CHÚA NHẬT XXII THƯỜNG NIÊN NĂM A
Mt 16,21– 27
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu
21 Từ lúc đó, Đức Giê-su Ki-tô bắt đầu tỏ cho các môn đệ biết: Người phải đi Giê-ru-sa-lem, phải chịu nhiều đau khổ do các kỳ mục, các thượng tế và kinh sư gây ra, rồi bị giết chết, và ngày thứ ba sẽ sống lại. 22 Ông Phê-rô liền kéo riêng Người ra và bắt đầu trách Người: “Xin Thiên Chúa thương đừng để Thầy gặp phải chuyện ấy!” 23 Nhưng Đức Giê-su quay lại bảo ông Phê-rô: “Xa-tan, lui lại đàng sau Thầy! Anh cản lối Thầy, vì tư tưởng của anh không phải là tư tưởng của Thiên Chúa, mà là của loài người.”
24 Rồi Đức Giê-su nói với các môn đệ: “Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo. 25 Quả vậy, ai muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng sống mình vì Thầy, thì sẽ tìm được mạng sống ấy. 26 Vì nếu người ta được cả thế giới mà phải thiệt mất mạng sống, thì nào có lợi gì ? Hoặc người ta sẽ lấy gì mà đổi mạng sống mình ?
27 “Vì Con Người sẽ ngự đến trong vinh quang của Cha Người, cùng với các thiên thần của Người, và bấy giờ, Người sẽ thưởng phạt ai nấy xứng việc họ làm.
SUY NIỆM: ĐƯỢC - MẤT
Trong bài Tin Mừng Chúa nhật tuần trước, Phêrô tuyên xưng Chúa Giêsu là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống. Và Chúa đã chọn ông là đá tảng mà trên đó Người sẽ xây Giáo hội của Người.
Thế nhưng, trong đoạn Tin Mừng hôm nay, bối cảnh hoàn toàn thay đổi. Vừa khi nghe Chúa Giêsu loan báo cái chết và sự phục sinh của Người, Phêrô liền ngăn cản: “Lạy Thầy, không thể thế được! Thầy sẽ chẳng phải như vậy đâu!”Đây là phản ứng rất tự nhiên của Phêrô! Vì như biết bao người cùng thời, Phêrô cũng mong đợi một Đấng Cứu Tinh của chiến thắng, vinh quang và quyền thế. Một Đấng Cứu Thế đến để đuổi quân xâm lăng La Mã ra khỏi xứ sở mình. Nhưng đó chỉ là cái nhìn của loài người, như Chúa Giêsu nói.
Từ tảng đá để xây nền móng Giáo hội, Phêrô trở thành đá làm cớ vấp ngã, làm cản trở chương trình của Chúa. Và Chúa Giêsu gọi ông là “Satan”: “Hỡi Satan, hãy lui ra đàng sau Thầy, con làm cớ cho Thầy vấp phạm, vì con chẳng hiểu biết những gì thuộc về Thiên Chúa, mà chỉ hiểu biết những sự thuộc về loài người.” Để hiểu rõ từ Satan mà Chúa Giêsu nói với Phêrô ở đây, chúng ta cần biết là ban đầu, từ này không được viết hoa, mà được viết thường nhằm chỉ một đồ vật hoặc một người nào đó là chướng ngại trên đường đi, cản trở không cho người khác đi xa hơn. Như vậy Chúa Giêsu muốn nói rằng Phêrô đang cản trở Người đi con đường đau khổ để cứu chuộc nhân loại.
Vấn nạn của Phêrô cũng là vấn nạn của mỗi tín hữu mọi thời: tất cả chúng ta đều được hấp dẫn bởi một Đấng Kitô chiến thắng các quyền lực Sự Dữ. Nhưng chúng ta lại khó chấp nhận cách thức Thiên Chúa thể hiện trong lịch sử ngang qua Đức Giêsu: Người chiến thắng quyền lực sự dữ bằng con đường đau khổ. Không thể có hai Đức Kitô tách biệt: một ĐứcKitô chiến thắng và một Đức Kitô tôi tớ-đau khổ. Chúng ta chỉ có thể biểu dương Đức Kitô chiến thắng sau khi đã gặp và sống với Đức Kitô tôi tớ-đau khổ. Chúng ta không thể và tránh con đường thập giá, là con đường đưa Chúa Giêsu tới vinh quang. Hai môn đệ trên đường Em-mau cũng sẽ vấp phải khó khăn này như Phêrô. Và Chúa Giêsu, khi cùng đi với họ trên con đường tuyệt vọng, đã giải thích cho họ rằng: “Nào Đấng Kitô lại chẳng phải chịu khổ hình như thế, rồi mới vào trong vinh quang của Người hay sao?” (Lc 24,25-26).
