Đây không chỉ là một buổi hội thảo về giống lúa,nhưng dằng sau 12 giống lúa được gieo trồng và chăm sóc trên cùng một cánh đồng là một câu chuyện lớn hơn – câu chuyện về những người nông dân đang từng ngày tìm cách thoát khỏi vòng luẩn quẩn của chi phí sản xuất cao, nợ nần và những rủi ro ngày càng lớn từ thời tiết, đất đai và thị trường.

Có những mùa vụ, người nông dân phải bỏ ra rất nhiều tiền để mua phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống lúa… nhưng kết quả lại không như mong đợi. Có khi giống mua về không phù hợp với đất, năng suất thấp, sâu bệnh nhiều; vốn đã ít lại càng thêm khó khăn.

Vì thế, một giống lúa phù hợp không đơn giản chỉ là một giống lúa cho năng suất cao. Đó phải là giống có khả năng thích nghi với chính mảnh đất của người nông dân, chịu được những thay đổi của thời tiết, cho chất lượng tốt và quan trọng hơn là giúp giảm chi phí, giảm rủi ro và tăng khả năng sống được bằng nghề nông.

Với tinh thần đó, trong quá trình đồng hành cùng bà con, Ban Caritas Phan Thiết đã cùng nông dân thử nghiệm 12 giống lúa mới ngay trên ruộng của anh Đàng Quốc Trưởng – một nông dân thôn KaiYaYaMau (Phan Sơn), và chăm sóc theo hướng sinh thái.

Thay vì chỉ nói về giống lúa trên giấy, bà con được trực tiếp bước xuống ruộng, tận mắt quan sát, chạm vào từng bông lúa và tự mình đánh giá. Hơn 35 nông dân đến từ Phan Sơn, Hòa Thuận, Tân Quang và Gò Đồn cùng tham gia ngày hội thảo. Đặc biệt, chương trình có sự hiện diện và đồng hành của Tiến sĩ Nguyễn Thành Tâm – Trưởng phòng Phát triển Nông nghiệp, Viện Nghiên cứu Phát triển Đồng bằng sông Cửu Long, Trường Đại học Cần Thơ, cùng quý Sơ Ban Caritas Phan Thiết. Bà con cùng nhau quan sát từng giống, trao đổi về chiều cao cây, khả năng sinh trưởng, sức chống chịu, số hạt, độ chắc của bông, khả năng thích nghi với đất đai và điều kiện thời tiết…

Nhưng điều đáng quý nhất là quyền lựa chọn nằm trong tay người nông dân.

Sau quá trình quan sát và đánh giá, bà con đã lựa chọn được 2 giống lúa mà mình mong muốn tiếp tục nhân rộng. Hai giống lúa được chọn hôm nay có thể chỉ là những hạt giống nhỏ bé. Nhưng phía sau đó là một niềm hy vọng rất lớn.

Hy vọng về những mùa vụ bớt rủi ro.

Hy vọng về những ruộng lúa khỏe hơn.

Hy vọng giảm được chi phí phân thuốc.

Hy vọng người nông dân bớt đi một phần gánh nặng nợ nần.

Và hơn hết, hy vọng rằng người nông dân có thể sống tốt hơn từ chính mảnh đất của mình.

Hội thảo hôm nay cho thấy một điều thật ý nghĩa: khi người nông dân được trao cơ hội để học hỏi, được trực tiếp thử nghiệm và được tự mình lựa chọn, họ không còn chỉ là người tiếp nhận sự hỗ trợ, mà trở thành người chủ động tạo nên sự thay đổi trên chính mảnh đất của mình.

Caritas không chọn giống thay bà con. Caritas cũng không làm thay bà con. Caritas chọn cách đi cùng bà con – cùng tìm hiểu, cùng thử nghiệm, cùng quan sát, cùng đánh giá và cùng rút ra những kinh nghiệm phù hợp với thực tế của từng cánh đồng. Bởi đồng hành không phải là làm thay, mà là trao cơ hội để người nông dân tự mình khám phá điều gì phù hợp, tự mình đưa ra quyết định và từng bước làm chủ tương lai của mình.

Từ một thửa ruộng, 12 giống lúa được gieo xuống để thử nghiệm.Từ 12 giống lúa ấy, bà con đã tự mình lựa chọn 2 giống có nhiều triển vọng để tiếp tục nhân rộng.Và có lẽ, điều được gieo xuống trên cánh đồng Phan Sơn hôm nay không chỉ là những hạt giống lúa.

Đó còn là niềm tin, sự chủ động và hy vọng về những mùa vụ bền vững hơn – nơi người nông dân có thể giảm bớt chi phí, giảm bớt rủi ro và từng bước sống tốt hơn từ chính mảnh đất quê mình.

Mong rằng những hạt giống tốt hôm nay sẽ được tiếp tục nhân lên, không chỉ trên những thửa ruộng, mà còn trong niềm tin, tinh thần đoàn kết và khát vọng vươn lên của người nông dân.

Một hạt giống tốt có thể làm nên một mùa vàng. Nhưng một cộng đồng biết cùng nhau học hỏi và sẻ chia có thể làm nên một tương lai bền vững.

Ban Caritas Phan Thiết sẽ tiếp tục đồng hành cùng bà con – để mỗi mùa gieo hạt không chỉ gieo xuống đất những hạt giống mới, mà còn gieo lên niềm hy vọng về một cuộc sống tốt đẹp và bền vững hơn.

Xem hình: tại đây

Matta Anton Vân Anh