Công giáo thuộc Sư đoàn, trong đó có Thiếu tá Nguyễn Quang Thông làm tham mưu trưởng Sư đoàn đã cộng tác với Cha Nguyễn Đức Ngọc, tuyên úy Công giáo Sư đoàn, xây cất lên một ngôi Nhà nguyện dài 20m, rộng 7m, cao 4m, lợp tôn vách gạch.
Quân nhân Công giáo mỗi ngày một đông. Đến tháng 1/1961 Sư đoàn 3 dã chiến được cải lại danh hiệu là Sư đoàn 5 bộ binh và có lệnh thuyên chuyển Sư đoàn về Biên Hòa. Bộ Tư lệnh Sư đoàn và doanh trại trong các đơn vị được giao lại cho Trung tâm Huấn luyện Đội biệt quân đảm trách, được đón nhận các đơn vị khắp bốn vùng chiến thuật gởi về thụ huấn. Số anh em quân nhân Công giáo càng ngày càng đông, nhà nguyện quá chật hẹp không đủ chỗ. Do đó, Đại úy Nguyễn Duy Hiền chỉ huy phó và Linh mục Tuyên úy Vũ Đình Hoạt đề đạt lên Bộ Chỉ huy Trung tâm xin tái thiết.
Nhờ sáng kiến của Cha Tuyên úy và nhờ sự tận tâm của Đại úy Nguyễn Duy Hiền cùng tất cả anh em quân nhân Công giáo, Ngôi Thánh đường được đặt viên đá đầu tiên ngày 15/8/1965, lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời. Ngôi Thánh đường được hoàn tất sau 18 tháng với mái ngói, vách gạch dài 24m, rộng 10m, cao 10m. Sau đó, tháp chuông được đúc bằng bê tông cốt sắt, cao 22m, rộng 6m, tháp chuông cũng được hoàn thành.
Tháng 7/1967, Cha Tuyên úy Vũ Đình Hoạt được thuyên chuyển về Tiểu khu Ninh Thuận. Thánh đường đồ sộ, tháp chuông cao lớn nguy nga nhưng Họ đạo Sông Mao không có cha xứ suốt một thời gian khá lâu. Cha Phạm Hùng Tịnh, Chánh xứ Hòa Thuận được Đức Giám mục Địa phận Nha Trang cử kiêm nhiệm Họ đạo Sông Mao. Tháng 2/1970, Cha Phạm Hùng Tịnh xây thêm một cái cổng bằng bê tông cốt sắt, và một bức tường cao 1,2m, dài 45m trước mặt tiền Ngôi Thánh đường. Giáo dân Họ đạo Sông Mao phần đông là quân nhân công chức và khoảng 15 gia đình thường dân sống cạnh Nhà thờ của Bộ Chỉ huy Trung đoàn 44 bộ binh vẫn sống đạo sốt sắng.
Sau biến cố năm 1975, chính quyền tịch thu Nhà thờ Sông Mao với lý do Nhà thờ của quân đội Việt Nam Cộng Hòa.
Từ năm 1975 đến 2020, Sông Mao là Giáo họ Biệt lập của Giáo xứ Hòa Thuận, Giáo phận Phan Thiết, dưới sự coi sóc mục vụ của quý Cha: FX. Hoàng Kim Điền, Phêrô Nguyễn Viết Hiền, Giuse Nguyễn Văn Chữ, Phêrô Hồ Đức Thắng. Trong thời gian này, bà con giáo dân Sông Mao đã nhiều lần làm đơn kiến nghị chính quyền trao trả lại phần đất nhà thờ để có nơi sinh hoạt tôn giáo.
Năm 2018, chính quyền trao đổi đất cho giáo dân Sông Mao ở nơi khác để làm Nhà nguyện, cách xa Nhà thờ cũ gần hai cây số. Nhà nguyện Sông Mao dài 28m, rộng 8m, cao 6m. Thánh lễ đầu tiên do cha Phêrô Hồ Đức Thắng chủ sự cùng với giáo dân Sông Mao tại nhà nguyện mới vào ngày 24 tháng 12 năm 2018.
Ngày 3/3/2021, Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng đã bổ nhiệm cha Đaminh Phạm Hoàng Thắng về Quản nhiệm Giáo họ Biệt lập Sông Mao cho đến nay.
Là một Giáo họ bé nhỏ, được sinh ra trong thời khắc của chiến tranh lửa đạn, để đong đầy khát vọng tâm linh của những người con bám trụ nơi đây. Ước mong “Sông Mao” mãi yên bình qua sự chở che của Đức Maria Hồn Xác Lên Trời và một ngày không xa Giáo họ có được Ngôi Thánh đường kiên cố để tôn thờ Thiên Chúa.
Nguồn: Kỷ Yếu Giáo Phận Phan Thiết.