Sự kết nối giữa Tin Mừng của Chúa nhật trước và Chúa nhật hôm nay rất quan trọng để chúng ta hiểu rõ vai trò của Phêrô và những người kế vị ông, là các Đức Giáo Hoàng, trong Giáo hội. Thật là một bài học đắt giá cho Phêrô! Chúa Giêsu không khen ông vì những đức tính tốt hay trực giác tuyệt vời của ông. Lời tuyên xưng đức tin của ông “Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống” không phải do phàm nhân mặc khải, nhưng đến từ Thiên Chúa. Và Giáo hội sẽ do chính Chúa Kitô xây dựng, chứ không phải do Phêrô.
Trong thông điệp “Ut unum sint” (Xin cho họ nên một), xuất bản năm 1995, thánh giáo hoàng Gioan-Phaolô II khi suy gẫm hai bài Tin Mừng trên cho việc phục vụ của ngài đã nhấn mạnh: “Như thế, từ sự yếu hèn của Phêrô, biểu lộ rõ rằng thừa tác vụ chuyên biệt của người trong Giáo hội là hoàn toàn do ân sủng.” (số 91). Ân sủng tỏa rạng trong sự yếu đuối, nhưng không phải vì thế mà miễn trừ cho chúng ta lòng hoán cải.
Lòng sám hối triệt để này được diễn tả trong Tin Mừng hôm nay qua việc dám từ bỏ và chấp nhận mất mát. Ai muốn theo Chúa “phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo”. Thái độ này không có gì là tiêu cực, trái lại, khi chúng ta từ bỏ chính mình và vác thập giá mình vì Chúa Kitô, đời sống chúng ta mới đạt được mọi giá trị. Mất mạng sống vì Chúa, thì sẽ tìm được mạng sống ấy cho sự sống đời đời. Cho đi để làm cho sống. Những ai sống bậc hôn nhân sẽ hiểu rõ điều này: mỗi người phải chết cho chính mình để người kia được hiện hữu.
“Ai muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất; còn ai đành mất mạng sống mình vì Thầy, thì sẽ tìm được mạng sống ấy”. Sự giàu có duy nhất không bị mất là giàu có của tình yêu, của sự tự hiến và lòng quảng đại. Nhờ cách sống này, chúng ta sẽ tích cóp những kho tàng vô giá trên Trời.
Chúng ta hãy học sống yêu thương mỗi ngày như Chúa Giêsu đã dạy. Dù để sống yêu thương đôi khi đòi hỏi chúng ta phải dám hy sinh, dám từ bỏ và có lúc phải chấp nhận chịu mất mát, thiệt thòi. Nhưng chúng ta hãy tin rằng, với ơn Chúa thì không gì chúng ta không thể làm được. Amen.
Lm. Giuse Vũ Thái Hòa
SUY NIỆM: TƯ TƯỞNG CỦA THIÊN CHÚA
“Lối nghĩ của anh không phải là lối nghĩ của Thiên Chúa,
mà là lối nghĩ của loài người” (Mt 16,23).
Thầy Giêsu đã mắng anh Phêrô như thế
khi anh muốn can ngăn Thầy chấp nhận cuộc Khổ nạn.
Lời can ngăn của Phêrô là một cám dỗ rất mạnh đối với Thầy,
vì đó là lời can ngăn của người môn đệ đầy mến thương:
“Xin Thiên Chúa thương đừng để Thầy gặp chuyện ấy !”
Để thắng được cơn cám dỗ mạnh mẽ này, đến từ Phêrô,
Thầy Giêsu đã phản ứng mạnh mẽ không kém.
Ẩn sau lời của Phêrô, Thầy thấy có lời đường mật của Xa-tan,
lời mà Thầy đã nghe từ buổi đầu trong hoang địa.
Xa-tan đã rủ rê Thầy bái lạy nó để được mọi vinh hoa trần gian.
Nó muốn Thầy chinh phục thế gian bằng con đường tắt (Mt 4,9).
Thầy Giêsu đã cương quyết bảo nó cút đi.
Và bây giờ Thầy cũng đòi Phêrô trở về đúng chỗ của mình.
“Hãy lui lại đằng sau Thầy !”
Môn đệ phải là người đi sau Thầy, chứ không dẫn đường đi trước.
Thật ra Phêrô can ngăn Thầy là điều hiểu được.
Ông mới được Thầy khen, vì nhờ Chúa Cha, ông biết Thầy là Đấng Kitô.
nhưng ông chưa rõ khuôn mặt đặc biệt của Đấng Kitô ấy.
Từ thời vua Đa-vít, Thiên Chúa đã hứa ban cho Ítraen một Đấng Kitô.
Đấng này sẽ là một vị vua thuộc nhà Đa-vít,
mà vương quyền và ngai vàng thì vĩnh cửu (2 Sm,11-16).
Trải qua cả ngàn năm, dân Ítraen vẫn chờ Thiên Chúa giữ lời hứa.
Vào thời Đức Giêsu, người dân vẫn mong có Đấng Kitô đến
để cứu Ítraen khỏi tay Rôma, và cho dân hưởng thái bình no ấm.
