
GIÁO XỨ PHÚ LÂM
Địa chỉ: Thôn Phú Sum, xã Hàm Mỹ, huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận
Thành lập: 1972
Bổn mạng: Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, kính ngày 08/12
Giáo dân: 700
Lm. Quản xứ: Giuse Hồ Đắc Trung
Vào khoảng năm 1930, các nhà truyền giáo thuộc Hội Thừa sai Paris (MEP), đã tập họp khoảng 10 gia đình lương giáo lẫn lộn từ Bình Định và Quảng Bình vào đây lập nghiệp, rồi các ngài lập thành một xóm đạo mang tên Xóm Hộ. Từ đó các Cha Thừa sai đã dựng nên một ngôi nhà nguyện bằng tranh để làm nơi cầu kinh và học giáo lý. Hằng tuần các cha thay phiên nhau đến đây dâng lễ vào ngày Chúa nhật. Về sau, nhà nguyện đã bị chiến tranh tàn phá.
Năm 1945, số giáo dân tăng lên, nên các Thừa sai phải dựng lên một ngôi nhà nguyện khác mang tính tạm thời. Tuy nhiên, cũng chẳng được bao lâu ngôi nhà nguyện trong thời chiến tranh lại bị bom đạn tàn phá.
Vào năm 1955, trong hoàn cảnh phân chia đất nước theo Hiệp định Genève, một số dân di cư từ Bắc vào Nam lập nghiệp. Nhà thờ Vinh Lưu lúc ấy được xây dựng khang trang hơn. Từ đó, mọi sinh hoạt của Họ đạo Xóm Hộ đều nương nhờ vào Giáo xứ Vinh Lưu.
Vào năm 1965, Cha Phêrô Phạm Dương Thái, Quản xứ Phan Thiết (Giáo xứ Chính Tòa ngày nay) đã đến viếng thăm và củng cố lại Họ đạo. Từ đó, Họ đạo được đổi tên với tên mới là Giáo họ Phú Lâm, thuộc Giáo xứ Phan Thiết. Tuy nhiên, chỉ có những lúc thi giáo lý, hay những ngày lễ trọng như lễ Giáng sinh, Phục sinh, Giáo họ Phú Lâm mới có dịp được hòa nhập cùng xứ mẹ Phan Thiết. Dần dần, vì hoàn cảnh và đường xá xa xôi cũng như phương tiện giao thông khó khăn thời bấy giờ, nên tất cả mọi sinh hoạt mục vụ giáo dân ở Giáo họ luôn phải nương nhờ vào Giáo xứ Vinh Lưu.
Mãi đến năm 1971, Cha Phêrô Phạm Dương Thái xây dựng một ngôi nhà thờ mới tường gạch, kèo bằng gỗ, mái lợp tôn và một nhà xứ mới rất khang trang trong thời điểm khó khăn này cho Giáo họ. Ngày thường có ông biện Nguyễn Chút giật chuông, mở cửa nhà thờ, bắt kinh hằng ngày vào lúc 18 giờ chiều. Ngày Chúa nhật, thì Cha Phêrô Thái và Cha phó Phanxicô Assisi Nguyễn Cao Cầu thay nhau đến đây dâng lễ vào lúc 15 giờ chiều.
Năm 1972, Cha Đôminicô Vũ Quang Đô được Giám mục Giáo phận Nha Trang bổ nhiệm làm Quản xứ tiên khởi. Từ đó, Giáo họ được nâng lên hàng Giáo xứ mang tên Giáo xứ Phú Lâm. Sở dĩ có tên Phú Lâm vì trước năm 1972 Giáo họ Xóm Hộ này ngụ tại xã Phú Lâm, tỉnh Bình Thuận. Giáo xứ Phú Lâm chọn tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm làm Bổn mạng. Đa số giáo dân sống bằng nghề nông, làm rẫy, trồng lúa một vụ nên thu nhập bấp bênh, cuộc sống đắp đổi qua ngày.
Sau năm 1975, một số giáo dân phải rời bỏ đất quê lên vùng kinh tế mới như Ba Bàu, Đức Linh…, nên giáo dân đã ít lại càng ít hơn. Năm 1987, Cha Đôminicô qua đời, Cha Phêrô Hoàng Thái Ân về đặc trách trong 3 tháng. Đầu năm 1988, Cha Anphongsô Nguyễn Công Vinh về Quản nhiệm.
Ngày 04/01/1993, Cha Phêrô Nguyễn Duy Hoàn được chuyển về làm Quản xứ Phú Lâm. Tuy ngài già cả bệnh tật, nhưng rất năng nỗ chỉnh đốn và thành lập được các đoàn thể: Gia trưởng, Bà mẹ, Legio Mariae, Thanh niên, Thiếu nhi, đào tạo Giáo lý viên, mở lớp dạy đàn, các lớp giáo lý … Năm 2001, được sự yêu thương giúp đỡ của Đức cha Nicôla, Cha Phêrô Nguyễn Duy Hoàn đã xây dựng một ngôi Thánh đường mới và một nhà xứ mới rất khang trang vững chắc.
Ngày 08/12/2002, Cha Gioan Baotixita Trần Văn Thức được bổ nhiệm làm Quản xứ. Một số giáo dân đã ly tán, nay trở về, và cũng có một số gia đình khác trong dịp này chuyển đến định cư.
Ngày 27/5/2004, Cha Giuse Nguyễn Đức Khẩn về làm Quản xứ. Ngày 25/02/2006, Cha Phaolô Lê Quang Luân được bổ nhiệm làm Quản xứ. Ngày 25/6/2012, Cha Phêrô Nguyễn Tri Phương đến nhậm chức Quản xứ. Sau nhiều năm, ngài củng cố lại các đoàn thể, quan tâm đến công việc bác ái, lập hội Lòng Chúa Thương Xót. Ngài cũng cho chỉnh trang lại Nhà thờ, xây nhà mục vụ, nhà xứ và khuôn viên Giáo xứ.
Ngày 24/8/2020, Cha Giuse Lê Văn Linh đến nhận xứ. Ngài bắt tay ngay vào việc tu sửa Nhà thờ để mừng lễ Kỷ niệm 90 năm hạt giống đức tin hiện diện và phát triển trên mảnh đất này.
90 năm, kể từ khi cha ông đến lập Giáo họ Xóm Hộ và nay đã trở thành một Giáo xứ với nhiều thăng trầm, từ hoang sơ đến bước phát triển tốt đẹp như ngày nay quả là một hồng ân Chúa ban cho Giáo xứ.
90 năm đối với giáo dân cũng là một cuộc hành trình dài với nhiều đóng góp tinh thần và vật chất, từ đó đầy ắp những kỷ niệm vui buồn, đau thương và hạnh phúc. Xin thắp nén hương lòng để tưởng nhớ công ơn của các bậc tiền bối đã hy sinh trên mảnh đất Phú Lâm thân yêu này.
Nguồn: Kỷ Yếu Giáo Phận Phan Thiết.
