GIÁO HỌ HỒ TÔM
Địa chỉ: Thôn Hồ Tôm, xã Tân Phước, thị xã Lagi, tỉnh Bình Thuận
Thành lập: 2012
Bổn mạng: Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, kính ngày 24/11
Giáo dân: 833
Lm. Quản nhiệm: Nicôla Huỳnh Đức
Hồ Tôm là tên gọi của những người lớn tuổi từ năm 1955. Người dân Vinh Thanh theo hướng Tây vào rừng tìm đất khai hoang, cách nơi cư trú khoảng 3 km. Ở đây, có một con suối chảy ra biển, họ dùng tre đan thành những cái đôm, lờ, rồi đem đặt ở gần bờ suối, treo đèn ban đêm để tôm vào. Sáng ngày hôm sau ra thăm, họ bắt được rất nhiều tôm, nên từ đó dân chúng gọi nơi này là Hồ Tôm.
Năm 1965, thời Cha Phêrô Maria Nguyễn Viết Khai, bà con không những đi làm và về trong ngày mà làm chòi ở lại. Từ đó, bà con hội ý dựng nên một nhà nguyện để đọc kinh chung với nhau. Có những khoảng thời gian chiến sự, mọi người không vào đây canh tác, mãi đến năm 1973, một số bà con mới trở lại. Đặc biệt, sau 30/4/1975, bà con mới mạnh dạn canh tác đất đai, số người cũng đông hơn trước.
Đến năm 1988, bà con bầu Ban Điều hành Hồ Tôm. Với lòng quảng đại của các gia đình: Ông Giuse Nguyễn Thuy, Ông Giuse Nguyễn Sinh, Ông GB. Đoàn Văn Bạch, Bà Anna Hồ Thị Tài đã dâng cúng mãnh đất 3.600 m2 làm nơi thờ tự.
Ngày 16/8/1991, Cha Philipphê Lê Trọng Phan cho phép Ban Điều hành Giáo họ Hồ Tôm và Hội đồng Mục vụ Giáo xứ Vinh Thanh quyên góp quí ân nhân trong nước và hải ngoại dựng lên một ngôi nhà nguyện. Lúc bấy giờ có 78 gia đình và khoảng 400 khẩu. Sau đó, Đức cha Nicôla Huỳnh Văn Nghi cho một nếp nhà gỗ: Dài 16 mét, rộng 6 mét.
Ngày 25/4/1992, nhà nguyện được dựng lên, buổi đọc kinh đầu tiên lúc 18 giờ 30 ngày 01/5/1992, nhằm tháng Hoa kính Đức Mẹ.
Năm 1995, Cha Gioan Baotixita Trần Xuân Long về coi xứ, ngài đổi tên Hồ Tôm thành Giáo họ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam và chọn Các Thánh Tử Đạo Việt Nam làm bổn mạng. Lúc bấy giờ, Cha Gioan Baotixita Trần Xuân Long để Cha Phụ tá Nicôla Huỳnh Đức đến dâng Thánh lễ đầu tiên cho Họ đạo lúc 17 giờ, ngày 9/10/2004. Và cũng vào thời điểm này, Họ đạo gởi đơn trình chính quyền công nhận đất tôn giáo nhưng không được chấp thuận.
Ngày 27/8/2004, Cha Phêrô Hoàng Vĩnh Linh về Quản xứ Vinh Thanh, tiếp tục để các Cha Phụ tá đến dâng Thánh lễ Chúa nhật cho Giáo họ.
Ngày 28/4/2009, Cha Giuse Hồ Văn Thiện về Quản xứ Vinh Thanh, cũng vẫn tiếp tục việc mục vụ như các cha tiền nhiệm.
Ngày 21/10/2009, Đức cha Giuse Vũ Duy Thống trên đường thăm các xứ, ngài dừng chân tại nhà nguyện Họ đạo cầu nguyện và sau đó, gặp quí vị Ban Điều hành. Ngài gợi ý việc xây dựng ngôi Thánh đường mới.
Ngày 29/01/2015, Cha Antôn Lê Minh Tuấn về Quản xứ Vinh Thanh, lần lượt có các Cha Phụ tá: Augustinô Nguyễn Công Trứ, GB. Trần Thái Quốc, Giuse Hồ Đắc Trung, Đaminh Phạm Hoàng Thắng. Họ đạo có thêm Thánh lễ chiều thứ Năm hằng tuần.
Ngày 10/7/2017, Đức cha Tôma Nguyễn Văn Trâm, Giám quản Giáo phận Phan Thiết chủ sự Thánh lễ Đặt viên đá đầu tiên xây dựng Nhà thờ Các Thánh Tử Đạo Việt Nam.
Ngày 24/8/2017, khởi công xây dựng các hạng mục: Nhà thờ tổng diện tích xây dựng 630,46 m2, chiều cao tháp chuông 31,48 m. Nhà giáo lý và nhà xứ có diện tích xây dựng 197,1 m2, tổng diện tích sàn 394,2 m2, chiều cao công trình 9,4 m, 2 tầng (1 trệt, 1 lầu).
Trong thời gian xây dựng, vì thấy nhu cầu cần thiết mở rộng khuôn viên nhà thờ, nhà xứ, Cha Antôn mua thêm 3.517 m2 đất, do đó tổng diện tích khuôn viên nhà thờ Giáo họ hơn 5.000 m2. Ròng rã suốt ba năm, với tinh thần của bà con Họ đạo, người góp công, người góp của cùng tấm lòng quảng đại của các ân nhân trong và ngoài nước, các công trình đã hoàn thành.
Ngày 26/11/2020, Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng chủ sự Thánh lễ Cung hiến Nhà thờ mới, làm phép Nhà Mục vụ Giáo họ.
Ngày 23/3/2023, Cha Nicôla Huỳnh Đức nhậm chức Quản nhiệm tiên khởi Giáo họ Hồ Tôm.
Là một Họ đạo non trẻ, bà con luôn ý thức nhắc nhau: Tin tưởng và phó thác vào Chúa, sống trọn bổn phận người Kitô hữu mỗi ngày để góp phần mình vào việc làm sáng danh Chúa.
Nguồn: Kỷ Yếu Giáo Phận Phan Thiết.