Ai cũng nghĩ Đấng Kitô phải là Đấng toàn thắng, mạnh mẽ oai hùng,
nên khi nghe Thầy Giêsu nói về thân phận khổ đau thất bại của mình,
Phêrô cho thấy ông không thể nào chấp nhận được
hình ảnh Đấng Kitô bị hành hạ và bị giết (Mt 16,22).
“Lối nghĩ của anh không phải là lối nghĩ của Thiên Chúa” (Mt 16,23).
Kế hoạch của Thiên Chúa vượt trên lối nghĩ của loài người.
Đức Giêsu Kitô không chỉ cứu dân Ítraen, mà cứu cả nhân loại.
Ngài không cứu họ khỏi nô lệ Rôma, nhưng cứu khỏi nô lệ tội lỗi.
Ngài không cứu độ bằng chiến thắng, nhưng bằng thất bại và cái chết.
Qua đó, Ngài hiên ngang bước vào vinh quang vĩnh cửu (Mt 16,27).
Ngài không chỉ là người được Thiên Chúa xức dầu và sai đi,
Ngài còn là chính Thiên Chúa Con Một làm người.
Điều Thiên Chúa thực hiện vượt xa những gì Ngài đã hứa.
Ngài làm trọn lời hứa một cách khó hiểu và lạ lùng.
“Sự phong phú, khôn ngoan và tri thức của Chúa sâu thẳm biết bao!
Quyết định của Người khôn dò khôn thấu” (Rm 11,33).
Thầy Giêsu muốn các môn đệ thuộc mọi thời đại
tiếp tục đi sau Thầy, chia sẻ cùng một thân phận như Thầy,
từ bỏ mình, vác thập giá mình, mất mạng sống mình vì Thầy,
coi cả thế gian nhẹ hơn cuộc sống đời sau.
Họ không lùi bước trước khổ đau, nhục nhã và cái chết,
vì họ tin Thầy đã được phục sinh và sẽ lại đến trong vinh quang
để thưởng phạt từng người tùy theo việc họ làm (Mt 16,27).
Lạ lùng thay con đường Thầy Giêsu và bao thế hệ môn đệ đã đi !
Chỉ mong chúng ta đừng nghĩ theo kiểu thường tình con người,
nhưng mỗi ngày chấp nhận sống những nghịch lý của Thiên Chúa.
Cầu Nguyện
Lạy Chúa Giêsu,
sống cho Chúa thật là điều khó,
thuộc về Chúa thật là một thách đố cho con.
Chúa đòi con cho Chúa tất cả
để chẳng có gì trong con lại không là của Chúa.
Chúa thích lấy đi những gì con cậy dựa
để con thực sự tựa nương vào một mình Chúa.
Chúa thích cắt tỉa con khỏi những cái rườm rà
để cây đời con sinh thêm hoa trái.
Chúa cương quyết chinh phục con
cho đến khi con thuộc trọn về Chúa.
Xin cho con dám ra khỏi mình,
ra khỏi những bận tâm và tính toán khôn ngoan
để sống theo những đòi hỏi bất ngờ của Chúa,
dù phải chịu mất mát và thua thiệt.
Ước gì con cảm nghiệm được rằng
trước khi con tập sống cho Chúa, và thuộc về Chúa,
thì Chúa đã sống cho con,
và thuộc về con từ lâu.
Lm. Antôn Nguyễn Cao Siêu.SJ
SUY NIỆM: SỨ MỆNH NGHIỆT NGÃ
Khi đọc Kinh thánh người ta thường nghĩ rằng tất cả đã được dự kiến theo thảo chương, theo một lập trình có sẵn và các nhân vật xuất hiện đúng theo nhịp của thời gian đúng nơi và đúng lúc như một vỡ kịch hoàn hảo. Hoàn tòan không phải như thế. Lịch sử Mặc khải của Thiên Chúa không đánh mất bản chất nhân lọai của nó, con đường nầy sinh động và có sự tham gia của tự do con người.
Điển hình là lời tâm sự của tiên tri Giêrêmia, nơi đây chúng ta đọc được phản ứng, phản kháng và nghi ngờ của ông trước lời kêu gọi của Thiên Chúa : “Lạy Đức Chúa, Ngài quyến rũ con và con đã để cho Ngài quyến rũ. Ngài mạnh hơn con, và Ngài đã thắng … Vì lời Đức Chúa mà con đây bị sỉ nhục và chế giễu suốt ngày” ( Gr 20, 7-9). Vì bị Thiên Chúa bức bách, có khi ông muốn nổi lọan chống ý Thiên Chúa: “Có lần con tự nhủ: ‘Tôi sẽ không nghĩ đến Người, cũng chẳng nhân danh Người mà nói nữa’”. Nhà tiên tri ở trong tình trạng giằng co, nhưng như có ngọn lửa hồng thiêu đốt trong tim, giữ ông lại phục vụ Đức Chúa.
Chưa bao giờ có bản văn tiên tri nào minh bạch nói đến cuộc chiến nội tâm như trích đọan này, sự chia đôi nội tâm giữa tình cảm con người và ý muốn của Đức Chúa. Vị ngôn sứ như sống giữa sự xô đẩy của ý muốn cá nhân và ý của Đức Chúa muốn ông thực hiện. Một sự giằng co không thiếu phần o ép! Ngôn sứ như vật lộn với lý tưởng của mình, chống đối và kháng cự với Thiên Chúa.
Thân phận tiên tri này được coi là tiền thân của thân phận Đức Giêsu. Mấy thế kỷ sau, chính Đức Giêsu Thành Nagiarét kinh qua thân phận này khi đứng trước cuộc khổ nạn mà Người không muốn : “Lạy Cha xin hãy xa con chén đắng nầy!”. Giống như tiên tri Giêrêmia, Đức Giêsu cũng bị chống đối, giễu cợt và bắt bớ dẫn Người thẳng tới thập giá trên đồi Canvê. Chính Đức Giêsu đã sống sự giằng co o ép đó.
Con đường cam go bắt đầu “từ khi ông Phêrô tuyên xưng Đức Giêsu là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa Hằng Sống”, sau đó Người trao cho ông chìa khóa Nước Trời và tỏ cho ông biết số phận thảm bại của mình là phải lên Giêrusalem và phải chịu khổ nạn tại đó. Chương trình cứu độ của Đức Giêsu thực hiện bằng con đường thập giá, con đường đau khổ khác xa tư tưởng và quan niệm trần thế, Người muốn thực hiện ơn cứu chuộc bằng con đường khổ nạn, đây là mầu nhiệm của tình yêu Thiên Chúa mà con người không dễ dàng đón nhận. Vị đắng nầy trong Kitô giáo làm cho nhiều người khước từ, chống đối Đức Giêsu.
Cũng tâm tình như thế ông Phêrô không chịu đựng được kế hoạch cứu độ bằng máu và nước mắt nên đã lớn tiếng can ngăn Đức Giêsu : “Xin Thiên Chúa thương đừng để Thầy gặp phải chuyện ấy!” Không đồng thuận nhưng trái lại đầy quyết liệt phản đối tư tưởng trần tục của Phêrô, Người gọi Phêrô là “Xatan” cản bước tiến của Người. Phêrô đã không hiểu mối liên hệ giữa ơn Cứu độ và thập giá, nên ông muốn khuynh đảo Thầy mình, còn đối với Đức Giêsu thì chỉ có phương thức tử nạn mới chiến thắng tội lỗi và đem lại ơn cứu chuộc cho Thế gian.
Ông Phêrô không hiểu chương trình cứu độ theo ý Thiên Chúa, ông vẫn đinh ninh với thuyết cứu tinh trần thế đầy vinh quang và chiến thắng. “Đá Tảng” trên đó xây dựng Hội thánh đã trở nên “Xatan” chặn bước tiến của Đức Giêsu. Còn Đức Giêsu, Người khẳng định với các môn đệ : “Ai mốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo” (Bài Tin Mừng. Mt 16, 21-27). Đó cũng là lời khuyên của thánh Phaolô gửi tín hữu Rôma : “Anh em đừng có rập theo đời nầy, nhưng hãy cải biến con người anh em bằng cách đổi mới tâm thần” (Rm 12, 1-2).
Trong hiện thực cuộc sống tâm tình giằng co nơi tâm hồn ngôn sứ Giêrêmia, nơi Đức Giêsu cũng là tình huống sống động nơi mọi ơn gọi của người Kitô hữu trước khi bước chân vào đời sống hôn nhân, trước khi dấn thân vào đời tu sĩ để tuyên khấn hay trước khi quyết liệt làm linh mục kể cả làm giám mục. Một tâm tình xô đẩy, lưỡng lự, căng thẳng, lắm đắn đo suy nghĩ, khiến người Kitô hữu dấn thân vào “ơn gọi” sống hiện sinh tâm trạng của Đức Giêsu, làm cho họ nên giống Đức Giêsu nhiều hơn. Và nếu con người dựa cậy vào sức mạnh của Thiên Chúa thì việc “con đã để cho Ngài quyến rũ” sẽ xảy ra như đã xảy ra với tiên tri Giêrêmia.
Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã chọn một con đường khó đi, ít người qua lại, nhưng học trò không hơn Thầy, đường Thầy đi cũng chính là lối học trò phải bước theo. Xin cho con biết khép mình vào bổn phận cho dù có khi phàn nàn trách móc vì không vừa ý. Amen
Lm. Lu-y Gonzaga Nguyễn Quang Vinh
SUY NIỆM:
Trong xã hội hiện
đại, rất nhiều chuyên gia về tâm lý có những bài học, những lời khuyên, gởi đến
cho khách hàng, gởi đến cho người đọc, người nghe, rất hay, rất đúng. Thậm chí
có lúc người ta nghĩ rằng, họ đi từ trong suy nghĩ người khác ra hay sao, mà có
những nhận định hay quá. Thế nhưng, có một điều nghịch lý nơi chính con người
và cuộc đời của họ, đó là họ chưa thể hiểu được chính mình. Hiểu được bản thân
không phải là một điều đơn giản, dễ dàng, bởi nơi con người có một khối ý chí
và lý trí vô cùng phong phú, có một tâm hồn sâu thẳm và có một trái tim vô
biên. Phụng vụ Lời Chúa tuần lễ 22 cho chúng ta thấy phần nào con người thật
của mình, hình ảnh đó được thể hiện trên khuôn mặt của thánh Phê-rô. Một cậu
học trò cưng, vậy mà được khen đó, rồi lại bị chê bị trách đó. Tại sao đi theo
Thầy bấy lâu mà để Thầy mắng xối xả trước mặt anh em vậy? khó hiểu quá.
Khó hiểu là đúng thôi, bởi có ai dám nói rằng tôi hiểu được chính tôi rồi. Ngay các tiên tri lớn trong thời Cựu ước, không thiếu những tiếng khóc vì không hiểu được mình, không hiểu được ơn gọi của bản thân. Câu chuyện trong bài đọc 1 trích từ sách tiên tri Giêrêmia là một khuôn mặt điển hình. Dù là một tiên tri lớn, nhưng có những phút giây ông như nổi loạn vì muốn thoát khỏi vòng tay của Thiên Chúa, muốn trốn ra khỏi ơn gọi của cuộc đời, để tâm hồn được thanh thản, cuộc đời bớt khổ đau: “Tôi đã nói rằng: “Tôi sẽ không nhớ đến Người nữa, sẽ không nhân danh Người mà nói nữa, thì lúc đó trong lòng tôi như lửa đốt nóng, âm ỉ trong xương cốt tôi, tôi kiệt sức, không chịu nổi nữa”. Đối diện với những phút giây nổi loạn, ông như thấy một bàn tay vô hình nắm lấy trái tim và tâm hồn mình, kéo vào trong vòng tay vô hình nào đó, như vòng tay người mẹ ấm áp, ông không thể cưỡng lại, cũng không thể la lên, nhưng là ngoan ngoãn bước đi dưới sự hướng dẫn và vỗ về của ai đó mà ông coi như là Thiên Chúa.
Với những toan tính đầy tham vọng, thánh Phaolô đã hơn một lần muốn xóa tên Thiên Chúa nơi các tín hữu, ông đã bắt bớ, đánh đập và tìm đủ mọi cách để loại trừ, nhưng khi Thiên Chúa chọn ông làm người thợ trong vườn nho của Ngài giữa các cộng đoàn dân ngoại, thánh nhân không ngần ngại trình bày kinh nghiệm của mình cho anh chị em trong cộng đoàn Roma, như là một bài học và cũng là lời khích lệ tích cực, giúp mọi người cảm nghiệm được sức mạnh của tình yêu: “Anh em thân mến, tôi nài xin anh em vì lượng từ bi Thiên Chúa, hãy hiến thân anh em làm của lễ sống động và thánh thiện, đẹp lòng Thiên Chúa. Ðó là việc phụng thờ hợp lý anh em phải làm. Anh em đừng theo thói đời này, nhưng hãy canh tân lòng trí anh em, để anh em biết đâu là thánh ý Chúa, biết điều gì tốt lành đẹp lòng Chúa và hoàn hảo”. Với một khối óc nhưng nếu suy nghĩ và toan tính theo thế gian, con người không thể hoàn thiện được chính mình, nhưng nếu để cho Thiên Chúa tác động, con người sẽ đi theo quỹ đạo của tình yêu, sẽ biến mình thành khí cụ của hòa bình, sẽ trở thành nhịp cầu của tình huynh đệ cộng đoàn. Thiên Chúa đang đợi chờ một sự đáp trả quảng đại từ con người, nếu để cho Thiên Chúa dẫn lối, không bao giờ con người đi ra khỏi quỹ đạo của tình yêu.
Câu chuyện cuộc đời của thánh Phê-rô trong bài tin mừng hôm nay, như khắc họa lại chính con người tín hữu Kitô. Khi nghe Thầy hỏi dư luận nghĩ thế nào về Thầy, các anh em thay nhau nói với Thầy về suy nghĩ của mọi người, nhưng khi Thầy hỏi thêm về suy nghĩ của anh em, không ai dám lên tiếng, thánh Phê-rô đã mạnh dạn trả lời. Câu trả lời được Thầy khen ngợi, đưa ông lên tận trời xanh, sau đó, Thầy nói về sứ mạng ngày mai của Thầy, ông lại can ngăn, không để Thầy đi vào chặng đường khổ đau, thay vì khen, Thầy đã mắng xối xả, dìm ông xuống tận địa ngục. Còn đau khổ nào cho bằng khi bị thất sủng với Thầy trước mặt anh em: “Khi ấy, Chúa Giêsu bắt đầu tỏ cho các môn đệ thấy: Người sẽ phải đi Giêrusalem, phải chịu nhiều đau khổ bởi các kỳ lão, luật sĩ và thượng tế, sẽ bị giết và ngày thứ ba thì sống lại. Phêrô kéo Người lại mà can gián Người rằng: “Lạy Thầy, không thể thế được! Thầy sẽ chẳng phải như vậy đâu”. Nhưng Người quay lại bảo Phêrô rằng: “Hỡi Satan, hãy lui ra đàng sau Thầy, con làm cớ cho Thầy vấp phạm, vì con chẳng hiểu biết những gì thuộc về Thiên Chúa, mà chỉ hiểu biết những sự thuộc về loài người”. Chỉ là một con người, lúc thì được đưa lên tận trời cao, lúc bị đẩy xuống vực thẳm địa ngục. Những cung bậc cảm xúc đó, tồn tại trong mỗi tín hữu, thiên đàng có, địa ngục có, tốt lành thánh thiện có, xấu xa đáng nguyền rủa có. Làm sao hiểu được chính mình, khi cùng hiện diện trong một con người, hai tính cách đối lập nhau như thế.
Sinh ra là một thằng người, ai cũng cần phải học hỏi, khai trí, khai tâm, để từng ngày lớn lên thành con người thực sự. Về mặt thể lý, giới tính, con người dễ nhận biết chính mình thế nào, những sở thích, những hạn chế của bản thân, ai cũng có thể tìm thấy trong con người của mình, thế nhưng, trong đời sống tinh thần, con người thấy mình có nhiều điều chưa thể hiểu nỗi. Với lý trí và ý chí trổi vượt hơn các tạo vật khác, con người có suy nghĩ, có tính toán, có chọn lựa, có từ bỏ, có cảm xúc và luôn hướng thiện. Tuy vậy, có những lúc con người chưa thể kiểm soát được tính rất người của bản thân, dẫn đến có những lời nói, việc làm và thái độ sống không ai hiểu nổi. Có thể nói tính ưu việt của con người đi kèm với những sự khốn nạn mà con người phải mang theo mỗi ngày, cả hai như cùng song hành, cùng hoạt động trong một con người. Đó là một trong những khía cạnh đặc biệt của con người.
Trong lãnh vực tôn
giáo, con người cũng chưa thể xóa hết các dấu vết đặc biệt của chính mình. Có
thể nói, trong một con người, luôn tồn tại một thiên thần và một ác quỷ. Cả hai
cùng hiện diện, cùng hoạt động như không bao giờ đội trời chung. Sống giữa một
xã hội ồn ào, người tín hữu Kitô cần có một động thái tích cực cho tâm hồn, đó
là cần dừng lại để phản tỉnh chính mình. Những lời nói, những việc làm và những
thái độ sống của tôi, chúng phát xuất từ ác quỷ hay từ thiên thần, chúng hướng
đến điều thiện lành, hay chúng dẫn đến chỗ xấu xa nhất, tồi tệ nhất của con
người. Chính vì tồn tại trong con người một lúc hai trạng trái đối nghịch, nên
con người mỗi ngày cần có những phút giây tĩnh lặng, để soi xét lại những gì
mình đã suy nghĩ, đã để lại những vết thương lòng nào cho tha nhân, đã làm tổn
thương tình huynh đệ cho người khác.
Sống giữa một xã hội mà khái niệm thiệt – giả đang làm cho con người rối trí.
Mọi thứ đang trở nên phức tạp và phiền toái rất nhiều với con người, thế thì
khái niệm thiệt – giả đó có ảnh hưởng gì tới đời sống tôn giáo, tới niềm tin
của tôi dành cho Thiên Chúa không? hành vi đức tin đến từ trái tim, từ lòng mến
và từ sự chân thành của con người. Chắc chắn là có, bởi những lý thuyết của
niềm tin, những hình thức bên ngoài rầm rộ tại các nơi thờ tự, đang lôi kéo con
người vào một đời sống đạo vụ hình thức, mang màu sắc quảng bá bên ngoài, chứ
chưa có sự chân thành trong đời sống chứng nhân và truyền giáo. Vẫn là quyền
bính thống trị, vẫn là cơ chế xin – cho, vẫn là ẩn hiện sự ganh tị của các Tông
đồ xưa, đó là những tính toán đến từ ác quỷ hay từ thiên thần? mạnh dạn cởi bỏ
chiếc áo quyền lực, trút xuống đất những tấm biển quảng cáo hấp dẫn, để thấy
được giá trị thực của tâm tình tôn giáo là gì, để thấy được ý nghĩa của niềm
tin và giá trị của đời phục vụ, đó mới là điều Thầy Chí Thánh đợi chờ nơi mỗi
người học trò, nơi mỗi người môn đệ đích thực. Chắc phải khởi đầu từ cơ chế vị
Cha chung đã mạnh dạn kéo chiếc mặt nạ của nó xuống.
Lạy Chúa, cuộc trò chuyện giữa Chúa với thánh Phê-rô, giúp chúng con nhận ra con người thực của mình, tốt xấu lẫn lộn, nhưng chúng con chưa dám nhìn nhận, xin giúp chúng con chấp nhận một sự thật như thế, để sửa mình, để phản tỉnh cuộc đời, để cải hối tâm tình tôn giáo. Chúa mong các môn đệ nhận ra sự thật trong ơn gọi của mình, là công cụ của tình Chúa, xin giúp chúng con, dù là Giáo sĩ, dù là Tu sĩ, dù là giáo dân, luôn ý thức trong con người của mình, tồn tại những suy nghĩ của ác quỷ và của thiên thần, để chúng con biết cúi đầu, biết nhận lỗi và biết cố gắng chỗi dậy và trở về với người Cha đang đợi chờ. Amen.
Lm. Phêrô Trần Bảo Ninh
SUY NIỆM : THẬP GIÁ - CON ĐƯỜNG CHÚNG TA ĐI
Mãi mãi thập giá vẫn là một chướng ngại khó vượt qua. Ngay đến cả Đức Kitô, Con Thiên Chúa làm người, cũng đã vất vả ướt đẩm mồ hôi pha lẫn máu mới can đảm đón nhận thập giá, cho dù trước đó không dưới ba lần chính Người đã tiên báo, nghĩa là đã tiên liệu và đã có sự chuẩn bị. Thế mà lời khẳng định của Người, một lời khẳng định không thể làm giảm khinh bằng bất cứ lối giải thích nào, đó là: “Ai muốn đi theo Ta, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo” (Mt 16,24).
“Thiên Chúa là Đấng Toàn Thiện và Toàn Bích khôn lường. Theo ý định nhân hậu, Người đã tự ý tạo dựng con người, để họ được thông phần sự sống vĩnh phúc”. Giáo lý Hội Thánh Công giáo mở đầu bằng chân lý này và cũng là câu trả lời cho vấn nạn muôn thưở rằng ta sống ở đời này để làm gì. Kitô hữu vốn nằm lòng câu giáo lý của một thời: “Ta sống ở đời này để nhận biết, thờ phượng, kính mến Đức Chúa Trời là Cha chúng ta và yêu thương mọi người như anh em, cùng nhau xây dựng một xã hội tốt đẹp cho ngày sau được hạnh phúc đời đời”. Như thế hạnh phúc đời đời hay sự sống vĩnh phúc chính là mục đích tối hậu của đời người. Khi sinh thời, để trả lời cho một chàng thanh niên đạo hạnh vốn đã giữ các giới răn từ thưở bé, muốn có sự sống đời đời, thì Chúa Giêsu nói rằng hãy về bán tất cả của cải, phân phát cho kẻ khó, rồi đến mà theo Người (x.Mt 19,16-22). Thế thì ta có thể khẳng định rằng theo Chúa Kitô là cách thế để có hạnh phúc vĩnh cửu. Hay nói ngược lại, muốn có hạnh phúc vĩnh cửu là phải theo Chúa Kitô. Và muốn theo Chúa Kitô là phải vác thập giá mình.
Theo Chúa Kitô là theo Con Đường Sự Thật, Sự Sống, và Tình Yêu. Nguyên chỉ với những thiện hảo chóng qua đời này cũng đòi hỏi phải trả giá. Tomas Edison, ông tổ phát minh bóng đèn điện đã khẳng định một tất yếu của cuộc sống: “một lần thành công là kết quả của chín mươi chín lần thất bại”. Để trung thành với sự thật và công bố sự thật, ngôn sứ Giêrêmia đã phải hứng chịu bao truân chuyên, khốn khó, và có khi, tưởng như sẽ bị mạng vong. Số phận các sứ ngôn khác và những người công chính cũng chẳng hơn gì (x.Mt 23,29-32). Để làm phát triển sự sống với hoa trái tốt xinh thì trước đó hạt giống phải chịu cảnh thối rữa đi (x.Ga 12,24). Để thực sự là yêu trong sự phục vụ người mình yêu đến cùng thì tất yếu phải bỏ mình, hiến dâng mạng sống mình vì người mình yêu (x.Ga 15,13). Những gì phải trả ở trên, đó chính là thập giá mà Chúa Kitô muốn đề cập.
Tuy nhiên, chúng ta cần ý thức rằng thập giá không phải là đối tượng mà chúng ta muốn cách trực tiếp. Đã nói đến thập giá là nói đến một sự dữ. Không ai được quyền và được phép tự mình trực tiếp tìm kiếm sự dữ. Thế thì chúng ta phải hiểu sao đây về việc phải vác thập giá? Không lẽ Chúa Kitô lại muốn chúng ta phải chịu khổ? Dĩ nhiên không ai dám to gan khẳng định điều này. Thập giá là một mầu nhiệm mà ta chỉ có thể hiểu được phần nào khi quy chiếu về thập giá của Chúa Kitô.
Lật giở các trang Tin Mừng, chúng ta cần chân nhận sự thật này: Chúa Kitô không bao giờ trực tiếp kiếm tìm thập giá. Điều mà Người luôn kiếm tìm đó là thánh ý Chúa Cha. Ngay phút giây nhập thể vào đời, tác giả thư Do Thái đã cảm nhận tâm ý của Ngôi Lời: “Hy sinh và lễ vật thì Chúa chẳng ưng, này con xin đến để thực thi ý Chúa” (Dt 10,5). Lễ vật hy sinh thì Chúa Cha không muốn và Chúa Cha cũng chẳng thích gì khi Con mình phải đổ máu. Điều Chúa Cha muốn là Chúa Con nhập thể, tìm cách bày tỏ cho nhân loại thấy tình yêu bao la vô bờ và hoàn toàn nhưng không của Người.
Thập giá chính là đối tượng trực tiếp mà giới lãnh đạo Do Thái giáo thời bấy giờ kiếm tìm để đặt trên vai người mà họ cho là “phản động”, xách động quần chúng đi ngược với tập truyền tiên tổ, dám phạm thượng, tự cho mình ngang hàng với Thiên Chúa duy nhất… “Chẳng thà một người chết cho toàn dân được nhờ” (Ga 11,50), và bên cạnh đó, vị thế và quyền lợi của những bậc vị vọng như tư tế, biệt phái, luật sĩ cũng khỏi bị lung lay và sứt mẻ.
Thế mà Chúa Kitô vẫn
không ngần ngại lên Giêrusalem để đón nhận khổ hình thập giá, không phải vì
chính thập giá nhưng là để vâng phục Chúa Cha nhằm tìm cách bày tỏ cho nhân
gian thấy tình yêu của Thiên Chúa, một tình yêu vô điều kiện và đến cùng. Cho
dù các ngươi có đặt thập giá trên vai ta, cho dù các ngươi có đâm thủng trái
tim ta, cho dù các ngươi có giết chết ta cách nhục nhã, thì ta vẫn không hề bỏ
các ngươi mà còn đứng về phía các ngươi để cầu bàu cho các ngươi (x.Lc 23,34).
Chúa Kitô đón nhận thập giá không phải vì thập giá mà là để mình chứng rằng
không có gì có thể ngăn cản được việc Người yêu thương chúng ta (x.Rm 8,38-39).
Như thế thập giá không phải là đích đến, mà chỉ là một cái giá cần phải trả,
một thách đố, một chướng ngại cần vượt qua của hành trình yêu thương. Khi ngăn
cản Chúa Giêsu đừng lên Giêrusalem, thực ra Phêrô có ý tốt với Thầy. Thế nhưng,
ông đã bị Chúa Giêsu quở trách nặng lời. Tưởng rằng Phêrô bị quở trách nhưng
không phải ông mà chính là Satan bị quở trách. Satan lợi dụng ý tốt của Phêrô
để cám dỗ Chúa Giêsu. Ma quỷ thật lắm tinh ranh. Chúng sử dụng cả những điều
thiện hảo thường tình để cám dỗ ta đứng lại và không đạt đến sự thiện hảo cuối
cùng.
Dẫu biết rằng chẳng có một sự thiện hảo nào mà không đòi phải trả giá nghĩa là
đòi phải có sự nỗ lực, gắng công, thế nhưng thập giá vẫn mãi còn đó sự thách đố
cho người tự nguyện sống đạo yêu thương, cho người can đảm làm chứng cho sự
thật, cho người tích cực gìn giữ và làm phát triển sự sống. Nếu cứ chăm chăm
dán mắt hay quy lòng vào sự khó khăn đầy nghiệt ngã của thập giá thì e rằng
nhiều khi chân ta sẽ chùn bước. Ước gì Kitô hữu chúng ta trên đường theo Chúa
Kitô biết ngước nhìn đến chân trời tươi sáng, nơi mà tình yêu, sự thật và sự
sống hiển trị, thì sẽ có cơ may vượt qua các trở ngại cần phải vượt qua là thập
giá, cho dù khó khăn, vất vả, đau thương vẫn có đó và mãi còn đó. Hiểu được sự
thật này thì chúng ta không chỉ biết lắng nghe lời nhận định của Franklin:
“Đường đến thành công không hề có bước chân của người ngại khó, sợ khổ”, mà còn
cần phải xác tín rằng “đường đến Nước Trời sẽ chẳng hề có bước chân của người e
ngại vác thập giá vì không quyết tìm hạnh phúc đích thực cho chính mình và tha
nhân”.
Lm. Giuse Nguyễn Văn Nghĩa – Ban Mê Thuột
